Δείξε μου ποιο κατοικίδιο προτιμάς και θα σου πω ποιος είσαι

Σπάνια θα υπάρξει μέρα που να μην ακούω από φίλους και γνωστούς τα κατορθώματα του κατοικιδίου τους και αν δεν τα ακούω,  βλέπω τις φωτογραφίες που ανεβάζουν στις σελίδες τους στο φεις μπουκ ή στο τουίτερ. Τις περισσότερες φωτογραφίες τις συνοδεύει και ένα πετυχημένο σχόλιο, το οποίο φυσικά έχει κάνει το εν λόγω κατοικίδιο.  Μια γνωστή μου έχει φτιάξει στο σκύλο της λογαριασμό με  τ’ όνομά του, ενώ ο σκύλος της φίλης μου της Λυγερής “επισκέπτεται” τον δικό μου τοίχο και μου γραφει διάφορα χαριτωμένα.

Έχω μεγαλώσει με ζώα και  δεν μπορώ να φανταστώ  τη ζωή μου χωρίς σκύλο ή γάτα.  Από μικρή συνήθιζα να δίνω μια ανθρώπινη υπόσταση σ’όλα τα ζωάκια που έζησαν στο σπίτι. Αυτό δεν έχει άλλάξει ούτε τώρα και διαπιστώνω πως για πολύ κόσμο ισχύει το ίδιο.

Παρατηρώντας λοιπόν αυτή τη συμπεριφορά-συνήθεια καθώς και το γιατί κάποιοι επιλέγουμε για κατοικίδιο σκύλο και όχι γάτα (ή το αντίθετο) σκέφτηκα  ότι υπάρχουν βάσιμοι λόγοι υποψίας ότι αυτή η προτίμηση  οφείλεται σε βασικές διαφορές της προσωπικότητάς μας.  Θέλοντας να μάθω περισσότερα, έψαξα και βρήκα μια σχετικά πρόσφατη έρευνα που είχε γίνει στο Πανεπιστήμιο του Τέξας από τον Sam Gosling, Καθηγητή Ψυχολογίας .

Ο Gosling, διεξήγαγε μια μελέτη μέσω ίντερνετ στην οποία 4,500 άτομα ρωτήθηκαν εάν ήταν σκυλόφιλοι (dog people), γατόφιλοι (cat people), και τα δυο ή τίποτα από τα δυο. Σ’ αυτό το γκρούπ δόθηκε και το λεγόμενο Big Five factors ερωτηματολόγιο που χρησιμοποιείται από κάποιους ψυχολόγους  για να περιγράψουν την ανθρώπινη προσωπικότητα.

Η έρευνα έδειξε ότι όντως υπάρχουν μείζονες διαφορές σε σημαντικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας μεταξύ των σκυλόφιλων και των γατόφιλων.

Όπως ακριβώς η φύση του σκύλου είναι πιο κοινωνική απ’αυτή της γάτας, θα περίμενε κανείς ότι κάποιος που αγαπά περισσότερο τους σκύλους θα είναι πιο κοινωνικός.  Όντως, τα αποτέλεσματα έδειξαν ότι οι σκυλόφιλοι ήταν 15% πιο εξωστρεφείς και 13% πιο ευχάριστοι.  Επίσης, φαίνεται ότι είναι 11% πιο ευσυνείδητοι από τους γατόφιλους.  Ευσυνειδησία στο τεστ μεταφράζεται η τάση για αυτοπειθαρχία,  η ολοκλήρωση των εργασιών και ο στόχος για επίτευξη.  Αυτό το γνώρισμα δείχνει μια προτίμηση για οτιδήποτε προγραμματισμένο και όχι για αυθόρμητες συμπεριφορές.

Από την άλλη, οι γατόφιλοι φαίνεται να είναι 12% πιο νευρωτικοί, αλλά όμως και 11% πιο ανοιχτοί, όπου αυτό μεταφράζεται-περικλύει εκτίμηση για την τέχνη, περιπέτεια, ασυνήθιστες ιδέες, φαντασία και  περιέργεια.  Έτσι λοιπόν, οι άνθρωποι οι οποίοι είναι ανοιχτοί, (γατόφιλοι) είναι πιθανότερο να είναι αντισυμβατικοί με πιο φιλελεύθερες ιδέες ενώ οι συνάνθρωποι με χαμηλότερο ποσοστό (σκυλόφιλοι) τείνουν να σκέφτονται πιο συμβατικά και παραδοσιακά.  Ένα ενδιαφέρον στοιχείο της έρευνας ήταν ότι όσοι έχουν και γάτα και σκύλο, μοιάζουν περισσότερο μ’εκείνους που έχουν μόνο σκύλο.

Ο συγγραφέας του βιβλίου “Why We Love The Dogs We Do” Stanley Coren, έκανε μια παρόμοια έρευνα η οποία έδειξε ότι οι ιδιοκτήτες γάτας είναι λιγότερο κυριαρχικοί. Οι άνθρωποι που δείχνουν ή είναι κυριαρχικοί, περιγράφονται ως ισχυροί, δυναμικοί, επίμονοι και με αυτοπεποίθηση. Συνήθως πρόκειται για ανθρώπους που ξεχωρίζουν σε κοινωνικές εκδηλώσεις σε αντίθεση με εκείνους που έχουν χαμηλά ποσοστά κυριαρχίας και που είναι πιο σεμνά, δειλά και ντροπαλά άτομα.

Το πιο ενδιαφέρον το άφησα για το τέλος. Και είναι ενδιαφέρον γιατί καταρρίπτει το μύθο ότι η γάτα δεν εμπιστεύεται και ότι με την πρώτη ευκαιρία, θα σε «πουλήσει».

Οι γατόφιλοι-ιδιοκτήτες γάτας, φαίνεται να είναι άτομα εμπιστοσύνης.  Άνθρωποι μ’αυτό το χαρακτηριστικό, είναι τις περισσότερες φορές ευθείς, μετριόφρονες και καλοί στα σπορ σε αντίθεση μ’εκείνους που έχουν χαμηλή βαθμολογία και έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να είναι πιο καχύποπτοι και χειριστικοί.

Πέρα από κάποια στοιχεία τα οποία όντως έχουν ενδιαφέρον, για μένα, αυτό που έχει  μεγαλύτερη σημασία είναι  να συνεχίζω να βλέπω φωτογραφίες των αγαπημένων κατοικιδίων των φίλων μου.

18 Μαρτίου 2012: Ημέρα Φροντιστή

Ανάμεσα στις δυσκολότερες περιπτώσεις νευροψυχολογικών παθήσεων συγκαταλέγεται και η νόσος  Alzheimer. Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της, καθώς και των άλλων μορφών άνοιας, προκαλούν ιδιαίτερες δυσκολίες στη φροντίδα των ασθενών. Οι ψυχικές αντοχές που απαιτούνται από τα μέλη των οικογενειών ή των φροντιστών που σχετίζονται με ανθρώπους που πάσχουν από Alzheimer, είναι πολύ συχνά υπεράνθρωπες δεδομένου ότι αντιμετωπίζουν σοβαρές καταστάσεις και συχνά κάτω από δύσκολες συνθήκες.

Πέρα από τη σωματική κόπωση, την αλλαγή της καθημερινότητας των μελών μιας οικογένειας, το έντονο στρες, το φόβο ότι ο ασθενής μπορεί να αυτοτραυματιστεί, οι φροντιστές συχνά μπορεί να παρουσιάσουν συμπτώματα κατάθλιψης από το δεδομένο της πορείας χωρίς ελπίδα για βελτίωση αλλά και το βίωμα του σταδίου που χαρακτηρίζεται ως θρήνος εν ζωή για ένα πρόσωπο που βρίσκεται μαζί τους αλλά ουσιαστικά δεν υπάρχει.

Η ενημέρωση και η εκπαίδευση βοηθούν σημαντικά τον φροντιστή ν’ανταποκριθεί στο δύσκολο έργο του όχι μόνο με το να προσφέρουν καλύτερη φροντίδα στον ασθενή, αλλά να είναι σε θέση να αντιμετωπίζουν και τη δική τους συναισθηματική επιβάρυνση. Βοήθεια υπάρχει.

Με την ευκαιρία της ΗΜΕΡΑΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗ, η Εταιρεία Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Αθηνών διοργανώνει για τέταρτη χρονιά εκπαιδευτικά  σεμινάρια για τους οικογενειακούς φροντιστές την  Κυριακή 18 Μαρτίου, από τις 10:00 έως και τις 19:30, στην Αίγλη του Ζαππείου.  Περισσότερες πληροφορίες εδώ:

http://www.alzheimerathens.gr/?p=2835

Άλλες σχετικές διευθύνσεις:

http://www.aktios.gr/

http://www.alzheimer-chania.gr/content/view/59/67/lang,el/

http://www.alzheimer-hellas.gr/public.php?page=26

http://www.nia.nih.gov/alzheimers

Θεωρία vs Πράξη

Πριν δυο περίπου μήνες, έλαβα ένα τηλεφώνημα από έναν γνωστό μου ο οποίος με ρώτησε για ποιο λόγο τα σεμινάρια που διοργανώνω είναι διήμερα και τι ακριβώς θα γίνεται δυο μέρες.  Του εξήγησα κάποια πράγματα από το τηλέφωνο και έλαβα σοβαρά υπόψη την πρότασή του πριν τη διεξαγωγή του κάθε βιωματικού, να υπάρχει τουλάχιστο μια δίωρη ενημέρωση για το θέμα και ποιους ακριβώς αφορά.

Χάρηκα με το τηλεφώνημα γιατί το πρώτο πράγμα που σκέφτηκα ήταν ότι ο κόσμος ενδιαφέρεται και ότι η θεματολογία τον αφορά.

Έμεινα με την πρώτη σκέψη χωρίς να την προχωρήσω λίγο παραπέρα μέχρι που πριν δυο εβδομάδες έλαβα ένα email από μια φίλη της οποίας δεν της ήταν καθαρός ο όρος “βιωματικό” και τι ακριβώς “απαιτήσεις” έχει ένα τέτοιου είδους σεμινάριο.  Επίσης, αναρωτιόταν εάν θα λειτουργούσε με στοιχεία ψυχοθεραπευτικής oμάδας και αν θα υπήρχε ανταλλαγή και συζήτηση εμπειριών.

Αμέσως σκέφτηκα ότι αυτές οι ερωτήσεις θίγουν και άλλα θέματα όπως το απόρρητο σε μια τέτοια ομάδα, ο απόλυτα δικαιολογημένος φόβος της έκθεσης
-ιδιαίτερα εάν κάποιος δεν έχει παρόμοια εμπειρία- και γιατί να προτιμήσει κάποιος ένα βιωματικό σεμινάριο από μια διάλεξη συμβουλευτικού χαρακτήρα.

Ας δούμε λοιπόν τί συμβαίνει σ’ένα βιωματικό σεμινάριο.

Η βιωματική μέθοδος, το βίωμα, είναι ένας δυναμικός και ζωντανός τρόπος προσέγγισης και εξερεύνησης κάποιου θέματος που μας απασχολεί στην παρούσα στιγμή.  Αυτό μπορεί να αφορά την εκπαίδευση σε κάποιο γνωστικό αντικείμενο, ή στη συγκεκριμένη περίπτωση, την αναζήτηση νοήματος και διεξόδων σε πιο προσωπικά ζητήματα, όπως πρακτικές και συναισθηματικές δυσκολίες σε διάφορες τάσεις και καταστάσεις της ζωής μας και βέβαια τις σχέσεις και την επικοινωνία μας με τους άλλους.

Οι άνθρωποι μαθαίνουμε καλύτερα, δοκιμάζοντας κάτι, παρά μιλώντας “σχετικά” γι’αυτό έχουν υποστηρίξει ο Lewin (1926) και Kolb (1975).  Έτσι λοιπόν, πολλές φορές, το πείραμα -το οποίο είναι από τους θεμελιώδης λίθους της βιωματικής μάθησης- χρησιμοποιείται σε βιωματικές ομάδες γιατί με τη βοήθεια τους μαθαίνουμε τους εαυτούς μας διερευνώντας τις εμπειρίες μας μέσα από σωματικές και νοητικές διαδικασίες.  Ο στόχος δεν είναι η επίτευξη κάποιου συγκεκριμένου-προκαθορισμένου αποτελέσματος ούτε να ενθαρρύνονται τα μέλη της ομάδας να συμμορφωθούν ή να αλλάξουν τη συμπεριφορά τους.  Αντιθέτως, δίνεται έμφαση στο να εξερευνήσουν ολιστικά και να αυξήσουν την επίγνωσή τους μέσω της αλληλεπίδρασης με τους άλλους, να μεγαλώσουν το εύρος των επιλογών τους και κυρίως να ενσωματώσουν τη βιωματική μάθηση και τα σωματικά φαινόμενα με τη γνωστική κατανόηση και τη νοηματοδότηση.

Βέβαια, η βιωματική διαδικασία “συμβαίνει” και στα πλαίσια μιας ατομικής συνεδρίας αλλά τώρα αναφέρομαι στις περιπτώσεις που πραγματώνεται σε μια ομάδα και τα οφέλη που αποκομίζει κάποιος από αυτή την αλληλεπίδραση.

Όταν ερχόμαστε σε μια ομάδα και αλληλοεπιδρούμε ελεύθερα με τα άλλα μέλη, συνήθως ξαναζούμε εκείνες τις δυσκολίες που μας έφεραν στην ομάδα για πρώτη φορά.  Αυτό, συμβαίνει πολύ γρήγορα.  Να φέρω ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Εάν εγώ, όταν ακούω κάποια διαφορετική άποψη, νιώθω ότι απειλούμαι και επιτίθεμαι, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο θα κάνω επαφή και στην ομάδα.

Όμως, η ομάδα είναι σε θέση να προσφέρει υποστήριξη, εναλλακτικές λύσεις ή να με αντιμετωπίσει με ευγένεια.  Εάν πειραματιστώ, ίσως αποκτήσω επίγνωση του τί κάνω και πώς το κάνω.  Έτσι, θα μείνω στην τρέχουσα εμπειρία και παρατηρώντας την, θα βρω το προσωπικό μου νόημα μέσα σ’αυτή τη διαδικασία.  Μόνο όταν έχω επίγνωση θα καταφέρω να κάνω την αλλαγή.

Η δυσκολία μου δεν θα λυθεί σε λίγες ώρες, αλλά θα είναι το ξεκίνημα στο να την διαχειριστώ για να μην με περιορίζει τόσο πολύ.  Πέρα από το ότι κάποιος μπορεί να δει εναλλακτικές συμπεριφορές ή καινούργιους τρόπους να σχετίζεται με τους άλλους, το πιο σημαντικό όφελος είναι ότι τα μέλη αρχίζουν να βλέπουν ότι δεν είναι μόνα τους.  Πολλές φορές αισθανόμαστε ότι είμαστε μοναδικοί εξαιτίας των προβλημάτων μας και είναι ενθαρρυντικό ν’ακούμε ότι και άλλοι άνθρωποι έχουν παρόμοιες δυσκολίες.

Κάνοντας αυτή τη διαπίστωση, αισθανόμαστε πιο ελεύθεροι να ενδιαφερθούμε και να βοηθήσουμε ο ένας τον άλλο.

Έχει παρατηρηθεί ότι για πολλούς, είναι μια ευκαιρία να ωφελήσουν τους άλλους και είναι αλήθεια.  Προσφέρουν υποστήριξη, προτείνουν αλλά κυρίως μοιράζονται παρόμοια προβλήματα.  Συχνά, κάποια μέλη δέχονται ευκολότερα τις παρατηρήσεις ενός άλλους μέλους απ’ότι του θεραπευτή.  Για κάποιους, ο θεραπευτής είναι ο επαγγελματίας που πληρώνεται ενώ οι υπόλοιποι της ομάδας αντιπροσωπεύουν τον πραγματικό κόσμο και ο θεραπευόμενος μπορεί να είναι βέβαιος ότι απ’αυτούς θα πάρει αυθόρμητες και ειλικρινείς αντιδράσεις.

Σε κάθε περίπτωση, τα βιωματικά σεμινάρια είναι μια ενδιαφέρουσα εμπειρία που μας διδάσκει πολλά για τον τρόπο που αντιδρούμε στα ερεθίσματα.  Είναι μια εμπειρία που πιστεύω ότι ο καθένας σχεδόν τη χρωστά στον εαυτό του.

http://www.infed.org/biblio/b-explrn.htm

http://www.infed.org/thinkers/et-lewin.htm

Paris Texas, Aθήνα

Πριν από μερικές μέρες είδα ένα νεαρό που κράταγε ένα ροζ τριαντάφυλλο. Περιμέναμε κ οι δυο το μετρό. Μετά από λίγα λεπτά μέσα στο βαγόνι είδα ένα ζευγάρι. Πάνω από 25 δεν ήταν. Εκείνη κράταγε ένα κόκκινο τριαντάφυλλο και εκείνος τη κοίταζε στα μάτια. Έδειχναν πολύ ερωτευμένοι και ευτυχισμένοι. Παρόλο που αισθάνθηκα χαρά –μέχρι που χαμογέλασα- συνειρμικά μου ήρθε στο μυαλό μια αγαπημένη μου σκηνή από το Paris, Texas του Wim Wenders. (βλ. λινκ) Τον τελευταίο καιρό αυτή η σκηνή έχει καρφωθεί στο μυαλό μου. Δεν ξέρω γιατί.

Η ταινία ξεκινάει με τον Τράβις ο οποίος έχει χάσει τη μνήμη του και την οικογένειά του. Τον βρίσκει ο αδερφός του ο οποίος τον φέρνει σε επαφή με τον γιό του τον οποίο μεγαλώνει ο ίδιος σαν πατέρας του. Από εδώ, ξεκινάει το ταξίδι του Τράβις με το γιό του για την αναζήτηση της γυναίκας του και μητέρας του παιδιού.

Από την αρχή η ταινία αφήνει πολλά ερωτηματικά που όμως σ αυτή τη σκηνή απαντώνται όλα. Μαθαίνουμε για μια μοναδική ιστορία ευτυχίας η οποία δεν ευδοκίμησε… Μαθαίνουμε πως στην αρχή όλα ήταν υπέροχα. Ήταν ευτυχισμένοι, ερωτευμένοι. Μαθαίνουμε ότι  η παρανοϊκή ζήλια και κτητικότητα του Τράβις, τον οδήγησαν να παραιτηθεί από τη δουλειά του για να είναι συνέχεια με την Τζέιν. Ότι εκείνη άρχισε να νιώθει παγιδευμένη όταν γεννήθηκε το παιδί τους. Θύμωνε με τα πάντα. Ακόμα και το μωρό φαινόταν να είναι μια αδικία σε αυτήν. Μαθαίνουμε ότι εκείνος της έδεσε στον αστράγαλο ένα κουδούνι (σαν αυτά που κρεμάνε στις αγελάδες) για να την ακούσει εάν τυχόν το έσκαγε από το τροχόσπιτο που έμεναν. Μαθαίνουμε ότι ένα βράδυ εκείνη μπόρεσε να ξεφύγει αλλά αυτός τη βρήκε, την έσυρε πίσω, την έδεσε στο φούρνο με τη ζώνη του και την άφησε να φωνάζει όσο εκείνος κοιμόταν.  Ότι ξύπνησε μόνο όταν μπλε φλόγες έκαιγαν τα σεντόνια του κρεβατιού του και ότι έτρεξε μέσα από τις φλόγες προς τα μόνα δυο άτομα που αγαπούσε αλλά είχαν φύγει.

Δεν ξέρω τι ακριβώς με συγκινεί σ αυτή τη σκηνή. Ίσως επειδή κ οι δυο τους έχουν περάσει πολλά στη ζωή τους. Έχουν τραύματα, ανοιχτούς λογαριασμούς που προσπαθούν να γιατρέψουν και να κλείσουν και όπως συμβαίνει στην πραγματική ζωή αυτό είναι εξαιρετικά δύσκολο και απαιτεί θυσίες. Ίσως επειδή είναι άνθρωποι με αδυναμίες, που αγαπάνε (παράφορα) που αντιδρούν και μιλάνε διαφορετικά. Ίσως, γιατί τον ποιητικό μελαγχολικό μονόλογο του Τράβις τον συνοδεύει η μουσική του Ry Cooder.

http://www.youtube.com/watch?v=pukrWvzCw44&feature=share