
H κλιματική αλλαγή εδώ και πολλά χρόνια από μια αφηρημένη έννοια έχει γίνει πλέον πραγματικότητα. Μια πραγματικότητα που οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο ερχόμαστε σε επαφή. Μαθαίνουμε καινούργιες λέξεις για να ονομάσουμε και να καταλάβουμε καλύτερα τις επιπτώσεις της στον ψυχισμό μας. Η οικολογική θλίψη (ecological grief) και το οικολογικό άγχος (ecological stress) είναι λέξεις που περιγράφουν την αίσθηση της απώλειας ή το άγχος που αισθανόμαστε που σχετίζονται με το περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένης της απώλειας ενός σταθερού μέλλοντος. Solastalgia είναι η νοσταλγία που μπορεί να νιώθουμε για ένα τοπίο που καταστράφηκε, η υπαρξιακή δυσφορία που προκαλείται από την περιβαλλοντική αλλαγή.
Η αίσθηση ότι χάνουμε το σπίτι μας, παρόλο που δεν το έχουμε εγκαταλείψει.
Ενώ το οικολογικό άγχος είναι μια φυσιολογική απάντηση στην κλιματική έκτακτη ανάγκη και συνήθως δεν ανεβαίνει στο επίπεδο της κλινικής ανησυχίας, μπορεί να οδηγήσει σε θυμό, απελπισία ή ακινητοποίηση-παράλυση. Ακτιβιστές και επιστήμονες συχνά βιώνουν συναισθηματική εξάντληση και απόγνωση όταν η πρόοδος προς τη βιωσιμότητα παραπαίει.
Στον Καναδά και την Αμερική εδώ και μια δεκαετία ομάδες ψυχολογικής υποστήριξης προσφέρουν στήριξη σε ανθρώπους που υποφέρουν από θλίψη και άγχος για το περιβάλλον. Τα τελευταία δύο χρόνια κάποιοι λίγοι άνθρωποι φέρνουν στη θεραπεία και θέματα θλίψης και άγχους για τις πυρκαγιές, τις κακοποιήσεις των ζώων και όλη την αλλαγή που υφίσταται το περιβάλλον μας καθημερινά. Το συναισθηματικό τσουνάμι που θα σαρώσει πραγματικά στο πεδίο, είναι πιο κοντά από όσο φανταζόμαστε.
Είναι σημαντικό να βρούμε τρόπους να επικοινωνήσουμε τη θλίψη που νιώθουμε για να μπορέσουμε να στηρίξουμε ο ένας τον άλλον. Τότε μπορούμε να γίνουμε πιο δυνατοί, μπορούμε να αρχίσουμε να αναπτύσσουμε την επιστήμη που παίρνει τη γνώση μας και την ανατρέπει – τη μετατρέπει σε λύση και όχι απλώς σε μια αρνητική ιστορία.
Η θλίψη δεν είναι κάτι που πρέπει να αποφεύγουμε ή να φοβόμαστε. Είναι σίγουρα ένα συναίσθημα οδυνηρό, τρομερά μοναχικό. Όταν όμως μοιραζόμαστε τη θλίψη, τον πόνο και τα συναισθήματα υπάρχει πραγματική δύναμη.
Υπάρχει δύναμη στη θλίψη γιατί σημαίνει ότι έχουμε αγαπήσει κάτι και ότι είχαμε μια σύνδεση με ένα μέρος. Στεναχωριόμαστε και πενθούμε γι’αυτό που αγαπάμε. Είναι βοηθητικό να νοηματοδοτήσουμε την απώλεια και να συναντηθούμε για την απώλεια.
Η αίσθηση της ανημπόριας είναι πολύ χαρακτηριστική. Η αίσθηση ότι η κλίμακα της περιβαλλοντικής κρίσης είναι τόσο μεγάλη που ως άτομα δεν μπορούμε να επέμβουμε.
Αυτό όμως από μόνο του μπορεί να μας κινητοποιήσει και να μας οδηγήσει από τον θυμό, στη δράση. Δεν είναι κάτι που πρέπει να ντρεπόμαστε. Γιατί αυτό που επιλέγουμε να θρηνήσουμε λέει πολλά για τον εαυτό μας και τις αξίες μας.