Αυτή τη χρονιά, θα το καταφέρω! – Μέρος ΙΙ

Το πρώτο βήμα για να πετύχετε έναν ή περισσότερους στόχους είναι να αποφασίσετε τι ακριβώς θέλετε. Να αποφασίσετε τι θέλετε να κάνετε, τι άνθρωπος θέλετε να είστε, τι θέλετε να καταφέρετε και πού θέλετε να φτάσετε για να νιώσετε ευτυχισμένοι.   Ένας από τους κύριους λόγους που οι άνθρωποι δεν παίρνουν αυτό που θέλουν είναι γιατί δεν έχουν αποφασίσει τι θέλουν. Δεν έχουν καθορίσει τις επιθυμίες τους με τρόπο σαφή και λεπτομερή.  Οι περισσότεροι γνωρίζουν αυτό που δεν θέλουν, αλλά έχουν δυσκολία να περιγράψουν με λεπτομέρεια αυτό που πραγματικά θέλουν.

Αυτό συμβαίνει όταν έχουμε χάσει την επαφή με τον πραγματικό μας εαυτό.  Τα “πρέπει” ξεκινούν πολύ νωρίς στη ζωή ενός ανθρώπου. Γεγονότα, ιδέες, ηθική, αξίες, όλα αυτά καταπίνονται χωρίς τη διαδικασία της αφομοίωσης, εμποδίζοντάς τον να αναπτύξει τη δική του προσωπικότητα. Έτσι, ξεκινάει η διαμάχη μεταξύ αυτού που είμαι και αυτού που νομίζω ότι πρέπει να είμαι.  Κάποια στιγμή χάσαμε την επαφή με τις ανάγκες του σώματός μας και τις πραγματικές μας επιθυμίες και είχε γίνει πιο σημαντικό να προσπαθούμε να καταλάβουμε τι ήθελαν οι άλλοι άνθρωποι από εμάς να κάνουμε. Μάθαμε να κάνουμε πράγματα για να πάρουμε την έγκριση των σημαντικών άλλων και φτάσαμε να κάνουμε πράγματα που δεν σήμαιναν τίποτα για εμάς. Υπάρχουν μέσα μας τόσα “πρέπει”, τόσες πεποιθήσεις που δεν είναι δικές μας, που πλέον δεν υπάρχει χώρος για τα δικά μας θέλω.

Πώς θα “διεκδικήσετε” πίσω τον αυθεντικό σας εαυτό και τις πραγματικές σας ανάγκες και επιθυμίες χωρίς φόβο, ντροπή, και απαγορεύσεις; Δώστε αξία στις επιθυμίες σας, στις ανάγκες σας και στις προτιμήσεις σας. Δεν έχει σημασία πόσο μικρές ή μεγάλες είναι αυτές.  Μην σκεφτείτε ποτέ πως η δική σας επιθυμία είναι ασήμαντη ή λιγότερο σημαντική από κάποιου άλλου. Όταν έρχεστε αντιμέτωποι με μια επιλογή -δεν έχει σημασία πόσο μικρή ή ασήμαντη- ενεργείτε πάντα σαν να έχετε προτίμηση. “εάν με ενδιέφερε, τι θα επέλεγα; εάν ήταν σημαντική για μένα αυτή η απόφαση τι θα προτιμούσα να κάνω;” Σταματήστε να λέτε: “δεν με πειράζει, δεν με νοιάζει, το ίδιο μου είναι”.
Η ασάφεια ή το μπέρδεμα για το ποιες είναι οι επιθυμίες σας και η πεποίθηση πως εκείνες των άλλων είναι πιο σημαντικές, είναι μια συνήθεια που ξεμαθαίνεται.

Υπάρχουν διάφοροι τρόποι για να αρχίσει κάποιος να ανακαλύπτει  τις επιθυμίες, τους στόχους, τις ανάγκες του. Ο πιο γρήγορος που χρησιμοποιώ εγώ είναι η ερώτηση: “εάν υποθέσουμε πως εμφανιζόταν ένα τζίνι και σου έλεγε πως μπορεί να πραγματοποιήσει τώρα τρεις ευχές σου, ποιες θα ήταν αυτές;”  Άλλοι, προτιμούν λίστες, οι οποίες όντως είναι πολύ βοηθητικές.  Γράψτε 30 πράγματα που θέλετε να κάνετε, 30 πράγματα που θέλετε να αποκτήσετε και 30 ιδιότητες, χαρακτηριστικά που θέλετε να έχετε πριν πεθάνετε. Αυτός είναι ένας ωραίος τρόπος για να ξεκινήσετε. Συνήθως, τα πρώτα που γράφει κάποιος είναι υλικά αγαθά. Όσο προχωράτε θα εκπλαγείτε μ’αυτά που θα γράφετε και  πόσο συγκεκριμένοι έχετε τη δυνατότητα να γίνετε.

Να θυμάστε πως δεν έχει σημασία αν ο στόχος είναι μεγάλος ή μικρός. Σημασία έχει να είναι συγκεκριμένος. Ασαφής στόχος, ασαφή αποτελέσματα. Εάν περιορίσετε τις επιλογές σας μόνο σ’αυτό που φαίνεται λογικό ή πιθανό, αποσυνδέεστε πάλι απ’τον εαυτό σας και τα θέλω σας.
Στο τρίτο μέρος, το επόμενο βήμα.

Αυτή τη χρονιά, θα το καταφέρω!

Διαβάζουμε πως μόνον ένα 8% όσων κάνει σχέδια για τη νέα χρονιά καταφέρνει να τα πραγματοποιήσει.  Το υπόλοιπο 92% ή τα παρατάει ή δεν κάνει καθόλου. Σημαίνει, άραγε, αυτό πως δεν πρέπει να θέτουμε στόχους;  Όχι ακριβώς. Είναι ερευνητικά εξακριβωμένο πως όσοι κάνουν σχέδια έχουν δέκα φορές περισσότερες πιθανότητες να καταφέρουν τους στόχους τους από εκείνους που δεν κάνουν καθόλου.

Το πρόβλημα είναι πως οι περισσότεροι άνθρωποι δεν ξέρουν τον τρόπο για να επιτύχουν τους στόχους που θέτουν. Προσπαθούν να κάνουν πάρα πολλά, σε σύντομο χρονικό διάστημα με αποτέλεσμα να καταβάλλονται, ή να αντιμετωπίζουν απροσδόκητα εμπόδια και να αποθαρρύνονται.  Δεν καταφέρνουν να σχεδιάσουν ένα ρεαλιστικό πλάνο και κάνουν άσκοπες κινήσεις προς διάφορες κατευθύνσεις, χωρίς κάποιο συγκεκριμένο αποτέλεσμα.

Είναι σημαντικό να καταλάβουμε και να αποδεχθούμε πως από τη στιγμή που βάζουμε κάποιο στόχο, θα συμβούν τρία πράγματα:  Θα έχουμε επιφυλάξεις, θα αισθανθούμε φόβο και θα παρουσιαστούν εμπόδια. Εάν ο στόχος σου είναι να τρέξεις Μαραθώνιο, το πιθανότερο είναι πως το πρώτο που θα σκεφτείς είναι το ακόλουθο:
“πρέπει να κάνω καθημερινή προπόνηση και δεν έχω χρόνο, τώρα και σ’αυτή την ηλικία θα μπορέσω;” Αυτές οι σκέψεις είναι οι επιφυλάξεις και οι λόγοι που δεν θα καταφέρεις το στόχο σου.

Ο φόβος είναι συναίσθημα. Μπορεί να αισθανθείς φόβο για απόρριψη, φόβο για αποτυχία, φόβο πως θα πληγωθείς. Εάν όμως γνωρίζεις πως ο φόβος είναι μέρος της διαδικασίας θα προχωράς μαζί με τον φόβο. Το πιθανότερο είναι να αντιμετωπίσεις εμπόδια. Εξωτερικούς παράγοντες που δεν έχουν να κάνουν ούτε με τις σκέψεις σου, ούτε με τα συναισθήματά σου.

Εμπόδιο μπορεί να είναι να μην μπορείς να βρεις συνεργάτη για ένα project, να δυσκολεύεσαι να βρεις χρηματοδότηση ή κάποιος νόμος να είναι αποτρεπτικός για τα σχέδιά σου. Τα εμπόδια είναι απλά καθημερινές καταστάσεις τις οποίες πρέπει να αντιμετωπίσεις για να προχωρήσεις.

Αρκετές φορές, όταν οι επιφυλάξεις, οι φόβοι και τα εμπόδια εμφανιστούν, πολλοί τα βλέπουν ως ένδειξη πως πρέπει να τα παρατήσουν. “Τώρα που το ξανασκέφτομαι, τώρα που νιώθω φόβο, τώρα που εμφανίστηκε αυτή η δυσκολία, θα σταματήσω”

Οι επιφυλάξεις, ο φόβος και τα εμπόδια είναι ένα μέρος της διαδικασίας πραγματοποίησης των στόχων μας που πάντα θα υπάρχουν.  Μπορείς να μάθεις να τα αντιμετωπίζεις. Εάν εμφανίζονται είναι μια ένδειξη πως ο στόχος σου είναι τέτοιος που θα σου επιτρέψει να αναπτυχθείς. Μάθε να αποδέχεσαι τις επιφυλάξεις, τους φόβους και τα εμπόδια γιατί τις περισσότερες φορές αυτά ακριβώς είναι που μας κρατάνε πίσω.

Τη στιγμή που τα αναγνωρίσεις, τα επεξεργαστείς και τα αντιμετωπίσεις, την επόμενη φορά θα είσαι καλύτερα προετοιμασμένος για το μελλοντικό εγχείρημά σου. Για να επιτύχεις ένα στόχο θα χρειαστεί να αναπτύξεις ή να μάθεις καινούργιες δεξιότητες, συμπεριφορές και ικανότητες. Θα πρέπει υποχρεωτικά να κάνεις εσωτερικές “διατάσεις” για να μπορέσεις να αποκτήσεις “ευλυγισία” και “ελαστικότητα”. Αυτό στη γυμναστική επιτυγχάνεται όταν διατείνουμε σωστά τους μύες μας. Μπορεί να είναι η πιο βαρετή διαδικασία, αλλά, όλοι γνωρίζουμε πως δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να τις αμελούμε.

Σε επόμενα ποστ θα πραγματευθούμε τη διαδικασία υλοποίησης των στόχων μας.

Χριστουγεννιάτικα blues

«Πριν πέσει για ύπνο ο Εμπενίζε Σκρουτζ τρώει μόνος του και διαβάζει το τραπεζικό βιβλιάριό του, το καθολικό με τις καταχωρήσεις των καταθέσεων, των αναλήψεων και των εισπραχθέντων τόκων. Καθώς διαβάζει το κατάστιχό του, λέει από μέσα του παρηγορώντας τον εαυτό του: “Βλέπεις; Καμιά ζημιά, μόνο κέρδη”.

Οι γιορτές είναι η εποχή που οι περισσότεροι κάνουμε τον απολογισμό της χρονιάς που φεύγει. Σαν άλλοι Σκρουτζ μετράμε τις χασούρες μας, τα κέρδη μας, κάνουμε σχέδια για τη χρονιά που έρχεται. Αρκετά συχνά αισθανόμαστε θλίψη, άγχος, μοναξιά.

Δεν είναι τόσο οι υπερβολικές προσδοκίες, οι διαφημίσεις με τα ατέλειωτα μηνύματα αγάπης και χαράς, το γεγονός ότι τα Χριστούγεννα είναι άμεσα συνδεδεμένα με ειδυλλιακές στιγμές και απόλυτη ξεγνοιασιά που μπορεί να προκαλέσουν εποχιακή κατάθλιψη και συναισθηματικές διαταραχές.

Κυρίως, είναι ο απολογισμός που θα μας φέρει αντιμέτωπους με τις απώλειες που είχαμε, τις υποσχέσεις που δώσαμε στον εαυτό μας και δεν καταφέραμε να τηρήσουμε, τα όνειρα που δεν πραγματοποιήθηκαν, η συνειδητοποίηση πως το παρελθόν δεν αλλάζει και πως το μέλλον είναι αβέβαιο. Δεν θέλουμε να βγούμε από μια έξοδο χωρίς να ξέρουμε πού ακριβώς θα μας οδηγήσει, ακόμα και αν βρισκόμαστε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης – ίσως πολύ περισσότερο τότε.

Η ενστικτώδης αντίδραση είναι να προσπαθούμε να καταπνίξουμε τα επώδυνα συναισθήματα. Όμως, όταν καταφέρνουμε να μη νιώθουμε τίποτα χάνουμε το μοναδικό μέσο που διαθέτουμε για να αντιλαμβανόμαστε τι μας πληγώνει και γιατί. Μη φοβάστε τον πόνο. Ο Σκρουτζ άλλαξε επειδή τα πνεύματα τον ανάγκασαν να βιώσει τη διάψευση της διαστρεβλωμένης ιδέας του ότι μπορεί κανείς να ζήσει μια ζωή χωρίς απώλειες. Τον στοιχειώνουν με τις απώλειες του παρελθόντος, με τις απώλειες του περίγυρού του στο παρόν και με την αναπόφευκτη απώλεια της ζωής του στο μέλλον. Όταν ξυπνάει το πρωί των Χριστουγέννων καταλαβαίνει πως έχει τη δυνατότητα να αλλάξει το παρόν του, πως η αλλαγή μπορεί να συμβεί μόνο στο εδώ και τώρα.

Αυτό που είμαστε σήμερα έχει να κάνει με αυτό που ήμασταν χθες, αλλά είναι στο χέρι μας να φτιάξουμε ένα καλύτερο αύριο. Το μέλλον δεν είναι κάποιο μέρος προς το οποίο πορευόμαστε, αλλά μια ιδέα που βρίσκεται τώρα στο μυαλό μας. Το μέλλον είναι ζωντανό στο παρόν. Καλή Χρονιά»

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην Athens Voice στις 21-12-2016

 

 

The TV Cure

H Emily Gordon μεγάλωσε σε μια μικρή πόλη στη Β. Καρολίνα. Ο πολύς χρόνος που πέρναγε μπροστά στην τηλεόραση -δεν είχε παρέα- ήταν η διαβεβαίωσή της πως ο έξω κόσμος ήταν μεγαλύτερος και πιο πολύχρωμος από εκείνον που ζούσε.  Έβλεπε το Twin Peaks όπου οι πρωταγωνιστές ήταν άνθρωποι παράξενοι, διαφορετικοί, όμως αυτή τους η διαφορετικότητα δεν τους εμπόδιζε να είναι αγαπητοί. Προσπαθούσε να σχετιστεί με άλλα παιδιά όμως ήξερε πως όταν δεν τα κατάφερνε θα την περίμεναν οι τηλεοπτικοί της φίλοι.

Η Emily, η οποία για περίπου έξι χρόνια δούλευε ως ψυχοθεραπεύτρια, σήμερα είναι συγγραφέας, σεναριογράφος και παραγωγός τηλεοπτικών σειρών, οι πρωταγωνιστές των οποίων είναι άνθρωποι που έχουν διαγνωστεί με κάποια ψυχική ασθένεια.

Στο άρθρο διαβάζουμε πως πλέον η τηλεόραση απεικονίζει την ψυχική ασθένεια με κατανόηση χωρίς να γίνεται αντικείμενο χλευασμού ή κίνητρο για φόνο. Είναι ένα μέρος αυτού που είμαστε, όχι μόνο αυτό. Άνθρωποι που ταλαιπωρούνται βλέπουν τον εαυτό τους, την ασθένεια να γίνεται αποδεκτή, οι πρωταγωνιστές έχουν φίλους που νοιάζονται, είναι αγαπητοί, αισθάνονται πως η σειρά έγινε γι’αυτούς.

Γράφει για φίλους της πρώην τοξικομανείς οι οποίοι περιμένουν την επόμενη σεζόν του “The Walking Dead” και νιώθουν πως τους κρατά μακριά απ’ την χρήση. Γράφει για φίλους αγχωμένους που παρακολουθούν το “The Big Bang Theory” για να ηρεμήσουν γιατί νιώθουν ανακούφιση και αναγνωρίζουν τα μοτίβα των πρωταγωνιστών. Έχει φίλους που παλεύουν με την κατάθλιψη και στέλνουν τα επεισόδια του “You’re the Worst” σε συγγενείς τους σε μια προσπάθεια να τους εξηγήσουν πώς αισθάνονται. Όταν η Gretchen περνάει ένα ολόκληρο επεισόδιο ακίνητη στον καναπέ και οι φίλοι της πασχίζουν να τη “διορθώσουν”, καταλαβαίνουμε όχι μόνο την μάταιη καλοσύνη των προσπαθειών τους, αλλά και την αδυναμία του ανθρώπου που υποφέρει.

Η Emily γράφει πως η τηλεόραση δεν αντικαθιστά τις σχέσεις ή την οικειότητα ούτε μας απομακρύνει απ’τους άλλους. Μπορεί να ανάψει ένα φως στις σκοτεινές σκέψεις που κάνουμε, μπορεί να μας κάνει να περιμένουμε με ενθουσιασμό τα επόμενα επεισόδια, να επικοινωνούμε με άλλους ανθρώπους που τους αρέσουν οι ίδιες σειρές.

Όταν κάποιοι της λένε πως ανησυχούν γιατί έχουν πάθει εμμονή με ορισμένες σειρές, τους απαντάει ως θεραπεύτρια και τους ενθαρρύνει να αναζητήσουν ενδιαφέροντα εκτός της τηλεόρασης. Όμως ως θεατής, μπορεί να τους καταλάβει.

Όποιος αγαπάει παιδεύει;

Στην αρχή της μετεκπαίδευσής μου ένα απ’τα πιο δύσκολα θέματα που είχα να διαχειριστώ ήταν η άρνηση και η ενόχληση που ένιωθα στο άκουσμα της λέξης “κακοποίηση”.  Μέχρι τότε είχα συνδέσει τη λέξη μόνο με τη σεξουαλική και τη σωματική κακοποίηση και οτιδήποτε άλλο μου φαίνονταν υπερβολή, ψιλά γράμματα, υπερευαισθησία, κυρίως όμως, σκεφτόμουν το πόσο περιορισμένες θα ήταν από εδώ και πέρα οι σχέσεις μου αφού οι περισσότεροι άνθρωποι -εκτός εάν εκπαιδεύονταν για ψ ή έκαναν ψυχοθεραπεία ή είχαν μητέρα την Anna Freud- αποκλείεται να τα γνώριζαν αυτά.

Αργότερα, παρατήρησα πως σχεδόν όλοι οι θεραπευόμενοί μου είχαν την ίδια αντίδραση που είχα εγώ τότε ως εκπαιδευόμενη. Οι πιο συχνές φράσεις που ακούγονται απ’τους ανθρώπους είναι “μου αρέσει να υπάρχει ένταση σε μια σχέση. είναι σαφής ένδειξη πως ο άλλος σ’αγαπάει, είναι ερωτευμένος μαζί σου, υπάρχει πάθος και βασικά ο άλλος δεν είναι μίζερος και βαρετός.  Με ζηλεύει και κάνει σκηνές άρα ενδιαφέρεται και για να είμαι ειλικρινής με κολακεύει. Κάποιες φορές γίνεται απόμακρος και δεν μου μιλάει αλλά αυτό για μένα δείχνει πως έχει μια ποιότητα, ένα βάθος, δεν φοβάται την ενδοσκόπηση

Μέρος αυτού του προβλήματος όπως διαβάζουμε σ’αυτό το άρθρο, έχει να κάνει και με την  κουλτούρα μας. Λατρεύουμε τη συγκλονιστική και παράλογη ρομαντική αγάπη που εκδηλώνεται σπάζοντας την Κινέζικη πορσελάνη και χλευάζουμε την πρακτικότητα και την ηρεμία σε μια σχέση. Aναφέρονται έξι απ’τις πιο κοινές συμπεριφορές σε μια σχέση που οι περισσότεροι άνθρωποι τις βρίσκουν υγιείς και κανονικές, ενώ στην πραγματικότητα είναι τοξικές και κακοποιητικές. Για μένα οι πιο συχνές και οι πιο δύσκολα αναγνωρίσιμες είναι τα passive agressive σχόλια (παθητικο-επιθετική συμπεριφορά) και το να κατηγορείς τον άλλον για τα συναισθήματά σου.

Το να κατηγορούμε τους άλλους για τα συναισθήματά μας και να μην παίρνουμε καμία απολύτως ευθύνη γι’αυτά είναι μια πολύ συχνή συμπεριφορά. “εσύ φταις που εκνευρίστηκα έτσι και άρχισα να φωνάζω”.  Όταν κάποιος είναι passive agressive, τις περισσότερες φορές δεν εκφράζει τον θυμό του,  αλλά εμφανίζει αλλαγές στη συμπεριφορά όπως με το να κλείνεται στον εαυτό του, να εμφανίζει αντίσταση στην επικοινωνία κυρίως όμως, προκαλεί μπέρδεμα σ’αυτόν που τη δέχεται. Είναι μια μη λεκτική επιθετικότητα που εκδηλώνεται με αρνητική αλλά “ευγενική” και αποστασιοποιημένη συμπεριφορά.

Δεν θα σταματήσω να το λέω. Τα πάντα μαθαίνονται. Τίποτα απ’αυτά δεν είναι μαθηματικά ή πυρηνική φυσική. Μαζί μ’αυτό το άρθρο διαβάστε και αυτό, ταιριάζει με το θέμα.

.

.

 

 

 

 

Σε βλέπω

Η θεραπευτική σχέση έχει γίνει πλέον κομμάτι της ποπ κουλτούρας καθώς γύρω από αυτήν έχουμε δει να χτίζονται λογοτεχνικές και κινηματογραφικές αφηγήσεις.  Το γεγονός αυτό δείχνει αφενός ότι αυτή η σχέση είναι αντιληπτή από το ευρύ κοινό ως εξαιρετικά σημαντική και αποτελεί κλειδί για τη θεραπεία, αφετέρου όμως, η μυθοποίησή της δημιουργεί ιδανικές συνθήκες για τη δημιουργία μύθων και λανθασμένων αντιλήψεων για τη σχέση αυτή.

Στα περιστατικά που περιγράφονται στις μελέτες για την υστερία, ο Freud έμπαινε προσωπικά και τολμηρά μέσα στη ζωή των ασθενών του. Τους έκανε έντονες συστάσεις, παρενέβαινε στις οικογένειές τους για λογαριασμό τους, έβρισκε τρόπους να παρευρεθεί σε κάποιες κοινωνικές εκδηλώσεις για να τους δει πως συμπεριφέρονται σε άλλα περιβάλλοντα, έδωσε σε κάποιον ασθενή του την οδηγία να επισκεφθεί το νεκροταφείο και να καθίσει να διαλογιστεί στον τάφο του νεκρού αδερφού του.

Σήμερα, τα πράγματα έχουν αλλάξει πάρα πολύ. Πολύ συχνά τα θέματα εποπτείας έχουν να κάνουν με τον τρόπο που ένας ψυχοθεραπευτής διαχειρίζεται την προσωπική του σελίδα ή τον λογαριασμό του στα κοινωνικά δίκτυα. Δέχομαι αιτήματα φιλίας; παίζει ρόλο η διάγνωση που έχω κάνει; θέλω να αφήσω ανοιχτό τον λογαριασμό μου σε κάποια πλατφόρμα γιατί πιέζομαι αλλά από την άλλη συντομεύω τη διαδικασία αποδόμησής μου -που έτσι και αλλιώς κανείς ψ δεν θα αποφύγει-. Τι θα σημαίνει αυτό για μένα;  θα αντέξει να ξέρει πως ο ψυχοθεραπευτής τους δεν είναι ο άνθρωπος που είχε φανταστεί; ο ιδανικός γονιός.

Σ’αυτό το άρθρο  -είναι και λίγο αστείο- διαβάζουμε τις στιγμές αγωνίας που περνάει ένας ψ όταν το καινούργιο του περιστατικό στην πρώτη συνεδρία έχει μάθει πληροφορίες για εκείνον που δεν θα μπορούσε να τις ξέρει παρά μόνο εάν είχε κάνει ενδελεχή έρευνα. Βλέπουμε πόσο εύστοχα μπαίνει στον κόσμο του θεραπευόμενου με το να είναι “εκεί”, χωρίς να κρίνει, δίνοντάς του με πολύ ωραίο τρόπο ένα καθαρό καθρέφτισμα.

Αυτή η σχέση είναι μοναδική σε σύγκριση με οποιαδήποτε άλλη σχέση μεταξύ γιατρών, ασθενών και αυτό γίνεται αντιληπτό από την πρώτη κιόλας συνάντηση. Κανείς δεν ξέρει τι ακριβώς θα συμβεί.

Anne and Harry

Μια οδυνηρή συνέπεια της έλλειψης εσωτερικών ορίων είναι ότι όταν ακούμε σκέψεις και απόψεις κάποιου άλλου, νομίζουμε πως ή θα πρέπει να συμφωνήσουμε μαζί του -αγνοώντας τη δική μας θέση- ή θα πρέπει να υποστηρίξουμε με σθένος τη δική μας άποψη. Έχοντας μάθει να βάζουμε εσωτερικά όρια, δεν έχουμε την ανάγκη να προσπαθούμε να πείσουμε τους άλλους για την εγκυρότητα της πραγματικότητάς μας.

Όταν μας συμβαίνει κάτι, νοηματοδοτούμε το γεγονός μέσω των σκέψεων που κάνουμε.
Το νόημα που δίνω στην εμπερία και οι σκέψεις που κάνω πυροδοτούν κάποια συναισθήματα.
Τα συναισθήματα θα με οδηγήσουν σε μια συμπεριφορά. Συνήθως οι διαστρεβλωμένες σκέψεις –που έχουν να κάνουν με την ιστορία μας- είναι αυτές που μας οδηγούν σε συμπεριφορές μη βοηθητικές.

Όταν αρχίζουμε να βάζουμε εσωτερικά όρια αισθανόμαστε περίεργα και σχεδόν ποτέ δεν τα καταφέρνουμε με την πρώτη. Ίσως βοηθήσει εάν φανταστείτε τα εσωτερικά σας όρια σαν ένα αλεξίσφαιρο γιλέκο από μια πλάκα σκληρού μετάλλου κάτω από το δέρμα στο στήθος σας. Άλλοι κάνουν εικόνα το εσωτερικό όριο ως μικρή πόρτα η οποία ανοίγει μόνο από μέσα και το κλειδί το έχει μόνο ο ιδιοκτήτης. Κάθε φορά που ακούτε κάτι αξιολογείστε το πρώτα και μετά αντιδράστε. Πείτε στον εαυτό σας πως αυτό που ακούω απ’τον απέναντι αφορά τις δικές του σκέψεις, συναισθήματα και όχι αυτά που είπα ή έκανα εγώ.

 

codependence

Η εικόνα είναι του κ. Δημήτρη Τζάνη για το μπλογκ και τον ευχαριστώ πολύ

kill -9

kill9

Πολλές φορές όταν δουλεύουμε στον υπολογιστή, στο background τρέχουν προγράμματα καταναλώνοντας πόρους, δηλαδή υπολογιστική ισχύ, μνήμη και ενέργεια. Το συνειδητοποιούμε όταν ο υπολογιστής μας κολλάει από την έλλειψη πόρων και τότε έχει φτάσει η στιγμή που με μια εντολή πρέπει να τα εντοπίσουμε, να τα κλείσουμε και να κάνουμε reboot.

Κάπως έτσι μπορεί να συμβεί και με γεγονότα του παρελθόντος που μας ταλαιπωρούν.
Η ενέργεια και η προσοχή μας είναι στραμμένη εκεί, με αποτέλεσμα η καθημερινότητά μας να κολλάει, να σέρνεται. Τις περισσότερες φορές καλούμαστε να κοιτάξουμε πίσω για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε μπροστά, όμως, υπάρχει ένα σημείο όπου η συνεχής εκτίμηση και υπερανάλυση ενός γεγονότος μας εμποδίζει να αξιοποιήσουμε το δυναμικό μας στο σήμερα, στο τώρα και να προχωρήσουμε.

Όπως και με τα περισσότερα πράγματα στη ζωή, η προθυμία μας, το μέγεθος και το είδος της προσπάθειας που είμαστε διατεθειμένοι να καταβάλλουμε για να μετακινήσουμε τον συναισθηματικό βράχο που βρέθηκε στο δρόμο μας, θα παίξει καθοριστικό ρόλο. Ίσως μεγαλύτερο και από τη φύση των ίδιων των γεγονότων.

Γιατί όμως είναι τόσο δύσκολο να ξεκολλήσουμε από μια κατάσταση που μας ταλαιπωρεί; Μήπως υπάρχουν γεγονότα που δεν μπορούμε να ξεπεράσουμε; Ναι και Όχι. Όλα ξεκινούν απ’ τις μη ρεαλιστικές προσδοκίες που έχουμε και τη διαστρεβλωμένη αντίληψη για το τι σημαίνει “ξεπερνάω ένα τραυματικό γεγονός”. Οι περισσότεροι πιστεύουμε πως η φράση “ξεπερνάω μια απώλεια” σημαίνει πως “δεν θα ξανασκεφτώ ποτέ αυτό που συνέβη”, “δεν θα ξαναστεναχωρηθώ”, “δεν θα ξανακλάψω γι’ αυτό”. Η αλήθεια είναι πως ίσως να μην το ξεπεράσουμε -έτσι όπως το έχουμε στο μυαλό μας- αλλά μπορούμε να επανατοποθετηθούμε σε σχέση με το συμβάν έτσι ώστε όταν η σκέψη εισβάλλει, τα συναισθήματα να μην μας πλημμυρίζουν. Το θέμα δεν είναι να μην πονέσουμε ποτέ ξανά. Κάτι τέτοιο δεν είναι δυνατόν. Το θέμα είναι για πόσην ώρα και με πόση ένταση θα μένουμε στον πόνο.

Το ν΄αφήνουμε πράγματα πίσω μας απαιτεί ενέργεια αλλά είναι κυρίως μια διανοητική διαδικασία γιατί τα πράγματα που κάνουμε και σκεφτόμαστε είναι αυτά που μας παγιδεύουν σε μια οδυνηρή κατάσταση. Πολλοί ισχυρίζονται πως ο άνθρωπος σε 28 ημέρες μπορεί να ξεμάθει και να ξαναμάθει μια συμπεριφορά. Τον ακριβή χρόνο δεν μπορεί να τον προσδιορίσει κανείς με ακρίβεια αλλά η αποδέσμευση απ’το χθες είναι μια τέχνη που μαθαίνεται και χρειάζεται επίμονη εξάσκηση. Είναι ένας συνδυασμός του να μάθεις να νοηματοδοτείς διαφορετικά τις εμπειρίες σου, να παραιτείσαι από παλιές προσδοκίες, να βρεις το κουράγιο να απορρίπτεις αντιλήψεις οι οποίες δεν σ’ εξυπηρετούν και να έχεις το σθένος να επανακαθορίσεις σκέψεις και συναισθήματα.

Είναι δύσκολο να αφήσεις κάτι πίσω εάν δεν υπάρχει μια θετική προοπτική για το αύριο. Όλοι χρειαζόμαστε ένα όραμα για το μέλλον, ένα στόχο που πιστεύουμε και αγαπάμε και θα στρέψουμε την προσοχή μας σ’ αυτόν. Δεν μπορώ να προσδιορίσω εγώ τι θα είναι αυτό για τον καθένα, όμως, το μόνο σίγουρο είναι πως χρειάζεται σκόπιμη εστίαση και συντονισμένη προσπάθεια. Ο τρόπος που θα μεταμορφώσουμε την αφήγησή μας, την προσωπική μας ιστορία μπορεί να γίνει ψυχολογικό εργαλείο που θα ανακουφίσει τον πόνο μας. “Ξαναγράφω μέρος της ιστορίας μου” δεν σημαίνει αλλάζω τα γεγονότα, αλλά, “δίνω διαφορετικό νόημα στην ιστορία και στο ρόλο που έπαιξα εγώ σ’αυτά που διαδραματίστηκαν”. Βλέπω την ιστορία με άλλη ματιά και αυτή η ματιά θα με βοηθήσει να προχωρήσω.

Όμως, το πιο ισχυρό αντίδοτο στο παρελθόν είναι η ικανότητα να είμαστε παρόντες στο εδώ και τώρα. Αυτή μας η ικανότητα περιορίζεται σημαντικά απ’όλους τους συναισθηματικούς μαγνήτες όχι μόνο του παρελθόντος, αλλά και του μέλλοντος: το φόβο, την αγάπη, τη ντροπή, τη λύπη, τη φαντασία. Το να μένουμε στο τώρα είναι κάτι που μαθαίνεται. Όσο δυσάρεστο και αν είναι, μη φοβάστε να βιώνετε τα συναισθήματά σας. Εξάλλου, το μόνο που έχουμε είναι το τώρα και όταν είμαστε παρόντες σ’αυτό, έχουμε πολύ λιγότερες πιθανότητες να μπούμε σε φαύλο κύκλο σκέψεων του στυλ “τι θα γινόταν εάν”.

Αυτός ο καινούργιος τρόπος που θα χρειαστεί να μάθουμε, συχνά προσκρούει σε μια αδιάλλακτη αντίσταση, αυτή της ανθρώπινης απροθυμίας για αλλαγή. Ένα απ’ τα μεγαλύτερα θαύματα της κλινικής παρατήρησης, είναι πόσο μεγάλη δυσφορία μπορούμε να ανεχθούμε οι άνθρωποι πριν αναγνωρίσουμε την ανάγκη για αλλαγή. Όμως, σχεδόν όλα τα πράγματα μαθαίνονται. Είναι όπως το ποδήλατο. Στην αρχή πέφτεις, σηκώνεσαι, δοκιμάζεις πάλι, χτυπάς, αποκτάς μελανιές, σημάδια, ξαναπέφτεις, κλαις. Αλλά, μια μέρα, μαθαίνεις να ισορροπείς πάνω σ’αυτό. Δεν υπάρχει περίπτωση να μην τα καταφέρεις.

Σημείωση: kill -9 είναι η εντολή που χρησιμοποιούμε στο Unix για να σκοτώσουμε (terminate) μια προβληματική διεργασία (process)

Το κείμενο δημοσιεύθηκε στη LIFO στις 24-6-2016

Ο Φόβος του φόβου

miedo
Έχουν ειπωθεί και γραφεί πολλά για το φόβο. Χιλιάδες τσιτάτα από πολιτικούς μέχρι δημόσια πρόσωπα και φιλοσόφους αναπαράγονται καθημερινά με στόχο να τον ξορκίσουν και όμως παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια και μάλιστα από αυτά που κάποιος στήνει μπροστά του. Εκεί που είσαι έτοιμος να κάνεις μια συναρπαστικά θετική αλλαγή στη ζωή σου, ξαφνικά νιώθεις την παγωμένη, αφόρητα πιεστική και εκβιαστική πυγμή του γνωστού, της συνήθειας. Μια σου πλευρά είναι ενθουσιασμένη με την προοπτική της αλλαγής μια νέα δουλειά, ένα σπίτι, μια νέα σχέση και μια άλλη είναι καθηλωμένη στη μέχρι τώρα πραγματικότητά σου, άνετη μέσα στην αδράνεια. Και αυτή σου η πλευρά, σε κρατάει απ’ το να προχωρήσεις μπροστά.

Ο φόβος είναι ένα φυσιολογικό συναίσθημα όπως όλα τα υπόλοιπα που είναι απαραίτητο να υπάρχει ώστε να μας προφυλάσσει από πιθανούς κινδύνους. Είναι σημαντικό να κάνουμε τον διαχωρισμό από το άγχος. Ο φόβος σχετίζεται με υπαρκτούς κινδύνους και από αυτούς μας προστατεύει, ενώ το άγχος έχει συχνά να κάνει με φανταστικούς κινδύνους ή καταστάσεις, το οποίο πυροδοτείται ή από ένα τραυματικό γεγονός που μας έχει συμβεί ή επειδή κάποιος μας έχει φοβίσει λέγοντάς μας συνέχεια πως πρέπει να μείνουμε μακριά από μια κατάσταση.

Τον φόβο τον χρειαζόμαστε. Μέχρις εκεί που μας επιτρέπει να είμαστε λειτουργικοί και να προστατεύουμε τον εαυτό μας, χωρίς να μας περιορίζει και να μας απαγορεύει από το να ζούμε ευτυχισμένοι και ολοκληρωμένοι. “Ζω χωρίς φόβο” δεν σημαίνει ότι πρέπει να έχουμε άγνοια κινδύνου ή να υπερεκτιμούμε τις ικανότητές μας. Απλά σημαίνει πως χρειάζεται να τον νιώθουμε, να στεκόμαστε σ’αυτόν όπως με όλα τα συναισθήματα άλλωστενα τον αξιολογούμε, να τον λαμβάνουμε υπόψη μας και παρ’όλα αυτά να προχωράμε σε οποιαδήποτε αλλαγή θέλουμε. Εξάλλου η γενναιότητα, δεν προϋποθέτει την απουσία του φόβου, αλλά αντίθετα τη διαχείρισή του. Ο στόχος δεν είναι να μη φοβηθούμε ποτέ, αλλά να μη μας κρατήσει πίσω σε μια ζωή που πια δεν μας ικανοποιεί.

Ο φόβος θα εμφανίζεται μπροστά μας κάθε φορά που θα προσπαθούμε να “μεγαλώσουμε”, να αναπτυχθούμε, να πάμε εκεί όπου ονειρευόμαστε. Πολλοί από εμάς πιστεύουμε πως ο φόβος είναι ένα σημάδι κινδύνου, μια προειδοποίηση πως κάτι κακό πρόκειται να συμβεί και θα πρέπει να το αποφύγουμε με κάθε τρόπο. Αυτός ο τρόπος μας εξυπηρέτησε όταν ήμασταν παιδιά και δεν είχαμε άλλη επιλογή. Υπάρχει διαφορά μεταξύ του φόβου για το άγνωστο, το καινούργιο και αυτόν του ενστίκτου. Είμαι σίγουρη πως εάν σταθείς σ’ αυτό που σου συμβαίνει, χωρίς να επηρεάζεσαι από τρίτους, θα καταλάβεις τι εννοώ και θα ξέρεις ποιο απ’ τα δυο σε αφορά.

Όσοι έκαναν κάτι μοναδικό και σημαντικό θα σου πουν το ίδιο: “Φυσικά και φοβήθηκα. Φυσικά και σκέφτηκα να το βάλω στα πόδια. Κάτι φορές ακόμα το σκέφτομαι. Όμως, ούτε στιγμή δεν μετάνιωσα αυτή την αλλαγή”. Προσπάθησε να ανακαλέσεις θετικές εμπειρίες, αναμνήσεις. Φέρε στο μυαλό σου εκείνες τις φορές που αισθανόσουν φόβο και όμως έκανες τη μετάβαση που τόσο ήθελες. Πώς εξελίχθησαν τα πράγματα; Οι πιθανότητες είναι όλα να πήγαν καλά. Η τάση μας είναι να θέλουμε να πάμε στο γνώριμο, έστω και αν αυτό είναι άσχημο ή ταλαιπωρητικό γιατί αυτό μας φαίνεται πιο εύκολο. Ξέρουμε πως να είμαστε μέσα σ’ αυτό, ξέρουμε να συμπεριφερθούμε, τι να περιμένουμε, τί δεν θα πάρουμε. Η ασφάλεια της συνήθειας πολλές φορές δεν μας αφήνει να δούμε πως ένας κύκλος έχει κλείσει.

Το μοναδικό πράγμα για το οποίο μπορεί να μετανοιώσει όποιος εγκαταλείψει μια άσχημη κατάσταση, είναι που δεν το είχε κάνει νωρίτερα. Η αλλαγή και η ανάπτυξη είναι φυσικά και αναπόφευκτα αποτελέσματα όταν αντιμετωπίζουμε τον εαυτό μας και τη φύση της ύπαρξής μας μέσα από την επίγνωση, τη ζωντανή επαφή και όχι μέσα από την προσπάθεια, τον έλεγχο ή την αποφυγή. Υπάρχει ένα μαγικό υπαρξιακό παράδοξο, όπου η αλλαγή συμβαίνει, όταν κάποιος γίνεται αυτό πού είναι και όχι όταν προσπαθεί να γίνει αυτό που δεν είναι. Η ζωή συμβαίνει, προχωράει με ή χωρίς τους φόβους μας. Όταν υπενθυμίζουμε στον εαυτό μας πως η άσκηση ελέγχου είναι παραίσθηση, τότε θα αρχίσουμε να ηρεμούμε. Το χειρότερο σενάριο που έχεις σκεφτεί δεν θα συμβεί και θα εκπλαγείς ευχάριστα γιατί πολλές φορές συνδέουμε την αλλαγή με κάτι δυσάρεστο και καταστροφικό.

Δημοσιεύθηκε στη Lifo, 25/4/2016 http://www.lifo.gr/articles/health-fitness_articles/98468

 

Η αιώνια λιακάδα ενός καθαρού μυαλού

Όταν ο Joel μαθαίνει ότι η πρώην κοπέλα του Clementine, τον διέγραψε από τη μνήμη της χρησιμοποιώντας μια νέα τεχνολογική μέθοδο, αποφασίζει και εκείνος να κάνει το ίδιο. Σε κατάσταση απελπισίας επισκέπτεται τον εμπνευστή και εφευρέτη της διαδικασίας στην κλινική Lacuna. Κατά τη διάρκεια όμως της διαδικασίας αυτής αλλάζει γνώμη. Ξεκινάει ένας αγώνας δρόμου στην προσπάθειά του να σώσει τις αναμνήσεις του -κρύβοντας αυτές σε διάφορα σημεία του εγκεφάλου- ώστε να μην ξεχάσει την αγάπη του για την Clementine.

Το Facebook -ως άλλη κλινική Lacuna- ανακοίνωσε χθες πως δοκιμάζει νέα εργαλεία για να κάνουν έναν χωρισμό πιο “εύκολο”.  Αυτό το νέο εργαλείο σβήνει τις αναμνήσεις από το news feed και μπλοκάρει τα νέα του προσώπου που προσπαθείς να ξεχάσεις. Δεν χρειάζεται να τον/την σβήσεις από φίλο, όμως, μπορείς να μη βλέπεις φωτογραφίες του ή να διαβάσεις κάποιο status.

Δεν θα χρειάζεται να πηγαίνεις πίσω στο χρονολόγιο και να κάνεις αλλαγές ή να σβήνεις καθώς θα υπάρχει η δυνατότητα να γίνεται αυτόματα μια φορά χωρίς ο πρώην σύντροφος να γνωρίζει πως έκανες αυτές τις αλλαγές.

Το ότι θα έχεις και τη δυνατότητα να επιλέξεις τι θα επεξεργαστείς, ίσως να σε κάνει να νιώσεις σαν τον Joel, καθώς οι αναμνήσεις του διαγράφονται, βρίσκει τον εαυτό του να τις ξαναζεί και ενώ παλαεύει να διατηρήσει έστω και τη μικρότερη ανάμνηση από τη σχέση τους, μονολογεί:  please let me keep this memory. Just this one.
http://bits.blogs.nytimes.com/2015/11/19/facebook-to-make-breaking-up-easier-to-do/?smid=fb-nytimes&smtyp=cur&_r=0