Είναι μια καλή εποχή για να ξαναμπούμε όλοι σε ρυθμό, οπότε σήμερα, μια άσκηση αρκετά ευχάριστη και απλή:
– Σκεφτείτε μια φορά που κάποιος σας είπε όχι. Πώς αντιδράσατε; Θα μπορούσατε να είχατε αντιδράσει διαφορετικά; – Σκεφτείτε μια φορά που θέλατε να πείτε όχι, αλλά δεν το κάνατε. Πώς θα μπορούσατε να είχατε οριοθετηθεί; – Με τι τρόπο πιστεύετε ότι οι κοντινοί σας άνθρωποι θα ανταποκριθούν στα όριά σας; βασίζεται σε γεγονότα ή σε δικές σας υποθέσεις; τι έχει συμβεί στο παρελθόν και σας κάνει να το σκέφτεστε αυτό; – Πιστεύετε πως χρειάζεστε σε κάποιο τομέα καλύτερη οριοθέτηση αυτό τον καιρό; (επαγγελματικά, οικογενειακές σχέσεις, φιλία, προσωπική ζωή)
Το να καταλαβαίνουμε τους άλλους δεν είναι πάντα εύκολη υπόθεση. Κανένας δεν έχει την ικανότητα να διαβάζει τη σκέψη και αρκετές φορές τα συμπεράσματα που βγάζουμε για τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις προθέσεις των άλλων είναι λανθασμένα ή απλά προβολές. Τα πιο συνηθισμένα λάθη που κάνουμε και αφορούν τους άλλους είναι:
1. Οι άλλοι μας συμπαθούν περισσότερο από όσο φανταζόμαστε
Πολλές φορές όταν συζητάμε με κάποιον που δεν γνωρίζουμε καλά ανησυχούμε για την εντύπωση που κάναμε. Αναρωτιόμαστε αν είμασταν βαρετοί, μήπως μιλήσαμε πολύ και μοιραστήκαμε πολλά για εμάς. Πολλές φορές προβάλουμε στους άλλους δικές μας σκέψεις και συναισθήματα.
2. Το να μιλάμε με αγνώστους είναι πιο ευχάριστο από όσο νομίζουμε
Μπορεί να μην είναι μόνο ευχάριστο αλλά γνωρίζοντας πως δεν θα ξαναδούμε τον άλλον ίσως να μη μας νοιάζει τόσο πολύ για το τι εντύπωση θα κάνουμε και απλώς θα απολαύσουμε τη συζήτηση.
3. Οι άλλοι δεν παρατηρούν πάντα αυτό που θέλουμε να κρύψουμε
Η αλλιώς “ το φαινόμενο του προβολέα” δηλαδή όταν πιστεύουμε πως όλα τα φώτα είναι πάνω μας και ανά πάσα στιγμή και κάθε λάθος θα γίνει αμέσως αντιληπτό από τους άλλους. Βοηθάει να θυμόμαστε πως δεν ασχολούνται όλοι μαζί μας και πως δεν είμαστε το κέντρο του κόσμου.
4. Οι άλλοι μας κρίνουν λιγότερο αυστηρά από όσο πιστεύουμε
Έχουμε την τάση να εστιάζουμε στα λάθη μας γι’αυτό και πιστεύουμε πως και οι άλλοι θα κάνουν το ίδιο. Αλίμονο εάν κρίνουμε έναν άνθρωπο από μια κακή μέρα που μπορεί να έχει και όχι από την ευρύτερη εικόνα και συμπεριφορά του.
5. Δεν είμαστε τόσο διάφανοι όσο πιστεύουμε
Εάν θέλουμε να ξέρουν οι άλλοι τα συναισθήματα και τις ανάγκες μας πρέπει να τα μοιραζόμαστε και όχι να περιμένουμε να καταλάβουν και να θυμώνουμε που δεν καταλαβαίνουν. Η άγνοιά τους δεν είναι ένδειξη αδιαφορίας αλλά ένδειξη της δυσκολίας ή του φόβου που έχουμε να επικοινωνούμε.
6. Οι άνθρωποι εκτιμούν ένα κομπλιμέντο περισσότερο από όσο φανταζόμαστε
Μια αυθεντικά καλή κουβέντα μας κάνει να νιώθουμε καλά. Γιατί αποφεύγουμε να τη λέμε; Θα δώσω μια θετική ερμηνεία -που φυσικά δεν ισχύει για όλους- αλλά γιατί υποτιμάμε πόσο ωραία μπορεί να αισθανθεί κάποιος και υπερεκτιμάμε πόσο αμήχανα μπορεί να αισθανθεί με ένα κομπλιμέντο.
7. Δεν είμαστε οι μόνοι που δεν έχουμε κανονίσει κάτι για το Σαββατόβραδο γιατί δεν βρίσκαμε την παρέα που θέλαμε
Αρκετοί νιώθουμε λιγότερο σίγουροι για την κοινωνική μας ζωή συγκριτικά με άλλους τομείς και τα κοινωνικά δίκτυα πιθανότατα να διαιωνίζουν αυτή την πεποίθηση. Πιστεύουμε πως οι άλλοι έχουν πιο έντονη κοινωνική ζωή που την απολαμβάνουν κιόλας.
Η ειδησεογραφία -ειδικά τους τελευταίους μήνες- μπορεί να συντρίψει ακόμα και έναν γειωμένο άνθρωπο. Είναι απόλυτα φυσιολογικό και αναμενόμενο να έχουν πυροδοτηθεί μια ποικιλία συναισθημάτων σε όλους μας. Φόβος, άγχος, θλίψη, απογοήτευση, θυμός, ακόμα και ενοχή. Γίνεται όμως να παραμένουμε γειωμένοι και ήρεμοι όταν ακόμα και το να εμφανιζόμαστε κάπου έχει γίνει “δουλειά” πλήρης απασχόλησης με αρκετά logistics και πρέπει; Η Jenny Taitz -κλινική ψυχολόγος- στο παρακάτω άρθρο μας εξηγεί τους επτά τρόπους-στρατηγικές που εκείνη και οι θεραπευόμενοί της βασίζονται και που μας βοηθάνε να παραμένουμε σε επαφή με τον εαυτό μας, χωρίς να μας πλημμυρίζουν τα έντονα συναισθήματα.
1. Ονοματοδότηση των συναισθημάτων Εάν μπορούμε να ονομάζουμε και να διακρίνουμε το συναίσθημα που βιώνουμε κάθε στιγμή, τότε μπορούμε να μειώσουμε την ισχύ του στο σώμα και τον εγκέφαλό μας. Δεν χρειάζεται να περιμένουμε μέχρι να κορυφωθούν. Το να είμαστε σε επαφή με τα συναισθήματα σημαίνει πως έχουμε επίγνωση και μπορούμε να παρακολουθούμε την έντασή τους πριν φτάσουμε να συμπεριφερόμαστε με ένταση. (είναι όπως όταν μαθαίνουμε στα παιδιά τρόπους συμπεριφοράς, λέγοντας “μπορείς να είσαι θυμωμένη αλλά δεν μπορείς να με χτυπάς”)
2. Επιτρέπουμε στον εαυτό μας να βιώνει όλα τα συναισθήματα Όταν προσπαθούμε να αποφύγουμε τα συναισθήματά μας, γίνονται πιο έντονα. Όταν επηρεαζόμαστε από μια είδηση, μπορούμε να σταθούμε λίγο και να παρατηρήσουμε τι σκεφτόμαστε και με τι τρόπο αυτές οι σκέψεις επηρεάζουν το σώμα μας. π.χ. αισθανόμαστε κάποια ενόχληση; κάποιο σφίξιμο; Μετά, αφού θα έχουμε επίγνωση του τι αισθανόμαστε θα ρωτήσουμε τον εαυτό μας “τι χρειάζομαι τώρα;”. Επιλέγουμε να κάνουμε αυτό που είναι πιο βοηθητικό για εμάς εκείνη τη στιγμή. Να μην ξεχνάμε πως τα συναισθήματα δεν είναι γεγονότα και μπορούν να αυξομειώνονται γρήγορα.
3. Να εξασκήσουμε διαφορετικούς τρόπους ενσυναίσθησης Εδώ μας προτείνεται να μην ταυτιζόμαστε υπερβολικά με τον πόνο των άλλων και είναι κάτι σωστό γιατί έτσι δεν θα μπορούμε να προσφέρουμε καμία βοήθεια. Είναι ακριβώς αυτό που λένε στις πτήσεις. Πρώτα φοράμε το δικό μας σωσίβιο και μετά βοηθάμε τον διπλανό μας. Διαφορετικά θα χαθούμε και οι δυο.
4. Δράση Να βρούμε τρόπους να προσφέρουμε βοήθεια ή καλύτερα να απευθυνθούμε κάπου που θα ξέρουν να μας καθοδηγήσουν. Οι πιθανότητες να βουλιάξουμε στην απόγνωση είναι πολύ λιγότερες όταν κινητοποιούμαστε, όταν κάνουμε μια απλή, απτή δράση. Εθελοντισμός και δράση είναι ακόμα και η μισή ώρα την εβδομάδα από τον χρόνο μας που θα προσφέρουμε κάπου. Το μόνο που χρειάζεται είναι δέσμευση και συνέπεια. Οι άνθρωποι ακμάζουμε όταν δίνουμε κάποιο νόημα στην καθημερινότητά μας, όταν εμπλεκόμαστε και συνδεόμαστε σε κοινότητες και προσφέρουμε και όχι μόνο όταν δεχόμαστε.
5. Να σκεφτόμαστε τις λέξεις που χρησιμοποιούμε Μπορεί να έχουμε την τάση να χρησιμοποιούμε δραματικές εκφράσεις για να περιγράψουμε το συναίσθημά μας και ειδικά στα κοινωνικά δίκτυα, όμως, οι σκέψεις, οι λέξεις και το νόημα που δίνουμε καθορίζουν το συναίσθημά μας και ως εκ τούτου τη δράση μας-τη συμπεριφορά μας. Μπορούμε για παράδειγμα αντί να πούμε “ο κόσμος καταρρέει”, να πούμε “θέλω να κάνω κάτι για όλο αυτό που συμβαίνει και να συνεισφέρω και εγώ στην ανακούφιση, επίλυση, καλυτέρευση”.
6. Να εντάξουμε στην καθημερινότητά μας μια συμπεριφορά ή δράση που θα μας προσφέρει χαρά Για να καταφέρουμε να επανερχόμαστε στον εαυτό μας μετά από δύσκολα γεγονότα πρέπει να έρθουμε σε επαφή με τις πηγές στήριξης που έχουμε, όσο μικρές και αν είναι αυτές. Αλλά αυτό, δεν είναι κάτι που γίνεται από μόνο του. Δεν γίνεται να περιμένουμε το περιβάλλον να ‘έρθει’ σε εμάς, χρειάζεται εμείς να κινητοποιηθούμε. Η επιλογή να συνδεόμαστε με ανθρώπους που μας εμπνέουν ή που προσπαθούν να βελτιώσουν την καθημερινότητά τους, η ενασχόληση με κάποια δραστηριότητα που μας ευχαριστεί, ακόμα και να μένουμε στις στιγμές που μας δίνουν χαρά (ο πρώτος καφές της ημέρας, το κατοικίδιό μας, ένας φίλος). Είναι αυτό που έγραψα στην αρχή. η ηρεμία στην καθημερινότητά μας έχει γίνει “project” με αρκετά logistics αλλά, όταν η καθημερινότητα κατακλύζεται από τραγικές ειδήσεις, εύκολα μπορούμε να ξεχνάμε τα καλά που υπάρχουν στη ζωή μας.
7. Να σεβόμαστε τα όριά μας χωρίς να χάνουμε την επαφή μας με τα προβλήματα και τον πόνο Θα μας βοηθήσει να ενημερωνόμαστε συγκεκριμένες ώρες της ημέρας αντί να βλέπουμε συνέχεια ειδήσεις. Εξίσου σημαντικό είναι να συνεχίζουμε να ενημερωνόμαστε για τα θέματα που μας ενδιαφέρουν ακόμα και αν έχει μειωθεί η ροή των ειδήσεων για αυτό το θέμα. Αισθανόμαστε έντονο πόνο και μετά ξεχνάμε. Ας δώσουμε στον εαυτό μας την άδεια να βιώνει όλα τα συναισθήματα. Είναι και ο μόνος τρόπος να μπορούμε να επισκεφτούμε ένα νεκροταφείο χωρίς να χτίσουμε σπίτι εκεί.
Ένας από τους πιο συνηθισμένους τρόπους να δείχνουμε την ενόχλησή μας είναι να μην τη δείχνουμε, να κάνουμε σαν να μην έχει συμβεί τίποτα και να αποστασιοποιούμαστε. Είναι όμως αυτό το καλύτερο για εμάς;
Εάν κάτι σας ενοχλεί μην το αφήνετε να περνάει έτσι. Άσχημες συμπεριφορές, αγενή και κακά σχόλια είναι χρήσιμο να εντοπίζονται και να επικοινωνούνται όταν συμβαίνουν ή όταν είμαστε έτοιμοι να μιλήσουμε για το πόσο μας ενόχλησαν. Όταν τέτοιου είδους κακομεταχείριση αγνοείται, δείχνουμε στους άλλους πως είναι εντάξει να μας μιλάνε όπως θέλουν και η κακή συμπεριφορά δεν σταματάει. Επίσης υπάρχουν και άνθρωποι που δεν φαντάζονται πως αυτά που λένε έχουν αντίκτυπο στους άλλους.
Η αντιμετώπιση τέτοιων συμπεριφορών καλό θα είναι να αποφεύγονται όταν δεν γνωρίζουμε τον απέναντι και δεν έχουμε και την δυνατότητα να προβλέψουμε την αντίδρασή του. Σε τέτοιες περιπτώσεις προέχει πάντα η ασφάλειά μας.
Άμεση και καθαρή απάντηση σε κάποιο κακεντρεχές σχόλιο μπορεί να είναι:
Δεν μου άρεσε αυτός ο τρόπος
Θέλω να είσαι σίγουρος, κατηγορηματικός, να υπερασπίζεσαι τα συμφέροντά σου, όμως, να το κάνεις επιλέγοντας τις λέξεις σου και προσέχοντας τον τόνο και το ύφος σου, τουλάχιστον όταν μιλάμε μαζί.
Θέλω να προσέχεις τι λες και πώς το λες
Επειδή θέλω να είμαι σίγουρη/ος πως κατάλαβα σωστά, μπορείς να μου εξηγήσεις τι εννοείς;
μου ακούστηκε και το εξέλαβα ως κακία
Δεν θέλω να μου μιλάς έτσι (όχι δεν μπορείς. δεν θέλω.)
μου ακούστηκε αρκετά συναισθηματικά φορτισμένο. υπάρχει κάτι άλλο από πίσω που χρειάζεται να συζητήσουμε;
πιστεύεις πως υπάρχει άλλος τρόπος να μου πεις αυτό που θες γιατί μου ακούστηκε κακεντρεχές;
Εάν ψάχνετε να δείτε κάτι για να περάσει ευχάριστα η ώρα ή απλά σας αρέσει η JLo μπορείτε να δείτε αυτό το σύντομο ντοκιμαντέρ που επικεντρώνεται στο 2019, όπου έκλεισε τα 50, και που εκείνη την αναφέρει ως τη χρονιά όπου όλα για όσα είχε δουλέψει μέχρι τότε, άρχισαν να συμβαίνουν.
“Όλη μου τη ζωή πάλευα να ακουστώ, να με δουν και να με πάρουν στα σοβαρά” είναι το πρώτο που λέει για εκείνη. Αφού είδα το ντοκιμαντέρ διάβασα από περιέργεια κάποια άρθρα περισσότερο για να δω εάν αυτά που σκέφτηκα και ένιωσα συμπίπτουν με τις απόψεις άλλων. Εάν και οι κριτικές σε καμία περίπτωση δεν ήταν ωμά φτηνές, έκανα στο μυαλό μου την εικόνα των δημοσιογράφων όταν έγραφαν τα σύντομα άρθρα που διάβασα: stiff upper lip ή ανεβασμένο φρύδι. “Γιατί κάποια σαν την Jennifer να τοποθετείται πολιτικά; γιατί επέλεξε να το κάνει τη στιγμή του super bowl; ένα δυναμικό σύμβολο του Χόλιγουντ με μια εμπνευσμένη ιστορία. Είναι αυτός ο λόγος για να παρακολουθήσετε το ντοκιμαντέρ; Εξαρτάται, από το αν είχε κερδίσει την αγάπη σας από την αρχή”.
Προσωπικά, δυο πράγματα κρατάω από το ντοκιμαντέρ. Το ένα είναι αυτό που σκέφτηκα.
Ανεξάρτητα από το πόσο προσπαθούμε να χαρτογραφήσουμε την πορεία μας, πάντα θα εμφανίζονται μπροστά μας εμπόδια. Πολλές φορές τα εμπόδια θα είναι οι αποδοκιμασίες των άλλων, η κριτική τους, τα φτηνά κακεντρεχή τους σχόλια που θα αφορούν κυρίως την εμφάνισή μας, όποια δουλειά και αν κάνουμε. Οι άλλοι πάντα θα λένε και θα σκέφτονται διάφορα. Αυτά που επιλέγουν να σχολιάσουν και ο τρόπος που το κάνουν, περισσότερα λένε για εκείνους, παρά για εμάς. Εμείς θα αποφασίσουμε αν θα μείνουμε καθηλωμένοι ή θα βρούμε έναν τρόπο να συνεχίσουμε να προχωράμε με σκληρή δουλειά αλλά και με το να μη νοιαζόμαστε για το τι σκέφτονται και με το να μάθουμε να αγνοούμε αυτά που δεν μπορούμε να ελέγξουμε, δηλαδή τις συμπεριφορές των άλλων.
Το δεύτερο είναι αυτό που ένιωσα. Αυτό που είδα εγώ είναι έναν άνθρωπο να παλεύει ακόμα να βγάλει την ταμπέλα που της είχαν βάλει ως παιδί: όχι της τραγουδίστριας και όχι της έξυπνης.
Εάν το μότο μας είναι “φεύγω προτού με αφήσουν” το πιθανότερο είναι να μείνουμε για πάντα μόνοι.
Οι περισσότεροι θέλουμε και έχουμε ανάγκη από αγάπη και κοντινότητα. Ο φόβος, όμως, είναι εξίσου ισχυρή δύναμη και ανταγωνίζεται αυτή μας την ανάγκη. Παρόλο που οι ανάγκες μένουν ακάλυπτες όταν δεν ερχόμαστε κοντά, μπορεί να νιώθουμε μεγαλύτερη ασφάλεια όταν δεν το κάνουμε. Με τον τρόπο αυτό, δεν διακινδυνεύουμε την αβεβαιότητα που προκύπτει από τη στενή συναισθηματική σχέση με έναν άλλον άνθρωπο. Δεν διακινδυνεύουμε να πρέπει να δείξουμε ότι είμαστε αυτό που είμαστε, κάτι που περικλείει τη συναισθηματική ειλικρίνεια, αλλά και την πιθανή απόρριψη των συναισθημάτων μας. Δεν διακινδυνεύουμε την εγκατάλειψή μας από τους άλλους. Δεν βιώνουμε την αμηχανία που συνεπάγεται η αρχή μιας σχέσης που για πολλούς είναι πραγματικά αφόρητη.
Όταν δεν πλησιάζουμε στενά κάποιους ανθρώπους, ξέρουμε τι να περιμένουμε: τίποτα. Η στενή επαφή-η οικειότητα έχουν συχνά ως συνέπεια την αίσθηση της απώλειας του ελέγχου. Η οικειότητα θέτει σε δοκιμασία τους βαθύτερους φόβους μας για το ποιοι είμαστε και για το εάν είναι αποδεκτό να είμαστε ο εαυτός μας, για το ποιοί είναι οι άλλοι και εάν είναι αποδεκτό να είναι εκείνοι αυτό που είναι. Απαιτείται ειλικρίνεια, αυθορμητισμός, εμπιστοσύνη, αποδοχή του εαυτού μας και αποδοχή των άλλων.
Το απόφθεγμά μου είναι ‘το να είμαστε καλά είναι κάτι που μαθαίνεται’ αν και το τελευταίο διάστημα από αυτά που ακούω, διαβάζω, βλέπω και παρατηρώ και σε μένα, όχι μόνο το να είμαστε καλά αλλά και απλά να εμφανιζόμαστε κάπου, έχει γίνει ‘δουλειά’ πλήρης απασχόλησης με αρκετά logistics και πρέπει.
‘Πρέπει’ που τις περισσότερες φορές αφορούν τη συνεχή αυτοεπιβεβαίωση, υπενθύμιση στον εαυτό μας για το πόσα πολλά έχουμε καταφέρει ως τώρα, πως το υγιές είναι να αποδεχόμαστε όλα μας τα συναισθήματα και φυσικά πόσο δικαιολογημένο είναι να δυσκολευόμαστε ψυχολογικά μετά από δύο δύσκολα πανδημικά χρόνια και τον πολύ πρόσφατο και συνεχιζόμενο πόλεμο.
Είναι όλο αυτό κουραστικό; Φυσικά και είναι. Θα ήταν πιο ήρεμο και ξέγνοιαστο το να γίνονται τα πράγματα από μόνα τους; Εννοείται. Συμφωνούμε πως μέχρι να γίνει αυτό, θα χρειαστεί να κάνουμε κάποια πράγματα μόνοι μας;
Στο παρακάτω άρθρο διαβάζουμε για την αυτοεπιβεβαίωση -ή μάλλον για τον τρόπο που επιβεβαιώνουμε τον εαυτό μας, στο τι εστιάζουμε- και για τις πολυάριθμες μελέτες που λένε για τα οφέλη που αποκομίζουμε με την αυτοεπιβεβαίωση, κυρίως για την επίδραση που έχει στο άγχος. Επιβεβαίωση δεν είναι να λέω ‘θέλω να δυναμώσω τον εαυτό μου και να βρω τρόπους να πω πόσο πολύ μου αρέσω” αλλά, να προσδιορίσω ακριβώς τι είναι αυτό που μου αρέσει στον εαυτό μου τώρα και αναγνωρίζω ως σημαντικό και εκτιμώ. Δηλαδή, αυτά που λέμε για τον εαυτό μας τα πιστεύουμε κιόλας.
Στο άρθρο αναφέρονται και τρεις έρευνες για το πώς η αυτοπεπιβεβαίωση μειώνει τα επίπεδα του άγχους. Στο τέλος, οι ειδικοί προτείνουν τρόπους αυτοεπιβεβαίωσης και μας λένε τα παρακάτω:
Να αποκτήσουμε μια πολυδιάστατη ζωή. Να συμμετέχουμε σε δραστηριότητες που συμβάλλουν σε αυτό που είμαστε. Αυτό, θα μας προσφέρει και άλλα ψυχολογικά οφέλη, όπως ευχαρίστηση, ικανοποίηση, επαφή με άλλους ανθρώπους.
Οι επιβεβαιώσεις μας να είναι αυθεντικές. Ο τρόπος που τις διατυπώνουμε καλό θα ήταν να συνάδουν με αξίες που είναι σημαντικές για εμάς και τις πεποιθήσεις μας. Εάν αυτό είναι κάτι που μας δυσκολεύει, τότε μπορούμε να ξεκινήσουμε με δηλώσεις που αντικατοπτρίζουν αυτό που θέλουμε να πιστεύουμε για τον εαυτό μας.
Η Natalie Dattilo, κλινική ψυχολόγος, μια άσκηση που δίνει στους θεραπευόμενούς της είναι να γράφουν 50 δηλώσεις για τον εαυτό τους και να βαθμολογούν κατά πόσο τις πιστεύουν σε μια κλίμακα από το 0 μέχρι το 100. Τους λέει πως εάν μια πεποίθηση-δήλωση είναι κάτω από 50, να τη διατυπώσουν ξανά μέχρι να γίνει πιστευτή.
Σημαντικό, είναι να δίνουμε στον εαυτό μας την ευκαιρία να κρατάμε αυτά που αγαπάμε και εκτιμάμε και που δεν χρειάζεται να δίνουμε εξηγήσεις γι’αυτά. Πολλές φορές ζούμε τη ζωή μας με τρόπο που μπορεί να χάσουμε την επαφή μας με πράγματα που αγαπάμε πραγματικά και που μας δίνουν την αίσθηση του σκοπού.
Πράγματα που μπορεί να συμβούν όταν αποφεύγουμε να βάζουμε όρια: Υπερκόπωση
Υπερκόπωση παθαίνουμε όταν εξαντλουμαστε συναισθηματικά, διανοητικά και σωματικά. Αρκετές φορές μπορεί να καταλήξει σε χρόνια απογοήτευση με τον εαυτό μας και τους άλλους, σε συχνές εναλλαγές διάθεσης, στη λήψη λανθασμένων αποφάσεων, σε τάσεις φυγής. Η υπερκόπωση οφείλεται και στη δυσκολία οριοθέτησης, όπως π.χ.
– Δεν γνωρίζουμε πότε να λέμε όχι. (εάν εμπίπτετε σ’αυτή την κατηγορία, ο πιο εύκολος τρόπος για να καταλάβετε πως έχει έρθει η στιγμή να πείτε “όχι” είναι να αρχίσετε να σας παρατηρείτε. εάν θυμώνετε ή πιέζεστε κάθε φορά που σας ζητάνε κάτι, να σας ακούσετε) – Δεν ξέρουμε τον τρόπο να πούμε όχι (μπορείτε να δείτε προηγούμενες αναρτήσεις που γράφουμε ενδεικτικούς τρόπους να λέμε όχι. Επίσης, να θυμάστε πως είναι κάτι που μαθαίνεται.) – Όταν βάζουμε τις ανάγκες των άλλων πάνω από τις δικές μας. (Δεν υπάρχει περίπτωση να μην βρίσκουμε έστω και πέντε λεπτά μέσα στην ημέρα να κάνουμε κάτι πουι θα μας βοηθήσει να αποφορτιστούμε) – Όταν θέλουμε πάντα να ευχαριστούμε τους άλλους (κάντε στον εαυτό σας την ερώτηση “γιατί μου είναι τόσο σημαντικό να ευχαριστώ συνέχεια τους άλλους;”) – Όταν πιστεύουμε πως μπορούμε να κάνουμε τα πάντα (εδώ παίζουν τεράστιο ρόλο τα κοινωνικά δίκτυα. ποτέ μη μπαίνετε σε σύγκριση με άλλους ανθρώπους. δεν έχει κανένα νόημα. ακόμα και αν δεχτούμε πως υπάρχουν άνθρωποι ‘υπερήρωες’ εμείς βλέπουμε το αποτέλεσμα, όχι τη διαδικασία-τι συνεπάγεται όλη αυτή η εικόνα) – Όταν έχουμε μη ρεαλιστικές προσδοκίες (δεν μπορούμε να κάνουμε τα πάντα μόνοι μας. ζητάτε βοήθεια, αναθέστε και σε άλλους πράγματα) – Όταν δεν αναγνωρίζονται -πρώτα από εμάς- όλα αυτά που κάνουμε (ξεκινήστε από τα βασικά. πείτε και ένα μπράβο στον εαυτό σας)
Άλλες συμπεριφορές ή καταστάσεις που οδηγούν στην εξάντληση και έχουν να κάνουν με τη δυσκολία οριοθέτησης μπορεί να είναι όταν επιτρέπουμε στους άλλους να παραπονιούνται συνέχεια για τα ίδια πράγματα. Όταν κάνουμε πράγματα που δεν μας δίνουν χαρά. Όταν προσπαθούμε να ελέγξουμε καταστάσεις που δεν μπορούμε. Όταν δίνουμε χρόνο και συμβουλές σε ανθρώπους που μας θεωρούν δεδομένους.
Γινόμαστε επικριτικοί με τον εαυτό μας και μάλιστα με τρόπο αυστηρό και άκαμπτο που δεν θα είχαμε ποτέ με κάποιον άλλο. Σαν να πρέπει να είμαστε σκληροί με εμάς και λιγότερο ανεκτικοί με τα ελαττώματα και τα συναισθήματά μας, πιστεύοντας πως αυτή η αυτοκριτική είναι δικαιολογημένη. Πιο χαρακτηριστικές ενδείξεις για το πότε γινόμαστε σκληροί με εμάς είναι
-όταν μας κατηγορούμε συνέχεια για λάθη που έχουν ή είχαν μηδαμινές συνέπειες -όταν συνεχίζουμε να είμαστε επικριτικοί ακόμα και εάν έχουμε διορθώσει κάποιο λάθος που έχουμε κάνει -όταν η φροντίδα και η κάλυψη των αναγκών μας έρχεται πάντα τελευταία στη λίστα με τις προτεραιότητές μας -όταν κάποιος μας συμπεριφέρεται άσχημα πιστεύουμε πως εμείς έχουμε κάνει κάτι λάθος -αισθανόμαστε ότι δεν έχουμε καταφέρει τίποτα, δυσκολευόμαστε να δούμε την αξία μας, παρόλο που ως επί το πλείστον έχουμε χτίσει μια πολύ συγκροτημένη ζωή -βλέπουμε, κατανοούμε και δικαιολογούμε τα λάθη των άλλων αλλά όχι τα δικά μας
Ας θυμόμαστε πως τα συναισθήματα δεν είναι γεγονότα. Επειδή μπορεί να νιώθουμε κάτι δεν σημαίνει πως αυτό είναι και η πραγματικότητα. Τα συναισθήματά μας αντικατοπτρίζουν τον εσωτερικό μας κόσμο και φυσικά, το ζητούμενο είναι να τα αναγνωρίζουμε, να τα κατανοούμε, να τα αποδεχόμαστε και να είμαστε σε επαφή με αυτά. Ωστόσο, πρέπει να θυμόμαστε δυο πράγματα:
α) ότι τα συναισθήματα δεν είναι πάντα ισοδύναμα με τα πραγματικά γεγονότα αλλά τις περισσότερες φορές πυροδοτούνται από παλαιότερες εμπειρίες, γεγονότα, τραύματα, παρεξηγήσεις, ανασφάλειες. β) Οι σκέψεις μας καθορίζουν τα συναισθήματά μας και εν τέλει τη δράση μας, τη συμπεριφορά μας. Ένα γεγονός δεν αλλάζει, αλλά ο τρόπος που το ερμηνεύω, το νόημα που του δίνω, οι σκέψεις που κάνω θα καθορίσουν το συναίσθημά μου και τη δράση μου-τη συμπεριφορά μου. Σε τρία πράγματα έχουμε έλεγχο και αυτό ισχύει για όλους τους ανθρώπους: στις σκέψεις μας, στις εικόνες που φτιάχνουμε στο μυαλό μας και στη συμπεριφορά μας.
Τις περισσότερες φορές που θα αρχίσουμε να οριοθετούμαστε οι άλλοι με κάποιον από τους παρακάτω πιο συνηθισμένους τρόπους θα απαντούν.
– Με το να αντιδρούν. Η αντίδραση μπορεί να σημαίνει κάτι του τύπου “Δεν νομίζω πως μπορώ να το κάνω αυτό” ή “Δεν το βρίσκω δίκαιο”. Ένας σχετικά εύκολος τρόπος να απαντάμε σε μια τέτοια αντίδραση θα μπορούσε να είναι “Το ακούω ότι σε δυσκολεύει/δεν σου αρέσει ο καινούργιος μου τρόπος, αλλά και για μένα είναι σημαντικό να αισθάνομαι ασφαλής στις σχέσεις μου. Τα όρια είναι ένας από τους τρόπους που θα με βοηθήσουν να το κάνω”.
– Με το να δοκιμάζουν κατά πόσο το εννοούμε αυτό που λέμε. Αυτή τη συμπεριφορά -το να δοκιμάζουν τα όριά μας- συνήθως την έχουν τα παιδιά αλλά και αρκετοί ενήλικοι. Το ακούνε αυτό που έχουμε πει, αλλά θέλουν να επιβεβαιώσουν κατά πόσο είμαστε σταθεροί σ’αυτό. Όταν έχουμε ήδη πει όχι σε κάτι που μας έχουν ζητήσει, προσπαθούν να το διαπραγματευτούν. π.χ. “Θα επανέλθω την επόμενη εβδομάδα μήπως τότε μπορέσεις να με βοηθήσεις.” Σε μια τέτοια περίπτωση το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι να είμαστε σταθεροί.
– Με αδιαφορία. Με το να συνεχίζουν να έχουν την ίδια συμπεριφορά με πριν. Είναι σαν να μην έχουν ακούσει τίποτα από αυτά που έχουμε πει. Πάλι, αυτό που έχουμε να κάνουμε είναι να επαναλάβουμε το όριο και να είμαστε σταθεροί και συνεπείς σ’αυτά που έχουμε επικοινωνήσει.
– Με αμφισβήτηση. Σε αυτή την περίπτωση ο άλλος θα αρχίσει τις ερωτήσεις. “γιατί αποφάσισες να το κάνεις τώρα αυτό; παλιά δεν ήσουν έτσι”. Σε τέτοιες περιπτώσεις συνήθως μπαίνουμε στη διαδικασία να εξηγούμε και να προσπαθούμε να δώσουμε απαντήσεις σε ερωτήσεις που ούτε νόημα έχουν και κυρίως δεν είμαστε υποχρεωμένοι. Η απάντηση είναι “γιατί άλλαξα γνώμη”. Δεν έχουμε κανένα λόγο να μπαίνουμε σε διαπραγμάτευση για κάτι τέτοιο.
– Με εξαφάνιση. Αντί να εκφράσουν τη δυσαρέσκειά τους λεκτικά το δείχνουν με αυτή τη συμπεριφορά. Δεν απαντάνε στα μηνύματα ή στις κλήσεις μας, ακυρώνουν σχέδια, διατηρούν την επαφή με τους κοινούς φίλους χωρίς να μας συμπεριλαμβάνουν. Η απάντηση σε μια τέτοια συμπεριφορά είναι να στείλουμε ένα μήνυμα με το να περιγράφουμε ακριβώς αυτό που παρατηρούμε. Τις περισσότερες φορές θα απαντήσουν γιατί οι άνθρωποι δεν θέλουμε να δείχνουμε ενοχλημένοι όταν είμαστε. Στο μήνυμα που θα στείλουμε θα πούμε -μιλώντας πάντα στο πρώτο πρόσωπο- πώς αισθανόμαστε με αυτή τη συμπεριφορά. Εκεί πρέπει να επιμείνουμε. Στο πώς εμείς αισθανόμαστε με αυτή τη συμπεριφορά. Εάν δεν πάρουμε καμία απάντηση, τότε καλό θα είναι να θυμόμαστε πως η συμπεριφορά τους δεν έχει να κάνει με εμάς αλλά με εκείνους και το πώς ερμήνευσαν το γεγονός.
– Με αποδοχή. Εκεί φαίνεται και μια υγιής, λειτουργική, σημαντική και για τους δυο σχέση. Η πιο συνηθισμένη απάντηση σε αυτή την περίπτωση είναι “Σ ευχαριστώ που μου το λες. δεν ήξερα πως για σένα είναι έτσι.”
Analyse this #not 