Όσοι έχουμε κάνει ψυχοθεραπεία, είναι πολύ πιθανό να έχουμε ακούσει τη φράση: “μείνε με αυτό το συναίσθημα” και ίσως να σκεφτήκαμε: “μα γιατί; αφού με ενοχλεί, μου είναι δυσάρεστο, με πονάει και θέλω να φύγει”.
Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε μάθει να αποφεύγουμε τα δύσκολα συναισθήματα. Να τα εξηγούμε λογικά, να τα διώχνουμε, να αποσπάμε την προσοχή μας ή να κάνουμε οτιδήποτε άλλο για να μην τα νιώσουμε. Όμως, όταν ένας ψυχοθεραπευτής λέει «μείνε με αυτό», δεν μας ζητάει να υποφέρουμε περισσότερο. Μας προτείνει να κάνουμε κάτι διαφορετικό από αυτό που κάνουμε συνήθως.
Το να μείνουμε με ένα συναίσθημα σημαίνει να του επιτρέψουμε να υπάρχει για λίγο, χωρίς να προσπαθήσουμε αμέσως να το αλλάξουμε ή να το εξαφανίσουμε. Σημαίνει να είμαστε περίεργοι. Γιατί τώρα; τι το προκάλεσε; Να παρατηρούμε τα συναισθήματά μας χωρίς να τα κρίνουμε. Να μιλάμε στον εαυτό μας με κατανόηση, αποδοχή και καλοσύνη. Να αναρωτιόμαστε: Τι προσπαθεί να μου πει; σε τι μου “λέει” να δώσω προσοχή;
Να παρατηρούμε τα πιο έντονα συναισθήματά μας και να αναρωτιόμαστε: “τι άλλο μπορεί να αισθάνομαι πιο βαθιά από αυτό το συναίσθημα που κυριαρχεί;” Να βλέπουμε σε ποια σημεία του σώματός μας τα νιώθουμε. Να μένουμε συνειδητά στο παρόν και αν θέλουμε να δοκιμάσουμε την ενσυνειδητότητα (mindfulness). Να παρατηρούμε την αναπνοή μας και να παίρνουμε αργές και βαθιές αναπνοές. Να είμαστε συμπονετικοί, τρυφεροί και με κατανόηση προς τον εαυτό μας. Νσ δείχνουμε περιέργεια για τα συναισθήματά μας και να αναρωτιόμαστε γιατί εμφανίστηκαν και τι μπορεί να κρύβεται πίσω από αυτά.
Τα συναισθήματα, ακόμη και τα πιο δυσάρεστα, δεν είναι εχθροί μας. Όταν προσπαθούμε να τα διώξουμε γρήγορα, συχνά χάνουμε το μήνυμα που μεταφέρουν. Όταν όμως τους επιτρέπουμε να υπάρχουν για λίγο, μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα τον εαυτό μας, τις ανάγκες μας και τις επιλογές που έχουμε μπροστά μας. Δεν σημαίνει ότι το συναίσθημα θα είναι ευχάριστο. Σημαίνει όμως ότι σταματάει να είναι κάτι από το οποίο πρέπει να τρέχουμε να ξεφύγουμε.
Το να μένουμε με το συναίσθημά μας δεν σημαίνει ότι βυθιζόμαστε μέσα σε αυτά. Δεν σημαίνει ότι αφήνουμε τη θλίψη ή τον φόβο να μας καταπιούν ή ότι ταυτιζόμαστε μαζί τους. Υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο να παρατηρούμε ένα συναίσθημα και στο να πιστεύουμε ότι αυτό είναι όλη μας η πραγματικότητα. Το πρώτο δημιουργεί χώρο και κατανόηση. Το δεύτερο οδηγεί συχνά στον εγκλωβισμό.
Την επόμενη φορά που ίσως ακούσουμε τον ψυχοθεραπευτή μας να λέει “μείνε λίγο με αυτό” να καταλάβουμε πως δεν μας ζητάει να αντέξουμε περισσότερο πόνο, αλλά να μας προσκαλεί να σταματήσουμε έστω και για λίγο να δούμε αυτό που συμβαίνει μέσα μας με περισσότερη περιέργεια και λιγότερο φόβο. Γιατί τις περισσότερες φορές αυτό που προσπαθούμε με κάθε τρόπο να αποφύγουμε είναι ακριβώς αυτό που έχει περισσότερο ανάγκη να ακουστεί.
