Unknown's avatar

About nassiae

Ψυχοθεραπεία, Gestalt, EMDR, τραύμα, εξαρτήσεις, gestalt και επιχειρήσεις, γάτες. efthimiopoulou.n@gmail.com

Η παγκοσμιοποίηση του φθόνου

Όταν η πανδημία έπληξε τη Γαλλία η Leila Slimani, δημοφιλής συγγραφέας, έφυγε από το Παρίσι και πήγε με την οικογένειά της στο εξοχικό τους. Από εκεί ξεκίνησε να γράφει ένα ημερολόγιο καραντίνας για τη ζωή της στην εξοχή για την εφημερίδα Le Monde.
Η ανταπόκριση από τους αναγνώστες ήταν τόσο έντονα επικριτική που είχε ως αποτέλεσμα να σταματήσει τα ημερολόγια. Όταν ο δισεκατομμυριούχος David Geffen δημοσίευσε φωτογραφίες του από το εντυπωσιακό του γιοτ στο ίνσταγκραμ -ενώ έκανε καραντίνα στις Γρεναδίνες Νήσους- τα σχόλια τον οδήγησαν να κάνει τον λογαριασμό του ‘ιδιωτικό’.

Το άρθρο περιγράφει τον τρόπο που η πανδημία έχει δώσει χώρο σε συμπεριφορές φθόνου. Διαβάζουμε την πολύ εύστοχη περιγραφή για τον φθόνο της Δρ. Christine Harris, καθηγήτριας ψυχολογίας. “Ο φθόνος είναι ένα άσχημο τέρας με δυο κεφάλια. Το ένα κεφάλι θέλει αυτό που έχει κάποιος άλλος. Το άλλο κεφάλι προσπαθεί να σωπάσει το πρώτο με τα αρνητικά συναισθήματα γιατί οι άνθρωποι ντρεπόμαστε να παραδεχτούμε τη ζήλια μας”.

Τις περισσότερες φορές πίσω από τον φθόνο βρίσκεται η σύγκριση. Είτε προσωπική, είτε κοινωνική. Πλέον είναι πολύ εύκολο να συγκρίνουμε τον εαυτό μας με τους άλλους. Όμως ξέρουμε καλά τι συμβαίνει όταν ξεκινάμε να μπαίνουμε σε σύγκριση, όταν ασχολούμαστε με τις ζωές των άλλων. Χάνουμε τον εαυτό μας, την ηρεμία μας, χάνουμε την επαφή με τις πηγές στήριξης που έχουμε.

Πέρα από τις συμβουλές που μπορείτε να διαβάσετε στο άρθρο, όλους μας θα μας βοηθήσει πολύ να συνειδητοποιήσουμε πως βιώνουμε ένα συνεχές τραυματικό γεγονός. Ένα συλλογικό τραύμα που δεν είναι σαν αυτοκινητιστικό ατύχημα ή μια τρομοκρατική επίθεση που συμβαίνει, τελειώνει και μπορούμε να προχωρήσουμε. Είμαστε ακόμα στη μέση. Εξακολουθεί να εκτυλίσσεται και η αβεβαιότητα του τι θα συμβεί είναι τρομακτική.

Ο εγκέφαλός μας προσπαθεί και θέλει να εξηγήσει τα πράγματα και έτσι όταν αισθανόμαστε συνεχώς ανήσυχοι και αβέβαιοι και προσπαθούμε να πλοηγηθούμε σε κάτι που είναι εντελώς άγνωστο, ψάχνουμε έναν τρόπο να το κατανοήσουμε. Κάποιες φορές κατηγορώντας τον τρόπο ζωής άλλων ανθρώπων ή τον εαυτό μας και πολλές φορές και τα δυο. Όχι επειδή είμαστε κακοί άνθρωποι. Αλλά επειδή δεν ξέρουμε άλλους τρόπους.

Έξι μικροί και γρήγοροι τρόποι

Ένας απ’τους ασφαλέστερους και πιο γρήγορους τρόπους για να ξανακερδίσει κάποιος την ισορροπία του και την ευτυχία του είναι να κοιτάζει και να φροντίζει τον εαυτό του, τις ανάγκες του και τις δουλειές του.

Έχω γράψει αρκετές φορές και πιο αναλυτικά για το τι εννοούμε όταν λέμε φροντίδα εαυτού. Το πιο σημαντικό είναι να στρέφουμε την προσοχή μας στον εαυτό μας με τρόπο ουσιαστικό. Μερικοί από τους πιο απλούς και γρήγορους τρόπους για να το καταφέρουμε αυτό είναι οι παρακάτω 👇

6 συμβουλές

Η τελειομανία είναι ασπίδα

Υπάρχει πάντα ένας φόβος ότι αν δεν συνεχίσω να κάνω τα πράγματα τέλεια, τότε θα έχω μεγάλες πιθανότητες να νιώσω ανεπιθύμητος ή πως θα με απορρίψουν.

Η σημαντική διαφορά ανάμεσα στην τελειομανία και της προσπάθειας για αριστεία είναι πως η υγιής προσπάθεια είναι αυτο εστιασμένη: Πώς μπορώ να βελτιωθώ; Η τελειομανία εστιάζεται περισσότερο στο τι θα σκεφτούν οι άλλοι.

τελειομανία

οι δαίμονές μας

deamons

Όλοι μας έχουμε σκοτεινές πλευρές, όλοι μας -άλλοι λιγότερο άλλοι περισσότερο- κάνουμε αρνητικές σκέψεις που μας βασανίζουν και μας εμποδίζουν να ζούμε τη ζωή μας με ηρεμία, ευτυχία και ελπίδα. Όταν οι δαίμονές μας έρχονται ‘σπίτι’ μας και τους δίνουμε λίγο χρόνο και χώρο γινόμαστε εμείς ιδιοκτήτες των σκιών μας. Αυτό σημαίνει πως τις έχουμε ονοματίσει, τις γνωρίζουμε, έχουμε επίγνωση πότε πυροδοτούνται και τι μπορούμε να κάνουμε για να μην νιώθουμε ανύμποροι.
Να θυμάστε πως το να είμαστε καλά είναι κάτι που μαθαίνεται.

Ανθεκτικότητα

Η φωνή στο βίντεο είναι της Lucy Hone, διευθύντριας στο Ινστιτούτο ευζωίας και ανθεκτικότητας της Νέας Ζηλανδίας.
Η δική της ανθεκτικότητα δοκιμάστηκε με τον πιο τραγικό τρόπο το 2014 όταν σε ένα τροχαίο σκοτώθηκε η δωδεκάχρονη κόρη της. Η Lucy Hone που μέχρι τότε είχε συνεργαστεί με τον αμερικανικό στρατό βρέθηκε από “ειδικός” της ευζωίας στην απέναντι όχθη. Να πενθεί. Όλη την ακαδημαϊκή εκπαίδευση που είχε την εφάρμοσε και σε εκείνη. Η Lucy θεωρεί τον εαυτό της πολύ τυχερό που σε μια τόσο δύσκολη στιγμή είχε στα χέρια της κάποια εργαλεία για να μπορέσει να επιβιώσει ψυχικά.

Λέει πως η ανθεκτικότητα δεν είναι προσωπική υπόθεση όπως πιστεύουμε οι περισσότεροι, αλλά, θέμα μιας κοινωνίας, μιας χώρας και αυτό γιατί το να μην βλέπουμε τον εαυτό μας να εκπροσωπείται στην κοινωνία είναι καταστροφικό για την ανθεκτικότητά μας. Το να αισθανόμαστε πως δεν ανήκουμε, δεν ακουγόμαστε, δεν μας βλέπουν είναι οδυνηρό και μειωτικό. Γιατί είναι σημαντικό μια χώρα να είναι ανθεκτική; Γιατί επιτρέπει στους πολίτες να έρχονται σε επαφή με τις πηγές στήριξής τους πιο γρήγορα. Μια χώρα με γρήγορα αντανακλαστικά μπορεί να στηρίξει καλύτερα τους πιο ευάλωτους ανθρώπους.

Σε ατομικό επίπεδο, τα καλά νέα είναι πως η ανθεκτικότητα είναι κάτι που μαθαίνεται. Η Lucy το αναφέρει ως “ordinary magic”. Είναι κάτι που μπορεί να μάθουν όλοι οι άνθρωποι. Εκείνη βασίστηκε σε τρεις τεχνικές.

1. Η συνειδητοποίηση, η παραδοχή πως ο πόνος και η απώλεια είναι μέρος της ζωής. Όλοι μας ερχόμαστε αντιμέτωποι με δοκιμασίες και βάσανα. Αυτή η συνειδητοποίηση τη βοήθησε να μην αισθάνεται μόνη και πως δεν ανήκει.

2. Να έρθει σε επαφή, να συντονιστεί με το καλό, το θετικό. Οι άνθρωποι είμαστε καλοί να δίνουμε μεγαλύτερη σημασία στα άσχημα που μας συμβαίνουν και όχι στα καλά. Οι ανθεκτικοί άνθρωποι επιλέγουν πιο προσεκτικά που στρέφουν την προσοχή τους.

3. Να στέκεται και να ρωτάει τον εαυτό της: “αυτό που κάνω τώρα -σκέψη, συμπεριφορά- με βοηθάει; Ο τρόπος που σκεφτόμαστε, η νοηματοδότηση ενός γεγονότος ακόμα και οι εικόνες που φτιάχνουμε στο μυαλό μας θα καθορίσουν το συναίσθημά και τη συμπεριφορά μας. Το να είμαστε ανθεκτικοί σημαίνει να έχουμε επίγνωση. Επίγνωση της ευαλωτότητας μας, του πότε χρειαζόμαστε βοήθεια και να τη ζητάμε και φυσικά το υποστηρικτικό μας πλαίσιο. Στο τραύμα και στην αντιξοότητα οι άλλοι άνθρωποι, η ισχυρή κοινότητα μπορούν να μας στηρίξουν και να μας βοηθήσουν να ξεπεράσουμε τη δυσκολία.

μη σταματάς, μόνο προχώρα

μάγια αγγέλου

Ανεξάρτητα από το πόσο προσπαθούμε να χαρτογραφήσουμε την πορεία μας, πάντα θα εμφανίζονται μπροστά μας απροσδόκητα εμπόδια. Εμείς θα αποφασίσουμε εάν θα μείνουμε καθηλωμένοι ή θα βρούμε έναν τρόπο να συνεχίσουμε να προχωράμε.

Το ίδιο μας ενώνει αλλά η επαφή μας με το διαφορετικό μας ‘μεγαλώνει

βιωματική άσκηση

Μικρή βιωματική άσκηση

Ο πιο σίγουρος τρόπος για να μάθει κάποιος κάτι είναι η βιωματική μάθηση και ένας τρόπος είναι και μέσω των βιωματικών ασκήσεων όπως λέγονται.

Μια από αυτές -οι οποίες απευθύνεται σε όλες τις ηλικίες και σε περιβάλλοντα από εκπαιδευτικά μέχρι εργασιακά- είναι να ζητήσουμε από μια ομάδα ανθρώπων οι οποίοι δεν γνωρίζονται μεταξύ τους -ή έστω γνωρίζονται λίγο- να συστηθούν στους άλλους της ομάδας.

Να πουν το όνομά τους και κάτι για εκείνους -όχι χαρακτηριστικό της ταυτότητάς τους-. Αργότερα ζητάμε να διαλέξουν κάποιον από την ομάδα που θεωρούν πως έχουν κάτι κοινό και να συζητήσουν για λίγη ώρα γι’αυτό που τους έφερε-τράβηξε κοντά. Στη συνέχεια, θα πρέπει να διαλέξουν εκείνον που δεν θα διάλεγαν και να μιλήσουν μαζί του γι’αυτό που τους φάνηκε διαφορετικό.

Όταν καθίσουμε πάλι στον κύκλο -λέω κύκλος γιατί στις ψυχοθεραπευτικές και βιωματικές ομάδες καθόμαστε κυκλικά- μας ενδιαφέρει να μοιραστούν την εμπειρία τους σε σχέση με απλά ερωτήματα όπως «πόσο όμοιος ήταν ο όμοιος», «πόσο διαφορετικός ήταν ο όμοιος», «τελικά πόσο διαφορετικός ήταν ο διαφορετικός», «πόσο όμοιος ήταν ο διαφορετικός».

Μ’αυτό τον τρόπο θα έχουν την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με το ίδιο και το διαφορετικό, να δουν πως είναι με το διαφορετικό. Τι τους προκαλεί; τι είναι αυτό που τους φοβίζει; να δουν τυχόν προκαταλήψεις που έχουν. Κυρίως όμως θα έρθουν σε επαφή με τις προβολές που κάνουμε οι άνθρωποι όταν συναντάμε κάποιον που δεν γνωρίζουμε και με την αλήθεια της φράσης «μέσα στο διαφορετικό συναντώ τον εαυτό μου και μέσα στο ίδιο συναντώ τον άλλο».

Μικρά βήματα

thrive

Η συνήθεια είναι ένας σταθερός τρόπος σκέψης που οδηγεί σε μια αυτόματη-μαθημένη συμπεριφορά. Ο εγκέφαλός μας αρέσκεται στις συνήθειες γιατί δεν χρειάζεται να δουλεύει σκληρά. Το πιο ελπιδοφόρο είναι πως ακόμα και οι πιο μικρές αλλαγές στον τρόπο που μέχρι τώρα κάνουμε τα πράγματα μπορούν να έχουν σημαντική βελτίωση στην καθημερινότητά μας.

Αλλαγές που θέλουμε να κάνουμε πολλές φορές μας προκαλούν δέος και φόβο και αυτό γιατί σπάνια αντιλαμβανόμαστε πως ο τρόπος για να τα καταφέρουμε είναι τα μικρά, σταθερά βήματα με τα οποία δύσκολα αποτυγχάνουμε. Οι μικρές αλλαγές -ο τρόπος που μιλάω στον εαυτό μου, αυτά που διαβάζω, αυτά που ακούω, τους ανθρώπους που συναναστρέφομαι- είναι που κάνουν τη διαφορά και αλλάζουν προς το καλύτερο την καθημερινότητά μας.

well being

well being

Το well being, η ευημερία, είναι ένας συνδυασμός από το πόσο καλά τα πάμε στην προσωπική, επαγγελματική, οικογενειακή και κοινωνική μας ζωή μέχρι το πόσο ανθεκτικοί είμαστε στις προκλήσεις που μας παρουσιάζονται.

Ακμάζουμε όταν δίνουμε κάποιο νόημα στην καθημερινότητά μας, όταν είμαστε σε θέση να χτίζουμε υγιείς σχέσεις, όταν εμπλεκόμαστε και συνδεόμαστε σε κοινότητες και προσφέρουμε αλλά και όταν δεχόμαστε. Όταν μπορούμε να αισθανθούμε ευγνωμοσύνη όχι μόνο γι’αυτά που μας συμβαίνουν αλλά και γι’αυτά που τελικά δεν μας συνέβησαν.

Η δημιουργικότητα, η ενσυναίσθηση και η ανθεκτικότητα που θα χρειαστεί όλοι μας να δείξουμε προϋποθέτει τη φροντίδα της ψυχολογικής μας ζωής, που χωρίς ξεκούραση και παύση δεν είναι εφικτή. Η ξεκούραση και το να κάνουμε πράγματα που μας ευχαριστούν, μπορούν να γίνουν παντού. Δεν χρειάζεται να περιμένουμε για τις ιδανικές συνθήκες.

Να θυμάστε, πως το να είμαστε καλά είναι κάτι που μαθαίνεται.

Πώς αντιδρούμε στον εκφοβισμό

Το άρθρο που μπορείτε να διαβάσετε εδώ αναφέρεται στον εκφοβισμό και τις διαστάσεις που έχει πάρει τελευταία μιας και ζούμε σε μια εποχή βαθιάς πόλωσης που ο τόνος του δημόσιου λόγου έχει γίνει πιο ανταγωνιστικός και επιθετικός. Μετέφρασα μέρος του άρθρου. Για τους τρόπους που αντιμετωπίζουμε τον εκφοβισμό, αφήνοντας το κομμάτι της ερμηνείας και του ναρκισσισμού. Η ερμηνεία δεν είναι κάτι απλό και η ναρκισσιστική διαταραχή είναι μεγάλο θέμα. Πιστεύω πως όταν είμαστε αποδέκτες κακοποιητικής συμπεριφοράς είναι σημαντικό να ξέρουμε απλούς και πρακτικούς τρόπους να την αντιμετωπίσουμε.

Άνθρωποι με αυτού του είδους κακοποιητικής συμπεριφοράς είναι αυτοί που προσπαθούν να εκφοβίσουν άλλους ανθρώπους, συχνά επανειλημμένα, τους οποίους βλέπουν ως αδύναμους ή ευάλωτους. Σύμφωνα με το άρθρο, αυτοί που εκφοβίζουν έχουν τέσσερα χαρακτηριστικά προσωπικότητας -τα οποία αναφέρονται ως σκοτεινή τετράδα- που συμβαίνουν συχνά μαζί: τάση για χειραγώγηση, έλλειψη ενσυναίσθησης και προθυμία για ανάληψη ρίσκου, τάση να αντλεί ευχαρίστηση από την πρόκληση πόνου σε άλλους και εμμονή με τον εαυτό και την αίσθηση ότι είναι καλύτεροι από άλλους ανθρώπους.

Όταν λοιπόν είστε αποδέκτης εκφοβισμού μπορείτε να κάνετε τα παρακάτω:
Κατ ‘αρχάς, σιγουρευτείτε πως είστε ασφαλείς. Εάν όχι, καλέστε την ασφάλεια ή την αστυνομία. Καταγράψτε τη συμπεριφορά εκείνου που σας εκφοβίζει. Αυτό θα σας βοηθήσει εάν χρειάζεστε αποδεικτικά στοιχεία και θα σας αποτρέψει από το να αμφισβητήσετε τον εαυτό σας ή να σας αμφισβητήσουν.

Μην εμπλακείτε. «Η μόνη νικηφόρα κίνηση είναι να μην παίξουμε αυτό το παιχνίδι», λέει η Laurie Helgoe, κλινική ψυχολόγος και συγγραφέας του βιβλίου «Fragile Bully». Εάν μπείτε σε αντιπαράθεση αυτό θα ενθαρρύνει τον εκφοβιστή, ο οποίος θα ανταποκριθεί με το να επιτεθεί ακόμα περισσότερο.

Μην αφήσετε την κακοποιητική συμπεριφορά να καταλάβει χώρο στο μυαλό σας. Προσπαθήσετε να περιορίσετε το πόσο σκέφτεστε ή μιλάτε γι αυτόν τον άνθρωπο σε άλλους. Αποκλείστε τον/την από όλα τα κοινωνικά δίκτυα. Είναι ένας τρόπος να βάλετε όριο.

Αποδεχτείτε ότι δεν πρόκειται να αλλάξετε τον άνθρωπο και φυσικά δεν είναι δική σας δουλειά να κάνετε τέτοια πράγματα. Δεν είναι κανενός δουλειά. Μην κατηγορείτε τον εαυτό σας -ποτέ μη δεχτείτε σχόλια “μήπως όμως και εσύ είπες κάτι που τον/την θύμωσε;”- και μην παίρνετε προσωπικά τη συμπεριφορά. Απλά εκείνη τη στιγμή βρήκε εσάς ως στόχο. Ο τρόπος που θυμώνουμε έχει να κάνει με δικά μας θέματα και είναι ευθύνη μας να τα διαχειριστούμε.

Φανταστείτε την αντίδρασή σας. Θέλετε να του/της την πείτε; Nα τον χτυπήσετε και να τον αφήσετε αναίσθητο; Κάντε τα όλα εικόνα, μαζί και την έκφραση του και μην κάνετε τίποτα από όλα αυτά. Εάν πρέπει να αντιδράσετε γιατί η επίθεση είναι συνεχής και σας προκαλεί βλάβη, βεβαιωθείτε πως θα υπάρχει συνέπεια στον άλλον. Μην απειλείτε πως θα κινηθείτε νομικά. Κάντε το. Εάν χρειαστεί να παρέμβει μια αρχή -αστυνομία, τμήμα ανθρωπίνων πόρων, δικηγόρος- κάντε το. Οι συνέπειες διαμορφώνουν τη συμπεριφορά αυτών των ανθρώπων.

Μην ξεχνάτε πως ποτέ δεν παλεύουμε με τα γουρούνια γιατί εμείς λερωνόμαστε και τα γουρούνια το ευχαριστιούνται.