Το να είμαστε καλά είναι κάτι που μαθαίνεται

Εξέλιξη και ωριμότητα είναι και να κοιτάζω τη δουλειά μου χωρίς να ασχολούμαι συνεχώς με το τι κάνει ο διπλανός μου, να δείχνω αυτοσυγκράτηση και να ξέρω πως είναι εντάξει να κρατάω για τον εαυτό μου αυτά που σκέφτομαι για τους άλλους ή την άποψή μου για κάποιο θέμα. Αυτό τον καιρό που περνάμε όλοι αρκετό χρόνο μπροστά στις οθόνες, είναι πολύ εύκολο να συγκρίνουμε τον εαυτό μας με τους άλλους. Όμως ξέρουμε καλά τι συμβαίνει όταν ξεκινάμε να μπαίνουμε σε σύγκριση, όταν ασχολούμαστε με τις ζωές των άλλων. Χάνουμε τον εαυτό μας, την ηρεμία μας, χάνουμε την επαφή με τις πηγές στήριξης που έχουμε. 

Ένας απ’τους ασφαλέστερους και γρήγορους τρόπους για να ξανακερδίσουμε την ισορροπία μας και την ευτυχία μας είναι να κοιτάζουμε και να φροντίζουμε τον εαυτό μας και τις δουλειές μας. Να θυμάστα πάντα, πως το να είμαστε καλά είναι κάτι που μαθαίνεται.
Καλό και ξεκούραστο Σαββατοκύριακο 🙂

Τα οφέλη της ευγνωμοσύνης

Όλο και πιο συχνά μιλάμε για την ευγνωμοσύνη και για το πόσο πολύ συνδέεται με την καλύτερη ψυχική υγεία. Η ευγνωμοσύνη, η εκτίμηση που νιώθουμε όταν αναγνωρίζουμε ότι κάτι είναι πολύτιμο για εμάς, χωρίς αυτό να σχετίζεται με τη χρηματική του αξία, είναι δύσκολο να πιστέψουμε ότι έχει μετρήσιμα οφέλη. Για να καταφέρουν οι επιστήμονες να τα μετρήσουν, ζήτησαν από δύο ομάδες να κρατούν ημερολόγιο στη διάρκεια της ημέρας. Aπό τους συμμετέχοντες της πρώτης ομάδας να καταγράφουν εκείνα για τα οποία ένιωθαν ευγνωμοσύνη και από τους συμμετέχοντες της δεύτερης, τις στιγμές που ένιωθαν ότι κάτι τους ενόχλησε ή τους εκνεύρισε. Η πρώτη ομάδα ανέφερε ότι είχε χαμηλότερα επίπεδα στρες στο τέλος της ημέρας.

Σε άλλη μελέτη, ζητήθηκε από φοιτητές που παραπονιούνταν ότι το μυαλό τους έκανε συνέχεια αρνητικές σκέψεις και ανησυχούσαν σε μεγάλο βαθμό, να αφιερώνουν δέκα λεπτά πριν κοιμηθούν για να καταγράψουν ό,τι τους έκανε να νιώθουν ευγνωμοσύνη. Οι ανεξέλεγκτες σκέψεις περιορίστηκαν και ο ύπνος τους βελτιώθηκε. Το ημερολόγιο ευγνωμοσύνης είναι κάτι που μπορείτε να το δοκιμάσετε και εσείς και να παρατηρήσετε εάν σας βοήθησε, ιδιαίτερα στον ύπνο. 

Οι άνθρωποι ακμάζουμε όταν δίνουμε κάποιο νόημα στην καθημερινότητά μας, όταν είμαστε σε θέση να χτίζουμε υγιείς σχέσεις, όταν εμπλεκόμαστε και συνδεόμαστε σε κοινότητες και προσφέρουμε αλλά και όταν δεχόμαστε. Όταν μπορούμε να αισθανθούμε ευγνωμοσύνη όχι μόνο γι’αυτά που μας συμβαίνουν αλλά και γι’αυτά που τελικά δεν μας συνέβησαν. 

Παγκόσμια Ημέρα για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών

Το θέμα της ενδοοικογενειακής βίας επανέρχεται μέσω της ειδησεογραφίας, στη συγκυρία του lockdown. Κάποιες επισημάνσεις-διευκρινίσεις επί των ορισμών πιστεύω πως θα συμβάλλουν στην κατανόηση του φαινομένου.

Βία χαρακτηρίζεται οποιαδήποτε πράξη, παράλειψη, παραμέληση, κακή μεταχείριση ή συμπεριφορά με την οποία προκαλείται άμεσα σωματική, σεξουαλική ή και ψυχική βλάβη του ανθρώπου (παιδιού, συντρόφου). Εξ’ορισμού αφορά στην προσβολή, παραβίαση των ορίων -σωματικών, ψυχικών, προσωπικών- δηλαδή στην παραβίαση της ανθρώπινης ύπαρξης καθώς και στην κατάργηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Μορφές βίας:
1. Ψυχολογική, συναισθηματική κακοποίηση περιλαμβάνει πράξεις, παραλείψεις και συμπεριφορές οι οποίες εμπεριέχουν συστηματική απόρριψη, εκφοβισμό, εκμετάλλευση, απομόνωση, άρνηση συναισθηματικής ανταπόκρισης, υποτίμηση, αποθάρρυνση, παραμέληση, έλεγχο, κυριαρχία.

2. Λεκτική κακοποίηση Περιλαμβάνει τη χρήση λέξεων που ενέχουν επίθεση, με σκοπό το πλήγμα, τον τραυματισμό, τον έλεγχο κάποιου.

3. Σωματική κακοποίηση Περιλαμβάνει κάθε είδους τραυματισμό ή απειλή τραυματισμού που δεν οφείλεται σε ατύχημα.

4. Σεξουαλική κακοποίηση Περιλαμβάνει κάθε είδους παραβίασης με στόχο τη σεξουαλική ηδονή και ικανοποίηση.

5. Σύνδρομο του αμέτοχου θεατή Ορίζεται η έκθεση του παιδιού για μεγάλο χρονικό διάστημα σε διάφορες μορφές ενδοοικογενειακής βίας χωρίς το ίδιο να τις υφίσταται (όμως είναι σαν να περιλαμβάνει όλα τα παραπάνω)

Ενδείξεις συναισθηματικής κακοποίησης

Η συναισθηματική κακοποίηση περιλαμβάνει συνεχόμενες πράξεις, παραλείψεις και συμπεριφορές οι οποίες εμπεριέχουν συστηματική απόρριψη, εκφοβισμό, εκμετάλλευση, απομόνωση, άρνηση συναισθηματικής ανταπόκρισης, υποτίμηση, αποθάρρυνση, παραμέληση, έλεγχο, κυριαρχία.Δεν παρατηρείται μόνο ανάμεσα σε δυο συντρόφους αλλά δυνητικά μπορεί να υπάρχει σε κάθε είδους σχέση. Επαγγελματική, φιλική, οικογενειακή.
Μερικές ενδείξεις ψυχολογικής κακοποίησης είναι :

– Η σιωπηρή τιμωρία. Να σταματάω να μιλάω στον άλλον χωρίς να έχει γίνει κάτι
– Να κατηγορώ τους άλλους για τα συναισθήματά μου
– Να έχω χειριστική συμπεριφορά για να πάρω αυτό που θέλω
– Να ντροπιάζω κάποιον σκοπίμως
– Να κοροϊδεύω κάποιον επειδή εκφράζει τα συναισθήματά του
– Να αγνοώ κάποιον όταν εκφράζει τα συναισθήματα και τις σκέψεις του
– Να μην ανταποκρίνομαι όταν μου ζητάνε παρηγοριά όχι επειδή δεν μπορώ αλλά ως τρόπος για να ελέγχο τη σχέση
– Να υποδεικνύω σε κάποιον τι πρέπει και τι δεν πρέπει να αισθάνεται
– Να αρνούμαι τα συναισθήματα του άλλου και να του λέω πως όσα θυμάται είναι αποκυήματα της φαντασίας του
– Να αγνοώ όποιες προσπάθειες επικοινωνίας

Leave the gaslight on

Το 2018 το gaslighting ήταν υποψήφια ως η πιο δημοφιλής λέξη της χρονιάς. Πρόκειται για  μια συμπεριφορά χειραγώγησης που έχει στόχο την υπονόμευση της πραγματικότητας ενός ανθρώπου με το να του αρνούνται όσα θυμάται από ένα περιστατικό ή συνομιλία, να μην πιστοποιούν την εγκυρότητα των συναισθημάτων του, να τον αγνοούν όταν εκφράζει παράπονα και να να τον αντιμετωπίζουν με ασέβεια. Ουσιαστικά του αρνούνται όλη του την πραγματικότητα, μέχρι να υποκύψει και να υιοθετήσει αυτή που του προβάλλουν.

Τη λέξη την ξέρουμε ήδη από την Οσκαρική ταινία του 1944 με τίτλο Gaslight (ουσιαστικά από το 1938 που γράφτηκε το θεατρικό έργο)  όπου παρακολουθούμε τις προσπάθειες ενός άνδρα να αποσπάσει από τη γυναίκα του την περιουσία της κάνοντάς την να αμφισβητήσει τη λογική της, αρνούμενος γεγονότα, πράξεις και λόγια που της είπε.

Σε μια χαρακτηριστική σκηνή ο πρωταγωνιστής έχει ρυθμίσει τον φωτισμό του σπιτιού έτσι ώστε να τρεμοπαίζει. Όταν η σύζυγός του ρωτά γιατί τα φώτα τρεμοπαίζουν, εκείνος επιμένει πως δεν συμβαίνει κάτι και πως όλα είναι στο μυαλό της.

Το gaslighting δεν παρατηρείται μόνο ανάμεσα σε δυο συντρόφους αλλά δυνητικά μπορεί να υπάρξει σε κάθε είδους σχέση. Επαγγελματική, φιλική, οικογενειακή, όταν για παράδειγμα  ένας γονιός αρνείται το βίωμα του παιδιού του και του λέει ότι όσα θυμάται είναι αποκυήματα της φαντασίας του.

Επειδή μιλάμε για μια κακοποιητική συμπεριφορά η οποία μπορεί να έχει τραυματικές επιπτώσεις σε όσους την υφίστανται και συμβαίνει πολύ συχνά, θα διαβάζετε αρκετά για το θέμα.

Κάποιες ενδείξεις που μας βοηθάνε να καταλάβουμε ότι κάποιος χειραγωγείται (gaslighting) μέσα σε μια σχέση

  • Αναρωτιέστε πολύ συχνά “Είμαι πολύ ευαίσθητη/ευαισθητος”;
  • Νιώθετε συνέχεια ένα μπέρδεμα μέσα στη σχέση
  • Απολογείστε συνέχεια
  • Δεν καταλαβαίνετε γιατί δεν είστε πιο χαρούμενοι ενώ ο/η σύντροφός σας έχει όλα τα χαρακτηριστικά που θα θέλατε
  • Πολλές φορές δικαιολογείτε τη συμπεριφορά του/της συντρόφου σας
  • Αισθάνεστε πως κάτι δεν πάει καλά αλλά δεν ξέρετε τι
  • Αρχίζετε και λέτε ψέματα γιατί φοβάστε πως κάτι θα γίνει και θα νιώσετε υποτίμηση
  • Δυσκολεύεστε να πάρετε ακόμα και μικρές αποφάσεις
  • Αναρωτιέστε εάν είστε αρκετοί και αμφισβητείτε συνέχεια τον εαυτό σας

Το gaslighting δεν είναι απλά μια καινούργια λέξη. Δεν πρόκειται για μόδα. Είναι και μέρος του τρόπου με τον οποίο αποκτούμε πληροφορίες. Το ενημερωτικό δελτίο του δημοσιογράφου Anderson Cooper έχει μια σειρά με τίτλο “We will leave the gaslight on for you” αφιερωμένο στα ψέματα των πολιτικών.

Λόγοι για τους οποίους δυσκολευόμαστε να φύγουμε από σχέσεις που μας ταλαιπωρούν

Δεν είναι πάντα εύκολο να κάνουμε το καλύτερο για εμάς. Κάποιες φορές η σωστή επιλογή μοιάζει με τη δυσκολότερη επιλογή. Το να φύγουμε ακόμα και από μια κακοποιητική σχέση είναι μια απόφαση που μπορεί να πάρει χρόνο. Είτε πρόκειται για οικογενειακή, αισθηματική, επαγγελματική ή φιλική υπάρχουν φορές που δυσκολευόμαστε να την τερματίσουμε ακόμα και αν γνωστικά καταλαβαίνουμε ότι δεν καλύπτει τις ανάγκες και τις επιθυμίες μας.

Η αλλαγή γίνεται όταν έχουμε επίγνωση του τι βιώνουμε και πράττουμε. Τότε μόνο θα μπορούμε να δούμε και τις επιλογές μας.

Λόγοι για τους οποίους δεν φεύγουμε από σχέσεις που μας ταλαιπωρούν

  • Περιμένουμε να ξαναγίνουν τα πράγματα όπως τον πρώτο καιρό
  • Ελπίζουμε πως ο άλλος θα αλλάξει
  • Δεν θέλουμε να σκεφτούμε τη ζωή μας χωρίς τον/την σύντροφό μας
  • Δεν είμαστε οικονομικά ανεξάρτητοι
  • Δεν έχουμε καθόλου υποστηρικτικό πλαίσιο (φίλους, συγγενείς, ψυχολική ή νομική  υποστήριξη)
  • Πιστεύουμε πως αφοσίωση σημαίνει να μένουμε σε σχέσεις με κάθε τίμημα
  • Νομίζουμε πως χωρίς εμάς δεν θα τα καταφέρουν
  • Φοβόμαστε πως εάν φύγουμε μπορεί να το μετανιώσουμε
  • Περιμένουμε τον άλλον να φύγει από τη σχέση γιατί εμείς δεν θέλουμε να πάρουμε την απόφαση
  • Πιστεύουμε πως εάν φύγουμε θα υπάρξουν παράπλευρες απώλειες (παιδιά)
  • Δεν έχουμε κουραστεί ακόμα αρκετά

 

πηγή: Nedra Glover Tawwab

Η παγκοσμιοποίηση του φθόνου

Όταν η πανδημία έπληξε τη Γαλλία η Leila Slimani, δημοφιλής συγγραφέας, έφυγε από το Παρίσι και πήγε με την οικογένειά της στο εξοχικό τους. Από εκεί ξεκίνησε να γράφει ένα ημερολόγιο καραντίνας για τη ζωή της στην εξοχή για την εφημερίδα Le Monde.
Η ανταπόκριση από τους αναγνώστες ήταν τόσο έντονα επικριτική που είχε ως αποτέλεσμα να σταματήσει τα ημερολόγια. Όταν ο δισεκατομμυριούχος David Geffen δημοσίευσε φωτογραφίες του από το εντυπωσιακό του γιοτ στο ίνσταγκραμ -ενώ έκανε καραντίνα στις Γρεναδίνες Νήσους- τα σχόλια τον οδήγησαν να κάνει τον λογαριασμό του ‘ιδιωτικό’.

Το άρθρο περιγράφει τον τρόπο που η πανδημία έχει δώσει χώρο σε συμπεριφορές φθόνου. Διαβάζουμε την πολύ εύστοχη περιγραφή για τον φθόνο της Δρ. Christine Harris, καθηγήτριας ψυχολογίας. “Ο φθόνος είναι ένα άσχημο τέρας με δυο κεφάλια. Το ένα κεφάλι θέλει αυτό που έχει κάποιος άλλος. Το άλλο κεφάλι προσπαθεί να σωπάσει το πρώτο με τα αρνητικά συναισθήματα γιατί οι άνθρωποι ντρεπόμαστε να παραδεχτούμε τη ζήλια μας”.

Τις περισσότερες φορές πίσω από τον φθόνο βρίσκεται η σύγκριση. Είτε προσωπική, είτε κοινωνική. Πλέον είναι πολύ εύκολο να συγκρίνουμε τον εαυτό μας με τους άλλους. Όμως ξέρουμε καλά τι συμβαίνει όταν ξεκινάμε να μπαίνουμε σε σύγκριση, όταν ασχολούμαστε με τις ζωές των άλλων. Χάνουμε τον εαυτό μας, την ηρεμία μας, χάνουμε την επαφή με τις πηγές στήριξης που έχουμε.

Πέρα από τις συμβουλές που μπορείτε να διαβάσετε στο άρθρο, όλους μας θα μας βοηθήσει πολύ να συνειδητοποιήσουμε πως βιώνουμε ένα συνεχές τραυματικό γεγονός. Ένα συλλογικό τραύμα που δεν είναι σαν αυτοκινητιστικό ατύχημα ή μια τρομοκρατική επίθεση που συμβαίνει, τελειώνει και μπορούμε να προχωρήσουμε. Είμαστε ακόμα στη μέση. Εξακολουθεί να εκτυλίσσεται και η αβεβαιότητα του τι θα συμβεί είναι τρομακτική.

Ο εγκέφαλός μας προσπαθεί και θέλει να εξηγήσει τα πράγματα και έτσι όταν αισθανόμαστε συνεχώς ανήσυχοι και αβέβαιοι και προσπαθούμε να πλοηγηθούμε σε κάτι που είναι εντελώς άγνωστο, ψάχνουμε έναν τρόπο να το κατανοήσουμε. Κάποιες φορές κατηγορώντας τον τρόπο ζωής άλλων ανθρώπων ή τον εαυτό μας και πολλές φορές και τα δυο. Όχι επειδή είμαστε κακοί άνθρωποι. Αλλά επειδή δεν ξέρουμε άλλους τρόπους.

Το ίδιο μας ενώνει αλλά η επαφή μας με το διαφορετικό μας ‘μεγαλώνει

βιωματική άσκηση

Μικρή βιωματική άσκηση

Ο πιο σίγουρος τρόπος για να μάθει κάποιος κάτι είναι η βιωματική μάθηση και ένας τρόπος είναι και μέσω των βιωματικών ασκήσεων όπως λέγονται.

Μια από αυτές -οι οποίες απευθύνεται σε όλες τις ηλικίες και σε περιβάλλοντα από εκπαιδευτικά μέχρι εργασιακά- είναι να ζητήσουμε από μια ομάδα ανθρώπων οι οποίοι δεν γνωρίζονται μεταξύ τους -ή έστω γνωρίζονται λίγο- να συστηθούν στους άλλους της ομάδας.

Να πουν το όνομά τους και κάτι για εκείνους -όχι χαρακτηριστικό της ταυτότητάς τους-. Αργότερα ζητάμε να διαλέξουν κάποιον από την ομάδα που θεωρούν πως έχουν κάτι κοινό και να συζητήσουν για λίγη ώρα γι’αυτό που τους έφερε-τράβηξε κοντά. Στη συνέχεια, θα πρέπει να διαλέξουν εκείνον που δεν θα διάλεγαν και να μιλήσουν μαζί του γι’αυτό που τους φάνηκε διαφορετικό.

Όταν καθίσουμε πάλι στον κύκλο -λέω κύκλος γιατί στις ψυχοθεραπευτικές και βιωματικές ομάδες καθόμαστε κυκλικά- μας ενδιαφέρει να μοιραστούν την εμπειρία τους σε σχέση με απλά ερωτήματα όπως «πόσο όμοιος ήταν ο όμοιος», «πόσο διαφορετικός ήταν ο όμοιος», «τελικά πόσο διαφορετικός ήταν ο διαφορετικός», «πόσο όμοιος ήταν ο διαφορετικός».

Μ’αυτό τον τρόπο θα έχουν την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με το ίδιο και το διαφορετικό, να δουν πως είναι με το διαφορετικό. Τι τους προκαλεί; τι είναι αυτό που τους φοβίζει; να δουν τυχόν προκαταλήψεις που έχουν. Κυρίως όμως θα έρθουν σε επαφή με τις προβολές που κάνουμε οι άνθρωποι όταν συναντάμε κάποιον που δεν γνωρίζουμε και με την αλήθεια της φράσης «μέσα στο διαφορετικό συναντώ τον εαυτό μου και μέσα στο ίδιο συναντώ τον άλλο».

Πώς αντιδρούμε στον εκφοβισμό

Το άρθρο που μπορείτε να διαβάσετε εδώ αναφέρεται στον εκφοβισμό και τις διαστάσεις που έχει πάρει τελευταία μιας και ζούμε σε μια εποχή βαθιάς πόλωσης που ο τόνος του δημόσιου λόγου έχει γίνει πιο ανταγωνιστικός και επιθετικός. Μετέφρασα μέρος του άρθρου. Για τους τρόπους που αντιμετωπίζουμε τον εκφοβισμό, αφήνοντας το κομμάτι της ερμηνείας και του ναρκισσισμού. Η ερμηνεία δεν είναι κάτι απλό και η ναρκισσιστική διαταραχή είναι μεγάλο θέμα. Πιστεύω πως όταν είμαστε αποδέκτες κακοποιητικής συμπεριφοράς είναι σημαντικό να ξέρουμε απλούς και πρακτικούς τρόπους να την αντιμετωπίσουμε.

Άνθρωποι με αυτού του είδους κακοποιητικής συμπεριφοράς είναι αυτοί που προσπαθούν να εκφοβίσουν άλλους ανθρώπους, συχνά επανειλημμένα, τους οποίους βλέπουν ως αδύναμους ή ευάλωτους. Σύμφωνα με το άρθρο, αυτοί που εκφοβίζουν έχουν τέσσερα χαρακτηριστικά προσωπικότητας -τα οποία αναφέρονται ως σκοτεινή τετράδα- που συμβαίνουν συχνά μαζί: τάση για χειραγώγηση, έλλειψη ενσυναίσθησης και προθυμία για ανάληψη ρίσκου, τάση να αντλεί ευχαρίστηση από την πρόκληση πόνου σε άλλους και εμμονή με τον εαυτό και την αίσθηση ότι είναι καλύτεροι από άλλους ανθρώπους.

Όταν λοιπόν είστε αποδέκτης εκφοβισμού μπορείτε να κάνετε τα παρακάτω:
Κατ ‘αρχάς, σιγουρευτείτε πως είστε ασφαλείς. Εάν όχι, καλέστε την ασφάλεια ή την αστυνομία. Καταγράψτε τη συμπεριφορά εκείνου που σας εκφοβίζει. Αυτό θα σας βοηθήσει εάν χρειάζεστε αποδεικτικά στοιχεία και θα σας αποτρέψει από το να αμφισβητήσετε τον εαυτό σας ή να σας αμφισβητήσουν.

Μην εμπλακείτε. «Η μόνη νικηφόρα κίνηση είναι να μην παίξουμε αυτό το παιχνίδι», λέει η Laurie Helgoe, κλινική ψυχολόγος και συγγραφέας του βιβλίου «Fragile Bully». Εάν μπείτε σε αντιπαράθεση αυτό θα ενθαρρύνει τον εκφοβιστή, ο οποίος θα ανταποκριθεί με το να επιτεθεί ακόμα περισσότερο.

Μην αφήσετε την κακοποιητική συμπεριφορά να καταλάβει χώρο στο μυαλό σας. Προσπαθήσετε να περιορίσετε το πόσο σκέφτεστε ή μιλάτε γι αυτόν τον άνθρωπο σε άλλους. Αποκλείστε τον/την από όλα τα κοινωνικά δίκτυα. Είναι ένας τρόπος να βάλετε όριο.

Αποδεχτείτε ότι δεν πρόκειται να αλλάξετε τον άνθρωπο και φυσικά δεν είναι δική σας δουλειά να κάνετε τέτοια πράγματα. Δεν είναι κανενός δουλειά. Μην κατηγορείτε τον εαυτό σας -ποτέ μη δεχτείτε σχόλια “μήπως όμως και εσύ είπες κάτι που τον/την θύμωσε;”- και μην παίρνετε προσωπικά τη συμπεριφορά. Απλά εκείνη τη στιγμή βρήκε εσάς ως στόχο. Ο τρόπος που θυμώνουμε έχει να κάνει με δικά μας θέματα και είναι ευθύνη μας να τα διαχειριστούμε.

Φανταστείτε την αντίδρασή σας. Θέλετε να του/της την πείτε; Nα τον χτυπήσετε και να τον αφήσετε αναίσθητο; Κάντε τα όλα εικόνα, μαζί και την έκφραση του και μην κάνετε τίποτα από όλα αυτά. Εάν πρέπει να αντιδράσετε γιατί η επίθεση είναι συνεχής και σας προκαλεί βλάβη, βεβαιωθείτε πως θα υπάρχει συνέπεια στον άλλον. Μην απειλείτε πως θα κινηθείτε νομικά. Κάντε το. Εάν χρειαστεί να παρέμβει μια αρχή -αστυνομία, τμήμα ανθρωπίνων πόρων, δικηγόρος- κάντε το. Οι συνέπειες διαμορφώνουν τη συμπεριφορά αυτών των ανθρώπων.

Μην ξεχνάτε πως ποτέ δεν παλεύουμε με τα γουρούνια γιατί εμείς λερωνόμαστε και τα γουρούνια το ευχαριστιούνται.

μηχανισμοί άμυνας

Οι μηχανισμοί άμυνας -όπως η άρνηση- τις περισσότερες φορές χρησιμοποιούνται με σκοπό να διατηρήσουμε τις μισοτελειωμένες υποθέσεις από το παρελθόν παρούσες, στερώντας έτσι από τον εαυτό μας την ικανοποίση των αναγκών μας και εμποδίζοντας την επαφή με τους άλλους.

Οι μηχανισμοί αυτοί παίζουν όμως και τον ρόλο της προσαρμογής και της επιβίωσης σε δύσκολα περιβάλλοντα. Χρησιμοποιούμε την άρνηση ως μηχανισμό για να προστατέψουμε την πραγματικότητά μας, την αφήγησή μας, για να συντηρούμε νοσηρές σχέσεις, να διατηρήσουμε την εικόνα που έχουμε για εμάς και κυρίως, για να αποφύγουμε την αλλαγή.

 

denial