About nassiae

Ψυχοθεραπεία, Gestalt, Παρατήρηση, EMDR, Brevitas, Peanuts, Γάτες. Όχι απαραίτητα μ’αυτή τη σειρά. efthimiopoulou.n@gmail.com

Επτά λάθος ερμηνείες που κάνουμε για τους άλλους

Το να καταλαβαίνουμε τους άλλους δεν είναι πάντα εύκολη υπόθεση. Κανένας δεν έχει την ικανότητα να διαβάζει τη σκέψη και αρκετές φορές τα συμπεράσματα που βγάζουμε για τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις προθέσεις των άλλων είναι λανθασμένα ή απλά προβολές. Τα πιο συνηθισμένα λάθη που κάνουμε και αφορούν τους άλλους είναι:

1. Οι άλλοι μας συμπαθούν περισσότερο από όσο φανταζόμαστε

Πολλές φορές όταν συζητάμε με κάποιον που δεν γνωρίζουμε καλά ανησυχούμε για την εντύπωση που κάναμε. Αναρωτιόμαστε αν είμασταν βαρετοί, μήπως μιλήσαμε πολύ και μοιραστήκαμε πολλά για εμάς. Πολλές φορές προβάλουμε στους άλλους δικές μας σκέψεις και συναισθήματα.

2. Το να μιλάμε με αγνώστους είναι πιο ευχάριστο από όσο νομίζουμε

Μπορεί να μην είναι μόνο ευχάριστο αλλά γνωρίζοντας πως δεν θα ξαναδούμε τον άλλον ίσως να μη μας νοιάζει τόσο πολύ για το τι εντύπωση θα κάνουμε και απλώς θα απολαύσουμε τη συζήτηση.

3. Οι άλλοι δεν παρατηρούν πάντα αυτό που θέλουμε να κρύψουμε

Η αλλιώς “ το φαινόμενο του προβολέα” δηλαδή όταν πιστεύουμε πως όλα τα φώτα είναι πάνω μας και ανά πάσα στιγμή και κάθε λάθος θα γίνει αμέσως αντιληπτό από τους άλλους. Βοηθάει να θυμόμαστε πως δεν ασχολούνται όλοι μαζί μας και πως δεν είμαστε το κέντρο του κόσμου.

4. Οι άλλοι μας κρίνουν λιγότερο αυστηρά από όσο πιστεύουμε

Έχουμε την τάση να εστιάζουμε στα λάθη μας γι’αυτό και πιστεύουμε πως και οι άλλοι θα κάνουν το ίδιο. Αλίμονο εάν κρίνουμε έναν άνθρωπο από μια κακή μέρα που μπορεί να έχει και όχι από την ευρύτερη εικόνα και συμπεριφορά του.

5. Δεν είμαστε τόσο διάφανοι όσο πιστεύουμε

Εάν θέλουμε να ξέρουν οι άλλοι τα συναισθήματα και τις ανάγκες μας πρέπει να τα μοιραζόμαστε και όχι να περιμένουμε να καταλάβουν και να θυμώνουμε που δεν καταλαβαίνουν. Η άγνοιά τους δεν είναι ένδειξη αδιαφορίας αλλά ένδειξη της δυσκολίας ή του φόβου που έχουμε να επικοινωνούμε.

6. Οι άνθρωποι εκτιμούν ένα κομπλιμέντο περισσότερο από όσο φανταζόμαστε

Μια αυθεντικά καλή κουβέντα μας κάνει να νιώθουμε καλά. Γιατί αποφεύγουμε να τη λέμε; Θα δώσω μια θετική ερμηνεία -που φυσικά δεν ισχύει για όλους- αλλά γιατί υποτιμάμε πόσο ωραία μπορεί να αισθανθεί κάποιος και υπερεκτιμάμε πόσο αμήχανα μπορεί να αισθανθεί με ένα κομπλιμέντο.

7. Δεν είμαστε οι μόνοι που δεν έχουμε κανονίσει κάτι για το Σαββατόβραδο γιατί δεν βρίσκαμε την παρέα που θέλαμε

Αρκετοί νιώθουμε λιγότερο σίγουροι για την κοινωνική μας ζωή συγκριτικά με άλλους τομείς και τα κοινωνικά δίκτυα πιθανότατα να διαιωνίζουν αυτή την πεποίθηση. Πιστεύουμε πως οι άλλοι έχουν πιο έντονη κοινωνική ζωή που την απολαμβάνουν κιόλας.

Πώς να παρακολουθούμε τις ειδήσεις χωρίς να πέφτουμε σε απόγνωση

Η ειδησεογραφία -ειδικά τους τελευταίους μήνες- μπορεί να συντρίψει ακόμα και έναν γειωμένο άνθρωπο. Είναι απόλυτα φυσιολογικό και αναμενόμενο να έχουν πυροδοτηθεί μια ποικιλία συναισθημάτων σε όλους μας. Φόβος, άγχος, θλίψη, απογοήτευση, θυμός, ακόμα και ενοχή. Γίνεται όμως να παραμένουμε γειωμένοι και ήρεμοι όταν ακόμα και το να εμφανιζόμαστε κάπου έχει γίνει “δουλειά” πλήρης απασχόλησης με αρκετά logistics και πρέπει; Η Jenny Taitz -κλινική ψυχολόγος- στο παρακάτω άρθρο μας εξηγεί τους επτά τρόπους-στρατηγικές που εκείνη και οι θεραπευόμενοί της βασίζονται και που μας βοηθάνε να παραμένουμε σε επαφή με τον εαυτό μας, χωρίς να μας πλημμυρίζουν τα έντονα συναισθήματα.

1. Ονοματοδότηση των συναισθημάτων
Εάν μπορούμε να ονομάζουμε και να διακρίνουμε το συναίσθημα που βιώνουμε κάθε στιγμή, τότε μπορούμε να μειώσουμε την ισχύ του στο σώμα και τον εγκέφαλό μας. Δεν χρειάζεται να περιμένουμε μέχρι να κορυφωθούν. Το να είμαστε σε επαφή με τα συναισθήματα σημαίνει πως έχουμε επίγνωση και μπορούμε να παρακολουθούμε την έντασή τους πριν φτάσουμε να συμπεριφερόμαστε με ένταση. (είναι όπως όταν μαθαίνουμε στα παιδιά τρόπους συμπεριφοράς, λέγοντας “μπορείς να είσαι θυμωμένη αλλά δεν μπορείς να με χτυπάς”)

2. Επιτρέπουμε στον εαυτό μας να βιώνει όλα τα συναισθήματα
Όταν προσπαθούμε να αποφύγουμε τα συναισθήματά μας, γίνονται πιο έντονα. Όταν επηρεαζόμαστε από μια είδηση, μπορούμε να σταθούμε λίγο και να παρατηρήσουμε τι σκεφτόμαστε και με τι τρόπο αυτές οι σκέψεις επηρεάζουν το σώμα μας. π.χ. αισθανόμαστε κάποια ενόχληση; κάποιο σφίξιμο; Μετά, αφού θα έχουμε επίγνωση του τι αισθανόμαστε θα ρωτήσουμε τον εαυτό μας “τι χρειάζομαι τώρα;”. Επιλέγουμε να κάνουμε αυτό που είναι πιο βοηθητικό για εμάς εκείνη τη στιγμή. Να μην ξεχνάμε πως τα συναισθήματα δεν είναι γεγονότα και μπορούν να αυξομειώνονται γρήγορα. 


3. Να εξασκήσουμε διαφορετικούς τρόπους ενσυναίσθησης
Εδώ μας προτείνεται να μην ταυτιζόμαστε υπερβολικά με τον πόνο των άλλων και είναι κάτι σωστό γιατί έτσι δεν θα μπορούμε να προσφέρουμε καμία βοήθεια. Είναι ακριβώς αυτό που λένε στις πτήσεις. Πρώτα φοράμε το δικό μας σωσίβιο και μετά βοηθάμε τον διπλανό μας. Διαφορετικά θα χαθούμε και οι δυο.

4. Δράση
Να βρούμε τρόπους να προσφέρουμε βοήθεια ή καλύτερα να απευθυνθούμε κάπου που θα ξέρουν να μας καθοδηγήσουν.  Οι πιθανότητες να βουλιάξουμε στην απόγνωση είναι πολύ λιγότερες όταν κινητοποιούμαστε, όταν κάνουμε μια απλή, απτή δράση. Εθελοντισμός και δράση είναι ακόμα και η μισή ώρα την εβδομάδα από τον χρόνο μας που θα προσφέρουμε κάπου. Το μόνο που χρειάζεται είναι δέσμευση και συνέπεια.
Οι άνθρωποι ακμάζουμε όταν δίνουμε κάποιο νόημα στην καθημερινότητά μας, όταν εμπλεκόμαστε και συνδεόμαστε σε κοινότητες και προσφέρουμε και όχι μόνο όταν δεχόμαστε.

5. Να σκεφτόμαστε τις λέξεις που χρησιμοποιούμε
Μπορεί να έχουμε την τάση να χρησιμοποιούμε δραματικές εκφράσεις για να περιγράψουμε το συναίσθημά μας και ειδικά στα κοινωνικά δίκτυα, όμως, οι σκέψεις, οι λέξεις και το νόημα που δίνουμε καθορίζουν το συναίσθημά μας και ως εκ τούτου τη δράση μας-τη συμπεριφορά μας. Μπορούμε για παράδειγμα αντί να πούμε “ο κόσμος καταρρέει”, να πούμε “θέλω να κάνω κάτι για όλο αυτό που συμβαίνει και να συνεισφέρω και εγώ στην ανακούφιση, επίλυση, καλυτέρευση”. 

6. Να εντάξουμε στην καθημερινότητά μας μια συμπεριφορά ή δράση που θα μας προσφέρει χαρά
Για να καταφέρουμε να επανερχόμαστε στον εαυτό μας μετά από δύσκολα γεγονότα πρέπει να έρθουμε σε επαφή με τις πηγές στήριξης που έχουμε, όσο μικρές και αν είναι αυτές. Αλλά αυτό, δεν είναι κάτι που γίνεται από μόνο του. Δεν γίνεται να περιμένουμε το περιβάλλον να ‘έρθει’ σε εμάς, χρειάζεται εμείς να κινητοποιηθούμε. Η επιλογή να συνδεόμαστε με ανθρώπους που μας εμπνέουν ή που προσπαθούν να βελτιώσουν την καθημερινότητά τους, η ενασχόληση με κάποια δραστηριότητα που μας ευχαριστεί, ακόμα και να μένουμε στις στιγμές που μας δίνουν χαρά (ο πρώτος καφές της ημέρας, το κατοικίδιό μας, ένας φίλος). Είναι αυτό που έγραψα στην αρχή. η ηρεμία στην καθημερινότητά μας έχει γίνει “project” με αρκετά logistics αλλά, όταν η καθημερινότητα κατακλύζεται από τραγικές ειδήσεις, εύκολα μπορούμε να ξεχνάμε τα καλά που υπάρχουν στη ζωή μας. 

7. Να σεβόμαστε τα όριά μας χωρίς να χάνουμε την επαφή μας με τα προβλήματα και τον πόνο
Θα μας βοηθήσει να ενημερωνόμαστε συγκεκριμένες ώρες της ημέρας αντί να βλέπουμε συνέχεια ειδήσεις. Εξίσου σημαντικό είναι να συνεχίζουμε να ενημερωνόμαστε για τα θέματα που μας ενδιαφέρουν ακόμα και αν έχει μειωθεί η ροή των ειδήσεων για αυτό το θέμα. Αισθανόμαστε έντονο πόνο και μετά ξεχνάμε. Ας δώσουμε στον εαυτό μας την άδεια να βιώνει όλα τα συναισθήματα. Είναι και ο μόνος τρόπος να μπορούμε να επισκεφτούμε ένα νεκροταφείο χωρίς να χτίσουμε σπίτι εκεί. 

Ξεπερνιούνται οι απώλειες;

“Είναι χαζό. Θα έπρεπε να το είχα ήδη ξεπεράσει. δεν γίνεται να μιλάω συνέχεια για το ίδιο θέμα δεν είναι φυσιολογικό. Δεν μου αρέσει να είμαι αυτός που δεν μπορεί να το ξεπεράσει”. Μια πολύ συχνή φράση που όλοι έχουμε πει για απώλειες που μας έχουν πληγώσει και δυσκολευόμαστε να ξεπεράσουμε.

Η αλήθεια είναι πως υποφέρουμε περισσότερο γιατί είμαστε προσκολλημένοι στην ιδέα ότι πρέπει να ξεπερνάμε οριστικά τις απώλειές μας. Υποφέρουμε περισσότερο γιατί έχουμε την προσδοκία να τις ξεπεράσουμε αφού έχουμε περάσει τα στάδια της οδύνης που έχουμε διαβάσει τόσα πολλά γι’αυτά.  Όταν δεν γίνεται έτσι τότε νιώθουμε πως κάνουμε κάτι στραβά ή βασικά κάτι δεν πάει καλά με εμάς. έχουμε πρόβλημα. Έτσι έχουμε να αντιμετωπίσουμε δυο θέματα: την οδύνη του γεγονότος και την τυραννία του πρέπει να το είχαμε ήδη ξεπεράσει.

Η Ελίζαμπεθ Κιούμπλερ Ρος, ήταν η πρώτη που μίλησε για τα πέντε διαδοχικά ψυχολογικά στάδια που βίωναν οι ασθενείς που πέθαιναν από κάποια ανίατη ασθένεια, με τελευταίο αυτό της αποδοχής. Αργότερα τα στάδια αυτά άρχισαν να χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν το βίωμα και όσων πενθούσαν.

Όμως, για τον άνθρωπο που πεθαίνει υπάρχει ένα τέλος που όμως αυτό δεν ισχύει για εκείνον που πενθεί. Αυτός συνεχίζει να ζει, και όσο ζει υπάρχει πάντα το ενδεχόμενο να νιώσει οδύνη. Βεβαίως μέσα από τη διεργασία του πένθους αισθανόμαστε καλύτερα ωστόσο μπορεί η στεναχώρια μας να εξαλειφθεί εντελώς;

Κάποιοι, αν κρίνουμε από την βιβλιογραφία για το θέμα, υπόσχονται το οριστικό ξεπέρασμα της οδύνης. Με μια γρήγορη αναζήτηση θα βρείτε αμέτρητα βιβλία που σχεδόν όλα υπόσχονται ανάρρωση από το πένθος. Ένας άνθρωπος που υποφέρει και διαβάσει αυτούς τους τίτλους θα υποθέσει πως το πένθος είναι κάτι που διορθώνεται. Πως μπορεί να ξεμπερδέψει μια και καλή με αυτό. Αυτή η προσδοκία είναι ο σίγουρος τρόπος για να οδηγηθεί κάποιος στην απέχθεια για τον εαυτό του και στην απόγνωση.

Θα ήταν ωραία να γίνεται αυτό, να μην ήταν απλά μια φαντασίωση, μια αφήγηση που λέει ότι μπορούμε να αγαπήσουμε, να υποστούμε την απώλεια, να υποφέρουμε και μετά να κάνουμε κάτι που θα δώσει οριστικό τέλος στη λύπη μας. Θα ήταν ωραία να γίνεται γιατί ξέρουμε, πως η οδύνη μπορεί να μας αιφνιδιάσει αν πάσα στιγμή και να διαταράξει την ηρεμία μας. 

Ό,τι δεν σε σκοτώνει σε κάνει πιο αδύναμο

Θέλουμε να πιστεύουμε ότι οι δυσκολίες που έχουμε περάσει έχουν κάποιο ιδιαίτερο νόημα, ότι δεν ήταν μάταιες. Αν και η ταλαιπωρία είναι ανεπιθύμητη, υποτίθεται πως μας βοηθά να αναπτυχθούμε. Θέλουμε ο πόνος μας να έχει νόημα, να είναι με κάποιο τρόπο εποικοδομητικός. Επικαλούμαστε συχνά τα λόγια του Νίτσε -τι ειρωνεία- και συνέχεια επαναλαμβάνουμε πως την ιστορία τη γράφουν όσοι επιζούν για να την πουν. “Ο χαρακτήρας δεν μπορεί να αναπτυχθεί εύκολα και ήσυχα. Μόνο μέσα από την εμπειρία της δοκιμασίας και του πόνου μπορεί η ψυχή να δυναμώσει, να εμπνεύσει φιλοδοξίες και να επιτύχει” διαβάζουμε στο ημερολόγιο της Έλεν Κέλερ. Την απόσταση από την ταλαιπωρία στη δύναμη την βλέπουμε από τα παραμύθια που ακούμε από παιδιά, τα τραγούδια μέχρι και τις σημερινές διασημότητες που αφηγούνται τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν στη ζωή τους και πόσο ευγνώμονες είναι τελικά.  

Φυσικά και επωφελούμαστε από τις φυσιολογικές και υγιείς προκλήσεις της ζωής. Όμως, δεν προκαλεί θλίψη ή θυμό η φράση “ό,τι δεν σε σκοτώνει σε κάνει πιο δυνατό” όταν αφορά βαθύτερα και πιο σύνθετα τραύματα; Τα τραυματικά γεγονότα διαμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι βλέπουμε τον εαυτό μας και τον κόσμο, που έχει άμεση σχέση με τον τρόπο που σχετιζόμαστε, τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε και ερμηνεύουμε, τις δεξιότητές μας και την αυτοεκτίμησή μας. Οι δυσμενείς εμπειρίες  της παιδική ηλικίας -κακοποίηση, παραμέληση, υπερπροστασία, φτώχεια και άλλα τραύματα- έχουν συχνά μακροπρόθεσμες αρνητικές συνέπειες. Επιβεβαιώνεται από έρευνες ότι οι άνθρωποι που έχουν βιώσει σύνθετα τραύματα αναφέρουν υψηλά ποσοστά εμφάνισης σωματικών παθήσεων εκτός των ψυχικών δυσκολιών -άγχος, θλίψη- η ακατάλληλη διαχείριση των οποίων οδηγεί σε μακροχρόνια σωματικά προβλήματα. Με τη πάροδο του χρόνου, η παρατεταμένη ενεργοποίηση του ενδογενούς συστήματος συναγερμού, κρατά το σύστημα της αμυγδαλής σε κατάσταση υπερδραστηριότητας με αποτέλεσμα να εκκρίνεται μεγαλύτερη ποσότητα κορτιζόλης στο αίμα. 

Τα καλά πράγματα δεν προέρχονται από τα κακά. Η ταλαιπωρία δεν είναι αυτό που μας οχυρώνει. Το χάος δεν μας σκληραίνει και δεν μας προετοιμάζει για να αντιμετωπίσουμε τις τόσες προκλήσεις και τον τρόμο αυτού του κόσμου. Η τρυφερότητα, η αγάπη και η φροντίδα μας “σκληραίνουν” γιατί καλλιεργούν και ενισχύουν την ικανότητά μας να μαθαίνουμε, να προσαρμοζόμαστε, να πολεμάμε, να σηκωνόμαστε πιο γρήγορα όταν πέφτουμε, κυρίως όμως, να φεύγουμε από ταλαιπωρία. 

Η φράση “έτσι είμαι εγώ” είναι μια χαμένη ευκαιρία για προσωπική ανάπτυξη και για να γινόμαστε καλύτεροι άνθρωποι. Πολλές φορές το να είμαστε “εμείς” σημαίνει να μην είμαστε η καλύτερη εκδοχή του εαυτού μας για εμάς και για τους άλλους. Η προσωπικότητά μας δεν είναι η μοίρα μας, αλλά η τάση μας. Ευτυχώς, κανείς μας δεν περιορίζεται σε έναν μόνο τρόπο σκέψης, συναισθήματος ή συμπεριφοράς-δράσης. Αυτοί που γινόμαστε δεν έχει να κάνει με τα χαρακτηριστικά μας αλλά με το τι αποφασίζουμε να κάνουμε με αυτά.  

Άσκηση για το σπίτι

Η οριοθέτηση με την οικογένειά μας τις περισσότερες φορές αποτελεί πρόκληση κυρίως γιατί για χρόνια συμπεριφερόμασταν με συγκεκριμένους τρόπους και παίζαμε συγκεκριμένους ρόλους. Εάν θέλουμε να αλλάξουμε αυτή την κατάσταση, την αλλαγή θα πρέπει να την κάνουμε εμείς (ναι, πάλι εμείς). Όσο δύσκολο και αν φαίνεται -στην αρχή είναι- η σχέση μας θα γίνει σαφώς καλύτερη, όσο και αν αυτό τώρα ακούγεται απίστευτο.

Η άσκηση είναι να σκεφτείτε και να γράψετε:

  • Πώς νιώθετε όταν βάζετε όρια με την οικογένειά σας;
  • ποιος στην οικογένειά σας πιστεύετε ότι θα ήταν πιο δεκτικός στα όριά σας;
  • ποιος στην οικογένειά σας πιστεύετε πως θα ήταν λιγότερο δεκτικός;
  • βρείτε τα δυο όρια που θα θέλατε να βάλετε με την οικογένειά σας
  • ποιες ενέργειες/δράση είναι απαραίτητες για να τηρήσει η οικογένειά σας τα όρια;

Τα όρια με την οικογένεια -Μέρος Β

Το να βάζω όρια στη σχέση με τους γονείς μου μπορεί να σημαίνει πως

  • θα εκφράζω τα συναισθήματά μου ανοιχτά
  • θα διαχειρίζομαι τον χρόνο με τρόπο που εξυπηρετεί πρώτα το δικό μου πρόγραμμα και τον τρόπο ζωής μου
  • δεν θα πιέζομαι να παρευρίσκομαι σε κάθε οικογενειακή μάζωξη εάν δεν έχω διάθεση
  • θα φροντίζω να ενημερώνω για τις συνήθειές μου όταν με επισκέπτονται
  • θα έχω κάνει σαφές ότι με ενοχλούν οι απροειδοποίητες εμφανίσεις στο σπίτι μου
  • θα μοιράζομαι λεπτομέρειες της προσωπικής μου ζωής όταν και εάν θέλω
  • εάν έχω διαφορές ή συγκρούσεις με άλλα μέλη της οικογένειας θα το λύνουμε μεταξύ μας χωρίς την παρέμβασή τους
  • έχω δικαίωμα να μη θέλω να ακούω για τις σχέσεις τους ή τις συγκρούσεις τους με άλλα μέλη της οικογένειας

Ο τρόπος για να επικοινωνήσω τα παραπάνω μπορεί να είναι κάπως έτσι:

  • θέλω να μπορώ να εκφράζω όλα μου τα συναισθήματά, όχι μόνο όταν είμαι καλά
  • δεν θα έρθω στο τραπέζι τα Χριστούγεννα/Πάσχα κλπ γιατί έχω κανονίσει κάτι άλλο για εκείνη τη μέρα. θα έρθω να σας δω όταν επιστρέψω.
  • έχω τσακωθεί με την/τον αδερφό μου και δεν θέλω σε παρακαλώ να ανακατευτείς με οποιοδήποτε τρόπο. θα το τακτοποιήσουμε μόνοι μας
  • Πριν περάσεις απ’το σπίτι στείλε μου ένα μήνυμα γιατί εκείνη την ώρα μπορεί να έχω δουλειά και να μην μπορώ να διακόψω
  • δεν τρώω κρέας οπότε εάν δεν έχεις χρόνο ή είναι κόπος να φτιάξεις και κάτι άλλο για μένα, πες μου να φροντίσω να φέρω το δικό μου φαγητό.
  • ξέρω πως ρωτάς από ενδιαφέρον αλλά δεν θέλω να πω κάτι τώρα
  • καταλαβαίνω πόσο σημαντικό είναι για σένα να διατηρούνται οι οικογενειακές σχέσεις, απλά εγώ το κάνω με άλλους τρόπους

Οι πρώτες φορές που θα προσπαθήσουμε να οριοθετηθούμε ίσως να μας ζορίσουν όλους γιατί είναι κάτι καινούργιο. Οι αντιστάσεις αργά ή γρήγορα θα καμφθούν και θα βοηθήσει πολύ εάν το όριο είναι σαφές, σταθερό και συνεπές. Θα είμαστε πάντα τα παιδιά των γονιών μας. Ως ενήλικες που εξελίσσονται συνέχεια επιλέγοντας εμείς τον τρόπο που θέλουμε να ζούμε. 

Τα όρια με την οικογένεια – Μέρος Α

Όλοι οι άνθρωποι μετά τα δεκαοκτώ ενηλικιωνόμαστε. Ακόμα και αν εξακολουθούμε να ζούμε με τους γονείς μας, νομικά, είμαστε ενήλικες και φυσικά η πρόσβασή τους στη ζωή μας αλλάζει. Βεβαίως ίσως να χρειάζεται να τηρούμε κάποιες συνήθειες και κανόνες όταν ακόμα ζούμε στο σπίτι τους, αλλά ακόμα και σε αυτή την περίπτωση, μπορούμε και είναι απαραίτητο να βάζουμε κάποια απαραβίαστα όρια έστω και σε μικρότερη κλίμακα.

Όχι γιατί απλά “έτσι είναι το σωστό” αλλά μέρος της ενηλικίωσης είναι να αποφασίζουμε οι ίδιοι για εμάς. Πολύ συχνά την οριοθέτηση οι γονείς τη μεταφράζουν ως έλλειψη σεβασμού ίσως γιατί δυσκολεύονται να αποδεχθούν πως πλέον δεν έχουν την ίδια επίδραση στη ζωή μας, παρόλο που ξέρουν τι θα πουν για να μας πυροδοτήσουν και να πάρουν αυτό που θέλουν.

Είναι πολύ δύσκολο να οριοθετούμαστε και να ξεχνάμε τις ανάγκες και τα θέλω μας όταν καταλαβαίνουμε τη δυσαρέσκειά τους απλώς διαβάζοντας τη γλώσσα του σώματός τους ή παρατηρώντας και την πιο ανεπαίσθητη αλλαγή στη διάθεσή τους. Αυτό όμως που συμβαίνει όταν δεν οριοθετούμαστε, είναι να καταλήγουμε απογοητευμένοι και θυμωμένοι με τον εαυτό μας γι’αυτό και είναι σημαντικό κάποια στιγμή να αναρωτιόμαστε “εγώ τι θέλω;”

Κάποιες ενδείξεις που θα σας βοηθήσουν να καταλάβετε πότε παραβιάζεται το όριό σας είναι οι παρακάτω

– γνωρίζουν αρκετά πράγματα και λεπτομέρειες της σχέσης σας
– παρεμβαίνουν στις διαφωνίες που έχετε με άλλους ανθρώπους
– δεν σέβονται και δεν ρωτάνε τη γνώμη σας
– μπαίνουν στο δωμάτιό σας χωρίς να χτυπάνε την πόρτα
– έχετε την τάση να τους λέτε εύκολα ναι ακόμα και αν δεν θέλετε επειδή νιώθετε υποχρεωμένοι που σας φιλοξενούν

Το να οριοθετούμαστε είναι δύσκολο και το κάνει ακόμα πιο δύσκολο με τους κοντινούς μας ανθρώπους γιατί τους είναι δύσκολο να αποδεχθούν πως έχουμε αλλάξει. Να θυμάστε πάντα πως το όριο δεν πάμε να το βάλουμε ποτέ στον άλλον. Το όριο το βάζουμε στον εαυτό μας. Με το να τοποθετούμαστε, με το να επικοινωνούμε το πώς νιώθουμε με κάποια συμπεριφορά, με το τι δεχόμαστε-επιτρέπουμε και τι όχι.

Ευτυχισμένη ζωή

https://www.theatlantic.com/podcasts/archive/2021/11/how-to-prioritize-joy-lorigottlieb-arthurbrooks-happiness-2021/620787/

Ως ενήλικες, πολλοί από εμάς “αναγκαζόμαστε” να επαναπροσδιορίσουμε τη σχέση μας με τη χαρά. Όσο οι ευθύνες πολλαπλασιάζονται, ο χρόνος μας περιορίζεται και οι προκλήσεις αυξάνονται, γίνεται όλο και πιο δύσκολο όχι μόνο να βρούμε χρόνο ή κυρίως διάθεση για διασκέδαση, αλλά κυρίως, να στεκόμαστε και να συνειδητοποιούμε πώς νιώθουμε και να καταλάβουμε “τι με κάνει να χαίρομαι;” 

Σε αυτό το επεισόδιο της σειράς των podcasts του The Atlantic “How to start over” -ευχαριστώ πολύ τη φίλη του μπλογκ που μου το έστειλε- η ψυχοθεραπεύτρια και συγγραφέας Lori Gottlieb, λέει πολύ ενδιαφέροντα πράγματα για τους τρόπους που θα μας βοηθήσουν να φτιάξουμε μια ευτυχισμένη ζωή. Τα περισσότερα είμαι σίγουρη πως τα έχετε σκεφτεί ή τα έχετε ξανακούσει. Εγώ κράτησα τα παρακάτω. 

Πολλοί άνθρωποι διαχωρίζουν τα συναισθήματα ως καλά και κακά. “Η χαρά είναι ένα θετικό συναίσθημα και ο θυμός ή η λύπη αρνητικά”, αυτό όμως δεν είναι αλήθεια. Όλα τα συναισθήματά μας είναι θετικά γιατί εάν σταθούμε και έχουμε επίγνωση γι’αυτά, θα καταλάβουμε και τι θέλουμε, τι χρειαζόμαστε. Τα συναισθήματά μας είναι σαν πυξίδα. Το να μην έχουμε πρόσβαση σε αυτά, είναι σαν να έχουμε ένα ελαττωματικό GPS. Πιστεύουμε πως αν μουδιάσουμε τα συναισθήματά μας -εντάξει, έχεις τα πάντα, δεν σου συμβαίνει κάτι κακό, τελείωνε- η θλίψη, το άγχος, ο θυμός δεν είναι κάτι, ενώ στην πραγματικότητα είναι ένα μήνυμα. Μας λέει κάτι για τη ζωή μας, πως ίσως χρειάζεται κάτι να αλλάξει. 

Αισθανόμαστε ότι το μούδιασμα είναι απλά η απουσία συναισθημάτων. Στην πραγματικότητα το μούδιασμα είναι η αίσθηση ότι κατακλυζόμαστε από πάρα πολλά συναισθήματα και συνήθως εκδηλώνονται με άλλους τρόπους (υπερβολικό φαγητό, ποτό, δουλειά, ατονία, έλλειψη συγκέντρωσης) Τα συναισθήματα είναι εκεί αλλά εκδηλώνονται διαφορετικά. Γι’αυτό είναι πολύ σημαντικό να έχουμε επίγνωση των συναισθημάτων μας και να τα αποδεχόμαστε γιατί έτσι καταλαβαίνουμε τι μας συμβαίνει, μας δίνουν πληροφορίες. Τι μου προκαλεί άγχος και τι χρειάζομαι; τι είναι αυτό που με θυμώνει και τι χρειάζομαι; υπάρχει κάτι που εάν αλλάξω στη ζωή μου θα είναι καλύτερα για μένα; 

«θέλω να κάνω mute-να βάλω στο αθόρυβο τη λύπη» ή «θέλω να σβήσω τον πόνο» όμως εάν βάλουμε στο αθόρυβο τον πόνο, θα μπει στο αθόρυβο και η χαρά. Εάν μπει σε mute μια πτυχή της συναισθηματικής μας εμπειρίας, θα σιγάσουν όλες. Το κουμπί της σίγασης είναι ένα.  

Η Lori σε κάποιο σημείο αναφέρεται και στον διαχωρισμού του “πονάω” και “υποφέρω”. Το να είμαστε άνθρωποι σημαίνει πως θα υπάρξουν στιγμές που θα παλέψουμε και που θα πονάμε. Όμως η ταλαιπωρία είναι κάτι που μερικές φορές κάνουμε στον εαυτό μας με την άρνηση, την αγανάκτηση, το παράπονο, την αυτολύπηση που περιβάλλεται από τον πόνο. Για να αφήσουμε την ταλαιπωρία, πρέπει πρώτα να επιτρέψουμε και να αποδεχτούμε τον πόνο. Και στην ψυχοθεραπεία, αυτό είναι ένα μεγάλο θέμα συζήτησης. Πώς φτιάχνουμε τα δικά μας βάσανα;

Στο λινκ θα βρείτε και την απομαγνητοφώνηση. Καλή Κυριακή!

Απαντώντας σε κακεντρεχή σχόλια

Ένας από τους πιο συνηθισμένους τρόπους να δείχνουμε την ενόχλησή μας είναι να μην τη δείχνουμε, να κάνουμε σαν να μην έχει συμβεί τίποτα και να αποστασιοποιούμαστε. Είναι όμως αυτό το καλύτερο για εμάς;

Εάν κάτι σας ενοχλεί μην το αφήνετε να περνάει έτσι. Άσχημες συμπεριφορές, αγενή και κακά σχόλια είναι χρήσιμο να εντοπίζονται και να επικοινωνούνται όταν συμβαίνουν ή όταν είμαστε έτοιμοι να μιλήσουμε για το πόσο μας ενόχλησαν. Όταν τέτοιου είδους κακομεταχείριση αγνοείται, δείχνουμε στους άλλους πως είναι εντάξει να μας μιλάνε όπως θέλουν και η κακή συμπεριφορά δεν σταματάει. Επίσης υπάρχουν και άνθρωποι που δεν φαντάζονται πως αυτά που λένε έχουν αντίκτυπο στους άλλους. 

Η αντιμετώπιση τέτοιων συμπεριφορών καλό θα είναι να αποφεύγονται όταν δεν γνωρίζουμε τον απέναντι και δεν έχουμε και την δυνατότητα να προβλέψουμε την αντίδρασή του. Σε τέτοιες περιπτώσεις προέχει πάντα η ασφάλειά μας.

Άμεση και καθαρή απάντηση σε κάποιο κακεντρεχές σχόλιο μπορεί να είναι:

  • Δεν μου άρεσε αυτός ο τρόπος
  • Θέλω να είσαι σίγουρος, κατηγορηματικός, να υπερασπίζεσαι τα συμφέροντά σου, όμως, να το κάνεις επιλέγοντας τις λέξεις σου και προσέχοντας τον τόνο και το ύφος σου, τουλάχιστον όταν μιλάμε μαζί. 
  • Θέλω να προσέχεις τι λες και πώς το λες
  • Επειδή θέλω να είμαι σίγουρη/ος πως κατάλαβα σωστά, μπορείς να μου εξηγήσεις τι εννοείς;
  • μου ακούστηκε και το εξέλαβα ως κακία
  • Δεν θέλω να μου μιλάς έτσι (όχι δεν μπορείς. δεν θέλω.)
  • μου ακούστηκε αρκετά συναισθηματικά φορτισμένο. υπάρχει κάτι άλλο από πίσω που χρειάζεται να συζητήσουμε;
  • πιστεύεις πως υπάρχει άλλος τρόπος να μου πεις αυτό που θες γιατί μου ακούστηκε κακεντρεχές;