Ανθεκτικότητα

Η φωνή στο βίντεο είναι της Lucy Hone, διευθύντριας στο Ινστιτούτο ευζωίας και ανθεκτικότητας της Νέας Ζηλανδίας.
Η δική της ανθεκτικότητα δοκιμάστηκε με τον πιο τραγικό τρόπο το 2014 όταν σε ένα τροχαίο σκοτώθηκε η δωδεκάχρονη κόρη της. Η Lucy Hone που μέχρι τότε είχε συνεργαστεί με τον αμερικανικό στρατό βρέθηκε από “ειδικός” της ευζωίας στην απέναντι όχθη. Να πενθεί. Όλη την ακαδημαϊκή εκπαίδευση που είχε την εφάρμοσε και σε εκείνη. Η Lucy θεωρεί τον εαυτό της πολύ τυχερό που σε μια τόσο δύσκολη στιγμή είχε στα χέρια της κάποια εργαλεία για να μπορέσει να επιβιώσει ψυχικά.

Λέει πως η ανθεκτικότητα δεν είναι προσωπική υπόθεση όπως πιστεύουμε οι περισσότεροι, αλλά, θέμα μιας κοινωνίας, μιας χώρας και αυτό γιατί το να μην βλέπουμε τον εαυτό μας να εκπροσωπείται στην κοινωνία είναι καταστροφικό για την ανθεκτικότητά μας. Το να αισθανόμαστε πως δεν ανήκουμε, δεν ακουγόμαστε, δεν μας βλέπουν είναι οδυνηρό και μειωτικό. Γιατί είναι σημαντικό μια χώρα να είναι ανθεκτική; Γιατί επιτρέπει στους πολίτες να έρχονται σε επαφή με τις πηγές στήριξής τους πιο γρήγορα. Μια χώρα με γρήγορα αντανακλαστικά μπορεί να στηρίξει καλύτερα τους πιο ευάλωτους ανθρώπους.

Σε ατομικό επίπεδο, τα καλά νέα είναι πως η ανθεκτικότητα είναι κάτι που μαθαίνεται. Η Lucy το αναφέρει ως “ordinary magic”. Είναι κάτι που μπορεί να μάθουν όλοι οι άνθρωποι. Εκείνη βασίστηκε σε τρεις τεχνικές.

1. Η συνειδητοποίηση, η παραδοχή πως ο πόνος και η απώλεια είναι μέρος της ζωής. Όλοι μας ερχόμαστε αντιμέτωποι με δοκιμασίες και βάσανα. Αυτή η συνειδητοποίηση τη βοήθησε να μην αισθάνεται μόνη και πως δεν ανήκει.

2. Να έρθει σε επαφή, να συντονιστεί με το καλό, το θετικό. Οι άνθρωποι είμαστε καλοί να δίνουμε μεγαλύτερη σημασία στα άσχημα που μας συμβαίνουν και όχι στα καλά. Οι ανθεκτικοί άνθρωποι επιλέγουν πιο προσεκτικά που στρέφουν την προσοχή τους.

3. Να στέκεται και να ρωτάει τον εαυτό της: “αυτό που κάνω τώρα -σκέψη, συμπεριφορά- με βοηθάει; Ο τρόπος που σκεφτόμαστε, η νοηματοδότηση ενός γεγονότος ακόμα και οι εικόνες που φτιάχνουμε στο μυαλό μας θα καθορίσουν το συναίσθημά και τη συμπεριφορά μας. Το να είμαστε ανθεκτικοί σημαίνει να έχουμε επίγνωση. Επίγνωση της ευαλωτότητας μας, του πότε χρειαζόμαστε βοήθεια και να τη ζητάμε και φυσικά το υποστηρικτικό μας πλαίσιο. Στο τραύμα και στην αντιξοότητα οι άλλοι άνθρωποι, η ισχυρή κοινότητα μπορούν να μας στηρίξουν και να μας βοηθήσουν να ξεπεράσουμε τη δυσκολία.

μη σταματάς, μόνο προχώρα

μάγια αγγέλου

Ανεξάρτητα από το πόσο προσπαθούμε να χαρτογραφήσουμε την πορεία μας, πάντα θα εμφανίζονται μπροστά μας απροσδόκητα εμπόδια. Εμείς θα αποφασίσουμε εάν θα μείνουμε καθηλωμένοι ή θα βρούμε έναν τρόπο να συνεχίσουμε να προχωράμε.

Μικρά βήματα

thrive

Η συνήθεια είναι ένας σταθερός τρόπος σκέψης που οδηγεί σε μια αυτόματη-μαθημένη συμπεριφορά. Ο εγκέφαλός μας αρέσκεται στις συνήθειες γιατί δεν χρειάζεται να δουλεύει σκληρά. Το πιο ελπιδοφόρο είναι πως ακόμα και οι πιο μικρές αλλαγές στον τρόπο που μέχρι τώρα κάνουμε τα πράγματα μπορούν να έχουν σημαντική βελτίωση στην καθημερινότητά μας.

Αλλαγές που θέλουμε να κάνουμε πολλές φορές μας προκαλούν δέος και φόβο και αυτό γιατί σπάνια αντιλαμβανόμαστε πως ο τρόπος για να τα καταφέρουμε είναι τα μικρά, σταθερά βήματα με τα οποία δύσκολα αποτυγχάνουμε. Οι μικρές αλλαγές -ο τρόπος που μιλάω στον εαυτό μου, αυτά που διαβάζω, αυτά που ακούω, τους ανθρώπους που συναναστρέφομαι- είναι που κάνουν τη διαφορά και αλλάζουν προς το καλύτερο την καθημερινότητά μας.

well being

well being

Το well being, η ευημερία, είναι ένας συνδυασμός από το πόσο καλά τα πάμε στην προσωπική, επαγγελματική, οικογενειακή και κοινωνική μας ζωή μέχρι το πόσο ανθεκτικοί είμαστε στις προκλήσεις που μας παρουσιάζονται.

Ακμάζουμε όταν δίνουμε κάποιο νόημα στην καθημερινότητά μας, όταν είμαστε σε θέση να χτίζουμε υγιείς σχέσεις, όταν εμπλεκόμαστε και συνδεόμαστε σε κοινότητες και προσφέρουμε αλλά και όταν δεχόμαστε. Όταν μπορούμε να αισθανθούμε ευγνωμοσύνη όχι μόνο γι’αυτά που μας συμβαίνουν αλλά και γι’αυτά που τελικά δεν μας συνέβησαν.

Η δημιουργικότητα, η ενσυναίσθηση και η ανθεκτικότητα που θα χρειαστεί όλοι μας να δείξουμε προϋποθέτει τη φροντίδα της ψυχολογικής μας ζωής, που χωρίς ξεκούραση και παύση δεν είναι εφικτή. Η ξεκούραση και το να κάνουμε πράγματα που μας ευχαριστούν, μπορούν να γίνουν παντού. Δεν χρειάζεται να περιμένουμε για τις ιδανικές συνθήκες.

Να θυμάστε, πως το να είμαστε καλά είναι κάτι που μαθαίνεται.

αποσύνδεση και επαναφόρτιση

Βρισκόμαστε στα μισά του 2020 μεταξύ της πανδημίας, μιας μαζικής οικονομικής ύφεσης και ενός γενικευμένου θυμού που τις περισσότερες φορές εκφράζεται με επιθετικότητα. Το να πούμε πως αυτή είναι μια δύσκολη χρονιά είναι ένας επιεικής χαρακτηρισμός. Όλα αυτά επηρεάζουν τον καθένα μας με διαφορετικό τρόπο αλλά μας αγγίζουν όλους βαθιά μιας και δεν υπάρχει κάποιος που δεν έχει επηρεαστεί -άλλος λιγότερο, άλλος περισσότερο- από όλα αυτά που συμβαίνουν.

Έχουμε δρόμο μπροστά μας μιας και αυτές οι πολυεπίπεδες κρίσεις δεν προβλέπεται να λυθούν μέχρι το τέλος του καλοκαιριού. Ο μόνος τρόπος για τον καθένα από εμάς να το αντιμετωπίσουμε με όσο τον δυνατόν σωματικά και ψυχικά υγιή τρόπο, είναι να κάνουμε την ξεκούραση και τη φροντίδα του εαυτού μας προτεραιότητα. 

Ξεκούραση δεν είναι μόνο ο ύπνος αλλά και ο χρόνος για να έρθουμε σε επαφή με τον εαυτό μας, τις σκέψεις μας. Να μας επιτρέψουμε να σταθούμε, να ηρεμήσουμε για να μπορέσουμε να μας ακούσουμε και να αξιοποιήσουμε την εσωτερική μας γνώση.
Τις περισσότερες φορές ψάχνουμε τη λύση σ’ένα πρόβλημά μας από το περιβάλλον, ενώ εάν σταθούμε λίγο με ηρεμία σε εμάς θα μας γίνει σαφές τι θέλουμε να κάνουμε. 

Το να αποσυνδεόμαστε συνειδητά από τους ‘θορύβους’ θα μας βοηθήσει και σε κάτι άλλο. Να γίνουμε περισσότερο ανθεκτικοί και να κάνουμε οικονομία δυνάμεων.
Καλό και ξεκούραστο Σαββατοκύριακο. 

 

H τεχνική 7-11

O Hans Selye, ο οποίος συχνά ονομάζεται ο παππούς της έρευνας για το στρες, είχε πει πως το να ζούμε εντελώς χωρίς στρες, είναι σα να είμαστε πεθαμένοι.

Όσο και αν θέλουμε μια ζωή χωρίς άγχος, η εμπειρία μας μας δείχνει ότι αυτό δεν πρόκειται να συμβεί. Το να αποδεχόμαστε το άγχος ως μέρος της ζωής είναι ένα πρώτο βήμα για να μάθουμε να το διαχειριζόμαστε προς όφελός μας. Το να ξέρουμε πότε έχουμε άγχος είναι σημαντικό όχι μόνο γιατί έτσι θα μπορούμε να κάνουμε κάτι γι’αυτό αλλά, κυρίως γιατί εάν δεν το αναγνωρίζουμε γίνεται απλώς μια ακόμη συνήθεια. Εάν προσδιορίσουμε τα αίτια που μας το προκαλούν μπορούμε να είμαστε περισσότερο προετοιμασμένοι. Ο υπενθυμητής μπορεί να είναι οτιδήποτε. Ακόμα και το όνομα κάποιου με τον οποίο έχουμε προβλήματα μπορεί να λειτουργήσει ως έναυσμα.

Σ’αυτό το πολύ σύντομο βίντεο θα δείτε την 7-11 τεχνική της αναπνοής. Είναι από τις πιο απλές ασκήσεις που θα σας βοηθήσει να χαλαρώνετε, να ηρεμείτε και να αποφορτίζεστε από το στρες. Εγώ την κάνω βραδινές ώρες όταν θέλω να χαλαρώσω και κοιμάμαι αμέσως. Μπορείτε να την κάνετε οποιαδήποτε ώρα της ημέρας όταν νιώθετε πίεση ή εάν θέλετε να κάνετε ένα διάλειμμα μέσα στην ημέρα.

Το όλον είναι μεγαλύτερο από το άθροισμα των μερών του

IMG_20200710_131201
Οι άνθρωποι έχουμε πολλές πλευρές. Δεν είμαστε μόνο ένα πράγμα και πολλές φορές μπορούμε να είμαστε δύο φαινομενικά αντίθετα ταυτόχρονα. Δεν είμαστε μόνο οι δυνατότητές μας αλλά και οι περιορισμοί μας. Δεν έχουμε μόνο φωτεινές πλευρές αλλά και σκοτεινές. Όταν μας δίνουμε χώρο και μας επιτρέπουμε να είμαστε ολόκληροι, τότε θα μπορούμε να μεγαλώνουμε, να εξελισσόμαστε και αν θέλουμε να αλλάζουμε.

Μπορούμε να είμαστε  δυνατοί και στοργικοί

να είμαστε ανεξάρτητοι και να χρειαζόμαστε υποστηρικτικό πλαίσιο

να πενθούμε και να μπορούμε να χαιρόμαστε

να είμαστε ευθείς και ευγενικοί

να είμαστε αυτοί που καθοδηγούν τους άλλους και να χρειαζόμαστε καθοδήγηση

να δείχνουμε κατανόηση και να διατηρούμε το όριό μας

να είμαστε δημιουργικοί και να χρειαζόμαστε έμπνευση

να είμαστε καλοί ακροατές και να μην ξεχνάμε πως έχουμε και εμείς φωνή

Επαναδιατυπωμένα κλισέ αυτοβοήθειας

Το γεγονός ότι τα κλισέ είναι τόσο γενικά που μπορούν να συνδεθούν με οποιαδήποτε ιδέα είναι και ο λόγος που πολλές φορές τα καθιστά αναποτελεσματικά.

Παρακάτω θα διαβάσετε σε εισαγωγικά τα πιο γνωστά κλισέ αυτοβοήθειας που διαβάζουμε και ακούμε και δίπλα ένας άλλος τρόπος που μπορούμε να τα διατυπώσουμε. Η ιδέα για το ποστ είναι από άρθρο του Psychology Today.

  1. “Η στάση μας καθορίζει τα πάντα” – Η στάση μας όντως καθορίζει πολλά.
    Όπως και άλλοι παράγοντες που μπορεί να επηρεάζουν τη ζωή μας και δεν έχουμε κανένα έλεγχο.
  2. “Κανείς δεν θα σ’αγαπήσει εάν εσύ δεν αγαπήσεις πρώτα τον εαυτό σου”
    Μπορεί να μην κάνουμε τις πιο σωστές επιλογές όταν δεν φροντίζουμε τον εαυτό μας. Υπάρχουν όμως και άνθρωποι που μας αγαπούν ακόμα και όταν εμείς δυσκολευόμαστε να δούμε την αξία μας.
  3. “Δεν χρωστάς σε κανέναν τίποτα παρά μόνο στον εαυτό σου” – Είναι επιλογή μου να συμπεριφέρομαι με ευγένεια, σεβασμό, ενσυναίσθηση και αγάπη όποτε μπορώ. Δεν χρωστάω στους άλλους εξηγήσεις για το ποιος είμαι ή για τις επιλογές μου ιδιαίτερα όταν με παρεξηγούν και με αντιπαθούν.
  4. “Το όχι είναι καθαρή απάντηση και δεν έχω υποχρέωση να δίνω άλλες εξηγήσεις”
    Το ‘όχι’ είναι μια καθαρή και σαφής απάντηση σε πολλές περιπτώσεις. Για ανθρώπους που αγαπώ ή σέβομαι, ή μου το ζητάνε θα δώσω μια εξήγηση γιατί είναι ένας τρόπος να χτίζω πραγματικές σχέσεις και να αντιμετωπίζω τις συγκρούσεις με έναν πιο υγιή τρόπο.
  5. “Ποτέ μην απολογείσαι γι’αυτό που είσαι” – Μερικές φορές το να είμαι “εγώ” σημαίνει να μην είμαι η καλύτερη εκδοχή του εαυτού μου και για μένα και για τους άλλους. Θα ζητήσω συγγνώμη όταν η εκδοχή του εαυτό μου που παρουσιάζω στους άλλους δεν ευθυγραμμίζεται με το ποιος θέλω να είμαι.

Το να είμαστε καλά είναι κάτι που μαθαίνεται

Ενώ κάποιες κρίσεις μπορεί να μας οδηγήσουν σε κάθαρση και νέα ξεκινήματα, σε αρχικό στάδιο οδηγούν συνήθως σε σύγχηση και χάος. Μας αφήνουν με την αίσθηση ότι δεν θα υπάρξει ποτέ ξανά στιγμή ηρεμίας ή ευχαρίστησης. Ωστόσο, η πρόοδος και η επιτυχία μας στη ζωή αυξάνουν ανάλογα με το βαθμό της ευελιξίας που επιδεικνύουμε όταν βρισκόμαστε σε κρίση παρά με το βαθμό στον οποίο έχουμε καταφέρει να παραμένουμε ανέγγιχτοι από τις προκλήσεις. Τις στιγμές αυτές η ευτυχία δεν είναι μέτρο της ύπαρξής μας. Η ανθεκτικότητα όμως είναι μας λέει η Emmy van Deurzen υπαρξιακή ψυχοθεραπεύτρια.

Στο παρακάτω βίντεο η Emmy μας προτείνει δυο πράγματα που μπορούμε να δοκιμάσουμε. Να σταθούμε σε εμάς, από το εξωτερικό περιβάλλον να στρέψουμε τα μάτια μας στον εαυτό μας γιατί έτσι θα βρούμε πάλι τον προσανατολισμό μας. Να ρωτήσουμε τον εαυτό μας “πού θέλω να πάω; ποια είναι τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσω;”.

Το δεύτερο βήμα που θα μας βοηθήσει πολύ και είναι κάτι που οι ψυχοθεραπευτές λέμε πολύ συχνά είναι το υποστηρικτικό πλαίσιο. Ένα δίκτυο ανθρώπων που βρίσκεται ή έχει βρεθεί σε παρόμοια θέση και θα περάσουμε μαζί τη δυσκολία για να βρεθούμε στην απέναντι όχθη.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως το να είμαστε καλά είναι κάτι που μαθαίνεται.

Η σκέψη της ημέρας

IMG_20200616_125603

Εξέλιξη και ωριμότητα είναι -ανάμεσα σε άλλα- να κοιτάζω τη δουλειά μου χωρίς να ασχολούμαι συνεχώς με το τι κάνει ο διπλανός μου, να δείχνω αυτοσυγκράτηση και να ξέρω πως είναι εντάξει να κρατάω για τον εαυτό μου αυτά που σκέφτομαι για τους άλλους ή την άποψή μου για κάποιο θέμα.