“Γεια. Είμαι 31 χρονών, έχω μια πολύ καλή δουλειά, μένω μόνος μου, έχω μεγάλη οικογένεια (γονείς, αδέρφια, ξαδέρφια κλπ) και φαινομενικά δεμένη αλλά είναι σαν να είμαι ορφανός. Εχω ψυχολογία ορφανού. Αποφεύγω να ζητήσω το οτιδήποτε, δεν θέλω κιόλας γιατί ναι μεν τις περισσότερες φορές θα το πάρω αλλά κάτι φορές δεν θέλω να το ζητήσω. Όσες φορές το πάρω, θα είναι μαζί με ένα ‘αλλά’. Δεν αναφέρομαι μόνο σε υλικά αγαθά αλλά στα πάντα. από μια γνώμη, μια απόφαση που θέλω να πάρω.  Πολλές φορές σκέφτομαι πως είμαι υπερβολικός και πως υπάρχουν και πολύ χειρότερα και έχω και ενοχές γιατί όντως υπάρχουν και χειρότερα. Σκέφτομαι εάν ήμουν όντως ορφανός τουλάχιστον θα έλεγα ‘πως είσαι ορφανός, οπότε δεν μπορείς να λάβοις παρά του του μη έχοντος’. έχεις να μου δώσεις κάποια απλή ή έστω κάπως σύντομη συμβουλή που θα με βοηθήσει να μη νιώθω έτσι;” 

Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι -περισσότεροι από όσοι φαντάζεσαι- που αισθάνονται θλίψη και βιώνουν μια συνεχή απώλεια της οικογένειάς τους όπως θα την ήθελαν. Εσύ το ονόμασες “ψυχολογία ορφανού” κάπου το είχα διαβάσει και ως “λειτουργικά ορφανός-functional orphan”, αλλά η αλήθεια είναι πως όπως και να ονομάσουμε αυτά τα συναισθήματα τις περισσότερες φορές στερούνται δικαιώματος έκφρασης και δεν υποστηρίζονται και πολύ κοινωνικά.  

Αν θέλουμε να κάνουμε μια περιγραφή για να δω πως κατάλαβα καλά αυτά που έγραψες και πως μιλάμε για το ίδιο πράγμα, θα μιλήσουμε για ανθρώπους που οι γονείς τους,
η οικογένειά τους, είναι εν ζωή, αλλά ζουν χωρίς τη φροντίδα και την υποστήριξη που θεωρούμε πως συνεπάγεται με το να είσαι παιδί -συμπεριλαμβανομένου και ενός ενήλικου παιδιού- με μια μητέρα και/ή ένα πατέρα. Το να έχει κάποιος την ψυχολογία ορφανού σημαίνει πως μπορεί να βρίσκεται σε τακτική επαφή με την οικογένειά του, αλλά δεν νιώθει μια αίσθηση ασφάλειας και υποστήριξης που θα ήθελε πολύ. Αυτό τις περισσότερες φορές σημαίνει το να είναι η οικογένειά μου εκεί, να μπορώ να μιλήσω χωρίς να φοβάμαι, να με ακούνε, να με δικαιώνουν και να με αποδέχονται.  Άλλοι άνθρωποι μπορεί να είχαν ένα είδος πρακτικής υποστήριξης  (είναι αυτό που πολύ συχνά ακούμε οι ψ “οι γονείς μου ήταν πολύ καλοί στα πρακτικά ζητήματα”) αλλά στη μετάβαση προς την ενηλικίωση την έχασαν, μιας και κάποιοι γονείς αποσύρουν τη φροντίδα και την υποστήριξη που προσφέρθηκε στην παιδική ηλικία πιστεύοντας ότι η ανατροφή έχει ολοκληρωθεί. Ελλείψει ισχυρών συναισθηματικών δεσμών,
τα ενήλικα παιδιά χάνουν ή περιορίζονται και όλα τα απτά στοιχεία της γονικής φροντίδας και ανατροφής. Αυτή η συνειδητοποίηση, η πραγματικότητα της συναισθηματικής μοναξιάς μπορεί να γίνει αρκετά επώδυνη. 

Μερικές φορές ο πόνος της ψυχολογικής ορφάνιας γίνεται πιο οξύς όταν ως ενήλικες πλέον γίνονται συναισθηματικά πιο ώριμοι ή ικανοί από τους ανθρώπους που τους μεγάλωσαν. Αυτό μπορεί να συμβεί όταν δημιουργούν ένα περιβάλλον σπιτιού/ζωής που είναι πιο σταθερό και ήρεμο από τη ζωή που τους προσφέρθηκε και η ευθραυστότητα, το χάος, το μπέρδεμα ή η συναισθηματική αστάθεια των γονιών τους μπορεί να φανεί με μεγαλύτερη σαφήνεια. 

Μιας που σε λίγο καιρό θα έρθουν και οι γιορτές και θα ακούμε-διαβάζουμε συχνά για την οικογένεια, την παράδοση και τη σύνδεση, θα ήταν ανθρώπινο και ωραίο να υπάρχει χώρος να δούμε, να ακούσουμε -χωρίς να κρίνουμε με σχόλια του τύπου ‘μιλάς και εσύ;’- όλους εκείνους που αισθάνονται λυπημένοι και βιώνουν απώλεια και λαχτάρα. Θα βοηθήσει όμως περισσότερο εσύ ο ίδιος να επικυρώσεις την εμπειρία της θλίψης που βιώνεις και έχει να κάνει με το να μην έχεις από τους γονείς σου την αγάπη και τη φροντίδα όπως θα την ήθελες. Ανθρώπους που σε αγαπούν με τον τρόπο που ξέρουν αλλά μάλλον δεν μπορούν να είναι ένα ασφαλές και σίγουρο σημείο προσγείωσης που επιθυμείς. 

Η θλίψη σου είναι πραγματική και απόλυτα θεμιτή. Μη θυμώνεις και μην είσαι τόσο αυστηρός με σένα.  Η ανάγκη μας για ασφαλείς σχέσεις σε όλη τη διάρκεια της ζωής μας δεν μας κάνει αδύναμους ή περίεργους ή ευάλωτους. Το να μην καλύπτονται κάποιες από τις ανάγκες μας από εκείνους που πιστεύεται ότι είμαστε πιο κοντά είναι μια πραγματική απώλεια που χρειάζεται να την αναγνωρίσουμε και να την τιμήσουμε για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε. Ζητάς γρήγορη λύση σε κάτι που σε ταλαιπωρεί και το καταλαβαίνω. Ξέρεις, αυτό είναι κάτι που χρειάζεται λίγο χρόνο. Μετά θα μπορέσεις πιο εύκολα να βρεις εναλλακτικούς και σίγουρους χώρους προσγείωσης που επιθυμείς. Μέχρι να γίνει αυτό, να είσαι φροντιστικός και ευγενικός με τον εαυτό σου. 

Δεν μπορούμε να αλλάξουμε το παρελθόν, αλλά μπορούμε να αποκτήσουμε τις ικανότητες που θα μας επιτρέψουν να πειραματιστούμε με τις προκλήσεις του “εδώ και τώρα” που ως παιδιά στο “εκεί και τότε” δεν μπορούσαμε και δεν ήταν και δουλειά μας να το κάνουμε. Ένας από τους τρόπους είναι να γίνουμε γονείς του εαυτού μας. Για αρχή μπορούμε να κάνουμε ένα υποθετικό σενάριο. Εάν βλέπαμε ένα μικρό παιδί -το δικό μας ή κάποιου φίλου- να κάθεται κάπου μόνο του και να κλαίει, τι θα του λέγαμε; Κλάψε δεν πειράζει; Δεν θα ρωτάγαμε με ήρεμο και γλυκό τρόπο τι έχει και γιατί κλαίει; εάν χρειάζεται κάτι; Δεν θα το κρατούσαμε από το χέρι να το πάμε κάπου να κάτσει και να ξεκουραστεί; 

Με τον ίδιο τρόπο θα μιλήσουμε και θα φερθούμε και στον εαυτό μας -στο εσωτερικό μας παιδί- όπως θα μιλήσουμε σ’ένα παιδί κουρασμένο, φοβισμένο και ταλαιπωρημένο.
Με το να δώσουμε στον εαυτό μας αυτό που δεν πήραμε όταν έπρεπε να το πάρουμε.

Τα παιδιά δυστυχώς έχουν ‘ταλέντο΄να υπομένουν και αυτό γιατί δεν έχουν εναλλακτικές λύσεις μιας και εξαρτώνται από κάποιον μεγαλύτερο. Όμως, ως ενήλικας, το ίδιο παιδί είναι απαραίτητο και εφικτό να έρθει σε επαφή με τις πηγές στήριξης που έχει. Δείτε το παρακάτω βίντεο

https://www.youtube.com/watch?v=ZBXZojt6dpMXZojt6dpM

Ένας από τους πιο συνηθισμένους τρόπους να δείχνουμε την ενόχλησή μας είναι να μην τη δείχνουμε, να κάνουμε σαν να μην έχει συμβεί τίποτα και να αποστασιοποιούμαστε. Είναι όμως αυτό το καλύτερο για εμάς;

Εάν κάτι σας ενοχλεί μην το αφήνετε να περνάει έτσι. Άσχημες συμπεριφορές, αγενή και κακά σχόλια είναι χρήσιμο να εντοπίζονται και να επικοινωνούνται όταν συμβαίνουν ή όταν είμαστε έτοιμοι να μιλήσουμε για το πόσο μας ενόχλησαν. Όταν τέτοιου είδους κακομεταχείριση αγνοείται, δείχνουμε στους άλλους πως είναι εντάξει να μας μιλάνε όπως θέλουν και η κακή συμπεριφορά δεν σταματάει. Επίσης υπάρχουν και άνθρωποι που δεν φαντάζονται πως αυτά που λένε έχουν αντίκτυπο στους άλλους. 

Η αντιμετώπιση τέτοιων συμπεριφορών καλό θα είναι να αποφεύγονται όταν δεν γνωρίζουμε τον απέναντι και δεν έχουμε και την δυνατότητα να προβλέψουμε την αντίδρασή του. Σε τέτοιες περιπτώσεις προέχει πάντα η ασφάλειά μας.

Άμεση και καθαρή απάντηση σε κάποιο κακεντρεχές σχόλιο μπορεί να είναι:

• Δεν μου άρεσε αυτός ο τρόπος
• Θέλω να είσαι σίγουρος, κατηγορηματικός, να υπερασπίζεσαι τα συμφέροντά σου, όμως, να το κάνεις επιλέγοντας τις λέξεις σου και προσέχοντας τον τόνο και το ύφος σου, τουλάχιστον όταν μιλάμε μαζί. 
• Θέλω να προσέχεις τι λες και πώς το λες
• Επειδή θέλω να είμαι σίγουρη/ος πως κατάλαβα σωστά, μπορείς να μου εξηγήσεις τι εννοείς;
• μου ακούστηκε και το εξέλαβα ως κακία
• Δεν θέλω να μου μιλάς έτσι (όχι δεν μπορείς. δεν θέλω.)
• μου ακούστηκε αρκετά συναισθηματικά φορτισμένο. υπάρχει κάτι άλλο από πίσω που χρειάζεται να συζητήσουμε;
• πιστεύεις πως υπάρχει άλλος τρόπος να μου πεις αυτό που θες γιατί μου ακούστηκε κακεντρεχές;

Εάν ψάχνετε να δείτε κάτι για να περάσει ευχάριστα η ώρα ή απλά σας αρέσει η JLo μπορείτε να δείτε αυτό το σύντομο ντοκιμαντέρ που επικεντρώνεται στο 2019, όπου έκλεισε τα 50, και που εκείνη την αναφέρει ως τη χρονιά όπου όλα για όσα είχε δουλέψει μέχρι τότε, άρχισαν να συμβαίνουν. 

“Όλη μου τη ζωή πάλευα να ακουστώ, να με δουν και να με πάρουν στα σοβαρά” είναι το πρώτο που λέει για εκείνη. Αφού είδα το ντοκιμαντέρ διάβασα από περιέργεια κάποια άρθρα περισσότερο για να δω εάν αυτά που σκέφτηκα και ένιωσα συμπίπτουν με τις απόψεις άλλων.  Εάν και οι κριτικές σε καμία περίπτωση δεν ήταν ωμά φτηνές, έκανα στο μυαλό μου την εικόνα των δημοσιογράφων όταν έγραφαν τα σύντομα άρθρα που διάβασα: stiff upper lip ή ανεβασμένο φρύδι. “Γιατί κάποια σαν την Jennifer να τοποθετείται πολιτικά; γιατί επέλεξε να το κάνει τη στιγμή του super bowl; ένα δυναμικό σύμβολο του Χόλιγουντ με μια εμπνευσμένη ιστορία. Είναι αυτός ο λόγος για να παρακολουθήσετε το ντοκιμαντέρ; Εξαρτάται, από το αν είχε κερδίσει την αγάπη σας από την αρχή”. 

Προσωπικά, δυο πράγματα κρατάω από το ντοκιμαντέρ. Το ένα είναι αυτό που σκέφτηκα.

Ανεξάρτητα από το πόσο προσπαθούμε να χαρτογραφήσουμε την πορεία μας, πάντα θα εμφανίζονται μπροστά μας εμπόδια. Πολλές φορές τα εμπόδια θα είναι οι αποδοκιμασίες των άλλων, η κριτική τους, τα φτηνά κακεντρεχή τους σχόλια που θα αφορούν κυρίως την εμφάνισή μας, όποια δουλειά και αν κάνουμε. Οι άλλοι πάντα θα λένε και θα σκέφτονται διάφορα. Αυτά που επιλέγουν να σχολιάσουν και ο τρόπος που το κάνουν, περισσότερα λένε για εκείνους, παρά για εμάς.  Εμείς θα αποφασίσουμε αν θα μείνουμε καθηλωμένοι ή θα βρούμε έναν τρόπο να συνεχίσουμε να προχωράμε με σκληρή δουλειά αλλά και με το να μη νοιαζόμαστε για το τι σκέφτονται και με το να μάθουμε να αγνοούμε αυτά που δεν μπορούμε να ελέγξουμε, δηλαδή τις συμπεριφορές των άλλων. 

Το δεύτερο είναι αυτό που ένιωσα. Αυτό που είδα εγώ είναι έναν άνθρωπο να παλεύει ακόμα να βγάλει την ταμπέλα που της είχαν βάλει ως παιδί: όχι της τραγουδίστριας και όχι της έξυπνης.