Έχεις τρια χρόνια να με πάρεις τηλέφωνο. Εάν δε με θες, πες το μου.

IMG_20200209_161900
Θυμάμαι στις πρώτες τάξεις του γυμνασίου που γράφαμε εκθέσεις με θέμα την υπομονή και την επιμονή και οι οποίες συνήθως ξεκινούσαν με κάποιο απόφθεγμα του  τύπου
«δεν είμαι τόσο έξυπνος, είναι που μένω με τα προβλήματα περισσότερο», ίσως συνέχιζαν με το  «η επιμονή και η υπομονή έχει να κάνει με τη σταθερή προσήλωση σε μια πορεία δράσης, σε μια ιδέα ή σ’ ένα σκοπό, παρά τα εμπόδια, ή τις δυσκολίες» – πάντα υπήρχε η σύνδεση με τη δέσμευση, την αναμονή και την αντοχή- και φυσικά κατέληγαν κάπως έτσι:  «επομένως η υπομονή και η επιμονή δεν έχουν χαρακτηριστεί τυχαία ως βασικές αρετές όλων των επιτυχημένων και ευτυχισμένων ανθρώπων».

Πόσο εύκολα όμως η μετριοφροσύνη μπορεί να γίνει ανασφάλεια, το χιούμορ αγένεια, η ενδοσκόπηση κατάθλιψη, η αυτοσυγκράτηση καταπίεση, η οργανωτικότητα εμμονή, η επιμονή κάτι άκαμπτο, η υπομονή αφέλεια;

Το αδιαμφισβήτητο γεγονός πως χωρίς την επιμονή και την υπομονή  που χρειάζεται να επιδεικνύουμε στη ζωή μας για να καταφέρουμε πράματα και να μην τα παρατάμε με την πρώτη δυσκολία,  μπορεί να γίνει μπερδευτικό, ταλαιπωρητικό, ματαιωτικό και πολλές φορές κακοποιητικό όταν αυτή τη στάση ζωής  τη μεταφέρουμε και στις προσωπικές μας σχέσεις.

Έχω ακούσει αμέτρητες ιστορίες από ανθρώπους που για μεγάλο χρονικό διάστημα περιμένουν κάτι από κάποιον ελπίζοντας πως κάτι θα γίνει και ο άλλος θ’ αλλάξει γνώμη και θα τους το δώσει.  Περιμένουν ένα τηλεφώνημα, ένα μήνυμα, ή την παραμικρή κίνηση του άλλου την ερμηνεύουν ως ενδιαφέρον, το οποίο όμως ο άλλος διστάζει να το εκφράσει ή γιατί είναι κλειστός άνθρωπος, ή ντρέπεται, ή απλά φοβάται τη δέσμευση.
Μας είναι πιο εύκολο να βάζουμε τον εαυτό μας στην αναμονή παρά να παραδεχτούμε πως ο άλλος δεν ενδιαφέρεται και να πάρουμε αυτό που έχουμε ανάγκη από κάπου αλλού.

Μα καλά, θα πείτε, μ’ αυτά που γράφεις, είναι σα να υπονοείς πως βγάζουμε κάτι από το μυαλό μας. Δεν έχουμε παραισθήσεις, ούτε κάνουμε σενάρια.  Έχουμε δει ένα ενδιαφέρον από τον άλλον.  Ναι, είναι αλήθεια. Κάποια στιγμή η πηγή έτρεξε νερό και ξεδιψάσαμε. Κάποια στιγμή η πηγή στέρεψε και αντί να πάμε στη διπλανή,  περιμέναμε υπομονετικά διψασμένοι. Δεν περιμέναμε μόνο υπομονετικά, αλλά όσο πέρναγε ο καιρός τόσο μας έπιανε το πείσμα και λέγαμε: «Μα πριν λίγο καιρό έτρεχε άφθονο και γάργαρο νερό. Δεν μπορεί, θα ξανατρέξει. Μήπως φταίω εγώ; Μήπως εάν φύγω λίγο και επιστρέψω, αλλάξει κάτι;»

Ποιος περιμένει μ’ αυτό τον τρόπο;  Ένα παιδί.  Τα παιδιά έχουν ταλέντο να υπομένουν και αυτό γιατί έχουν άγνοια εναλλακτικών λύσεων και εξαρτώνται από κάποιον μεγαλύτερο. Όμως, ως ενήλικας, το ίδιο παιδί είναι απαραίτητο και εφικτό να έρθει σ’ επαφή με τις πηγές στήριξης που έχει.

Πολλές φορές τα συναισθήματά μας δεν γεννιούνται από την τρέχουσα κατάσταση και δεν αφορούν στην πραγματικότητα κάποιο πρόσωπο, αλλά πυροδοτούν κάτι που μας συνέβη πριν πολύ καιρό.  Στο τότε, το είχαμε βιώσει τραυματικά και ίσως να μας είχε καθηλώσει γιατί το πιθανότερο ήταν να εξαρτιόμασταν από κάποιον μεγαλύτερο.  Στο σήμερα, εάν κάποια παρόμοια συμπεριφορά επαναληφθεί, υπάρχει περίπτωση να με γυρίσει πάλι πίσω στο παλιό τραύμα, παρόλο που γνωστικά ξέρω πως το γεγονός  που συμβαίνει είναι δυσανάλογο με αυτό που νιώθω εκείνη τη στιγμή.

Εάν στο σήμερα νιώθω υπερβολικό πόνο ή καθήλωση για κάποια συμπεριφορά που έρχεται από τον απέναντι μου, θα με βοηθήσει να μείνω λίγο σε μένα και να σκεφτώ, τι μου θυμίζει αυτή η συμπεριφορά που με καθηλώνει και από πού την ξέρω;

Είναι αλήθεια  πως το γνώριμο, έστω και εάν είναι άσχημο ή ταλαιπωρητικό, μου φαίνεται πιο εύκολο γιατί ξέρω πως να είμαι μέσα σ’ αυτό. Ξέρω τον τρόπο που θα συμπεριφερθώ,  τι να περιμένω,  τι δεν θα πάρω.  Ο καινούργιος τρόπος έχει φόβο επειδή είναι άγνωστος.

Είναι  όμως πολύ σημαντικό να μάθω να φέρνω  στο συνειδητό τις πηγές στήριξής μου.  Ένας σχετικά «εύκολος» τρόπος είναι  να κάνω ένα υποθετικό σενάριο.  Εάν τώρα, βλέπατε ένα παιδάκι, το δικό σας παιδάκι ή ενός φίλου σας, να κάθεται κάπου μόνο του να κλαίει  και να περιμένει τί θα του λέγατε;  Κάτσε και περίμενε;  Κλάψε δεν πειράζει;  Δεν θα το ρωτάγατε με ήρεμο και γλυκό τρόπο τι έχει, γιατί κλαίει, εάν χρειάζεται κάτι; Δεν θα το κρατούσατε από το χεράκι να το πάτε κάπου να κάτσει να ξεκουραστεί;

Με αυτόν τον τρόπο μιλήστε και φερθείτε στον εαυτό σας –στο εσωτερικό σας παιδί- όπως θα μιλούσατε σ’ ένα παιδάκι κουρασμένο και ταλαιπωρημένο.  Δώστε στον εαυτό σας αυτό που δεν πήρατε όταν έπρεπε να το πάρετε. Μη σας συμπεριφέρεστε όπως σας συμπεριφέρθηκαν.

Μεγάλο μέρος  της ζωής αρκετών ανθρώπων περνάει περιμένοντας.  Πλέον πιστεύω στη λιγότερη αναμονή και σε περισσότερη δράση,  γιατί εκείνοι που περιμένουν γίνονται καλοί ακριβώς σ’ αυτό. Στο να περιμένουν.  Γι’ αυτούς που πιστεύουν πως η αναμονή δηλώνει πίστη, εγώ απαντώ πως η δράση δηλώνει πίστη. και δράση μπορεί να σημαίνει να σταματήσω να ταλαιπωρώ τον εαυτό μου. Πάρτε λοιπόν το εσωτερικό σας παιδί και πηγαίνετέ το κάπου αλλού.

Τα αρνητικά συναισθήματα στην εργασία και πώς να τ’αντιμετωπίσετε

prada
Δίκαιο; Άδικο; Πραγματικά αδιάφορο. Το γεγονός είναι αυτό: οι άνθρωποι στη συντριπτική τους πλειοψηφία θεωρούν ότι η δουλειά τους και ο χώρος της εργασίας τους είναι η βασική πηγή του στρες, του θυμού και των απογοητεύσεων που βιώνουν στη ζωή τους.

Οι αιτίες είναι πολλές αλλά πριν μπούμε στα βαθύτερα των σκέψεων και των συναισθημάτων που αυτές τις προκαλούν ίσως είναι πιο χρήσιμο να προτείνουμε κάποιους τρόπους για τη διαχείριση των αρνητικών συναισθημάτων που βιώνουμε στο χώρο της εργασίας μας.

Τα “αρνητικά” ή μάλλον δύσκολα συναισθήματα υπάρχουν. Το να τα αγνοούμε ή να προσπαθούμε να τα διώξουμε περισσότερο κακό κάνουμε, παρά καλό. Το να μην εξουσιαζόμαστε από τα αρνητικά συναισθήματα, το να μένουμε αγκιστρωμένοι στις αναμνήσεις μόνο των ευτυχισμένων στιγμών μας, το να μην θέλουμε με τίποτα να αντιμετωπίσουμε, πόσω μάλλον να “αγκαλιάσουμε” δύσκολες συναισθηματικές καταστάσεις, όπως ο θυμός, η απογοήτευση, η αγανάκτηση, στην εποχή μας υπάρχει σαν οικουμενική απαίτηση.

Για τους περισσότερους τα αρνητικά συναισθήματα, όπως και οι αρνητικές σκέψεις είναι πηγή οπισθοδρόμησης, κίνητρο που ωθεί σε αυτοκαταστροφικές τάσεις και μόνο. Όμως, πλέον η επιστήμη έχει κάτι να πει για τα αρνητικά συναισθήματα και είναι απολύτως θετικό ή μάλλον περιγράφει τα όσα ευεργετικά μπορεί να προσφέρουν η οργή, η απογοήτευση, η κάθε στιγμή που νιώσαμε ότι “πιάσαμε πάτο” και η επιφάνεια αργεί πολύ για εμάς. Εκείνοι που αποδέχονται όλα τα συναισθήματά τους, χωρίς να τους ασκούν κριτική και να τα καταπνίγουν, έχουν λιγότερες πιθανότητες να βιώσουν τον αρνητικό αντίκτυπό τους και περισσότερες να τα μετουσιώσουν σε κάτι θετικό. Βεβαίως όταν αντιμετωπίζετε μια μεγάλη δυσκολία και μπορείτε να κάνετε κάτι όπως για παράδειγμα ν’αλλάξετε αντικείμενο ή θέση εργασίας, καλό θα ήταν να το προσπαθείτε.

Αποστασιοποιηθείτε: Παρατηρήστε αυτό που συμβαίνει σαν να είστε μια μύγα στον τοίχο. Πολλές φορές, η αποστασιοποίηση είναι ένα χρήσιμο τέχνασμα γιατί μπορεί να μειώσει την ένταση των έντονων συναισθημάτων που αισθάνεστε. Φανταστείτε ότι είστε μια μύγα στον τοίχο, παρατηρώντας την κατάστασή σας. Πώς βλέπετε τώρα την κατάσταση; Πώς την βλέπουν οι δυο άνθρωποι -εσείς και το άλλο άτομο;” Όταν αποκτούμε μια ευρύτερη προοπτική συχνά η κατάσταση δεν είναι τόσο κακή όσο νομίζαμε.  Εξυπακούεται πως δεν είναι ούτε απαραίτητο ούτε χρήσιμο να αποστασιοποιείστε διανοητικά ή συναισθηματικά σε μόνιμη βάση.

Επαναπροσδιορίστε: Όλοι έχουμε ακούσει ότι πρέπει να βλέπουμε τα θετικά σε μια αρνητική κατάσταση και η αλήθεια είναι πως αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμη στρατηγική όταν μας συμβαίνει ένα ανεπιθύμητο γεγονός. Για ένα αρνητικό προσπαθήστε να σκεφτείτε ένα θετικό. Για παράδειγμα, εάν πήρατε ένα όχι και πολύ υποστηρικτικό feedback θα μπορούσατε να το επαναπροσδιορίσετε ως χρήσιμη πληροφορία για να κάνετε κάτι καλύτερα. Όσο πιο συχνά προκαλείτε τον εαυτό σας να βρίσκει ένα θετικό σε μια δύσκολη κατάσταση, τόσο πιο εύκολα θα γίνεται μετά.

Την εξάσκηση αυτών των τακτικών ή νέων συμπεριφορών δείτε την ως απόκτηση νέων εργαλείων που θα βελτιώσουν όχι μόνο την καθημερινότητά σας αλλά και τις εργασιακές σας σχέσεις.

#youcanlearntobehappy

Το τελευταίο πράγμα που χρειάζεται κάποιος είναι να του λένε τι να κάνει.
Όμως η φωτογραφία με αυτές τις προτάσεις-συμβουλές -αν και αυτονόητες- μπορεί να μας βοηθήσουν να επιστρέψουμε στον εαυτό μας. Η μετάφραση δεν είναι ακριβής, έδωσα εγώ το δικό μου νόημα.

1.  Μην ακούτε και μην αναπαράγετε κουτσομπολιά
2.  Αγνοείστε τι λένε οι άλλοι για εσάς (εκτός εάν ξέρετε τις προθέσεις τους)
3.  Σχεδιάστε εσείς τη ζωή σας
4.  Δοκιμάστε να νοηματοδοτήσετε ένα γεγονός με διαφορετικό τρόπο
5.  Καλλιεργήστε μια στάση ευγνωμοσύνης
6.  Γελάστε περισσότερο
7.  Αφήστε πίσω τις πικρίες

IMG_20200210_100622.png

Κάποιον μου θυμίζεις

IMG_20200209_193028
Ένα απ’τα πιο συχνά ερωτήματα -που το ακούμε και σε διάφορες παραλλαγές- είναι το “πώς γίνεται αυτοί/ες που επιλέγω να μου συμπεριφέρονται με τον ίδιο τρόπο;”
Θεωρητικά είμαστε ελεύθεροι να επιλέξουμε το είδος ανθρώπου που θα αγαπήσουμε αλλά στην πραγματικότητα η επιλογή μας είναι μάλλον πολύ λιγότερο ελεύθερη από ό,τι φανταζόμαστε. Οι περιορισμοί γύρω απ’τους οποίους μπορούμε να αγαπάμε και να νιώθουμε καλά προέρχονται από ένα μέρος που όλοι οι ψυχοθεραπευτές αρέσκονται να πηγαίνουν. Στην παιδική ηλικία. Η ψυχολογική ιστορία του καθενός μας προδιαθέτει να επιλέγουμε ορισμένους τύπους ανθρώπων.

Ψάχνουμε εκείνους που από πολλές απόψεις αναβιώνουν τα συναισθήματα αγάπης που γνωρίζαμε όταν ήμασταν μικροί. Το θέμα είναι ότι η αγάπη που πήραμε κατά την παιδική μας ηλικία δεν φτιάχτηκε μόνο από γενναιοδωρία, ευαισθησία και καλοσύνη. Δεδομένου το ότι οι γονείς είναι άνθρωποι και κάνουν λάθη -παρ’όλη την αδιαμφισβήτητα καλή πρόθεσή τους- κάποιες φορές η αγάπη συνοδεύεται και με οδυνηρές πτυχές: την αίσθηση πως δεν είμαι αρκετά καλός, μια αγάπη για έναν γονέα νάρκισσο ή καταθλιπτικό ή εύθραυστο ή η αίσθηση πως ποτέ κανείς δεν μπορεί να είναι πλήρως ευάλωτος γύρω από έναν φροντιστή.

Έτσι, στην ενήλικη ζωή μας θα βρούμε συντρόφους που κάτι στην συμπεριφορά τους θα μας είναι οικείο και θα το έχουμε ξαναζήσει.  Δεν δίνουμε σημασία και ευκαιρία σε ανθρώπους οι οποίοι δεν είναι διατεθειμένοι να ικανοποιήσουν τη λαχτάρα μας για πολυπλοκότητες που έχουμε συνδέσει με την αγάπη. Μπορεί να περιγράψουμε κάποιον ως “βαρετό” όταν στην πραγματικότητα εννοούμε: είναι απίθανο να με κάνει να υποφέρω με τον τρόπο που πρέπει να υποφέρω για να αισθανθώ ότι η αγάπη είναι πραγματική.

Πολλοί λένε πως η λύση είναι απλά να προσπερνάμε αυτούς που έχουν ιδιόμορφη συμπεριφορά και μας ελκύουν και να βρούμε κάποιον με πιο υγιή συμπεριφορά. Θεωρητικά είναι μια καλή λύση και συχνά πρακτικά αδύνατη. Αντί να επιδιώκουμε να αλλάξουμε προτιμήσεις θα ήταν καλύτερο να προσαρμόσουμε τον τρόπο με τον οποίο αντιδρούμε σε συμπεριφορές οικείες που στο τώρα, αν και ενήλικοι μας καθηλώνουν.

Κάτι που επαναλαμβάνω πολύ συχνά γιατί γνωρίζω τη χρησιμότητα της ψυχοεκπαίδευσης είναι πως πολλές φορές τα συναισθήματά μας δεν γεννιούνται από την τρέχουσα κατάσταση και δεν αφορούν στην πραγματικότητα το εν λόγω πρόσωπο, αλλά μια συμπεριφορά τους αναπαράγει-πυροδοτεί κάτι που μας συνέβη πριν πολύ καιρό.  Στο τότε, το είχαμε βιώσει πραγματικά τραυματικά γιατί ένα παιδί δεν μπορεί να εξηγήσει γνωστικά αυτά που του συμβαίνουν και δεν έχει και επιλογές. Στο σήμερα, εάν κάποια συμπεριφορά επαναληφθεί, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να γυρίσω πάλι πίσω στο παλιό, παρόλο που γνωστικά θα λέω “μα δεν είναι δυνατόν”.  Σ’αυτό ακριβώς το σημείο θα γίνει η παρέμβασή μου και πλέον θα αντιδράσω ως ενήλικας  και όχι ως το παιδί που ήμουν τότε. Για παράδειγμα εάν ως παιδί δεν έπαιρνα την προσοχή που ήθελα και δεν ήξερα τον τρόπο να τη ζητήσω, τότε θα έβρισκα έμμεσους τρόπους για να πάρω αυτό που είχα ανάγκη.

Στο σήμερα, εάν ο/η σύντροφός μου είναι απορροφημένος με τη δουλειά του και εγώ αντιδράσω όπως παλιά, τότε είτε θα το μεταφράσω “δεν νοιάζεται αρκετά, δεν είμαι αρκετά σημαντικός/ή” ή θα αντιδράσω χειριστικά για να πάρω αυτό που χρειάζομαι. Ένας ενήλικας, που γνωρίζει και έχει δουλέψει τα θέματά του, έστω και αν πυροδοτηθεί ένα παλιό συναίσθημα θα έχει τη δυνατότητα να σκεφτεί κάτι όπως: “έχει δουλειά, έχω και εγώ δουλειά και είναι εντάξει”.  Γιατί θα γνωρίζει πως στο σήμερα έχει πάντα επιλογές.

Δεν προτρέπω, ούτε υπονοώ να μένουμε σε καταστάσεις δύσκολες και ταλαιπωρητικές για να δούμε και να επιλύσουμε τα παλιά μας τραύματα.  Όμως, ως ενήλικες μπορούμε να αποκτήσουμε τις ικανότητες που θα μας επιτρέψουν να πειραματιστούμε με τις προκλήσεις του “εδώ και τώρα” που ως παιδιά στο “εκεί και τότε” δεν μπορούσαμε.

Ο Υποκόμης και ο Καθηγητής

IMG_20200204_121928
Why do you suppose we only feel compelled to chase the ones who run away?
αναρρωτήθηκε μελαγχολικά μέχρι και ο Κόμης Βαλμόν στις επικίνδυνες σχέσεις.

Αιώνες μετά, το βασανιστικό  ερώτημα παραμένει για πολλούς αναπάντητο. Το ακούμε πολύ συχνά και σε διάφορες παραλλαγές: “Γιατί αυτή η συγκεκριμένη σχέση μ’έχει καθηλώσει και δεν μπορώ να προχωρήσω” ή  “γιατί αυτοί/ες που επιλέγω να έχουν τα ίδια μοτίβα συμπεριφοράς;”

Για τη Μαρκησία ντε Μαρτέιγ, η απάντηση ήταν μονολεκτική. Ανωριμότητα.
Για τον Καθηγητή και ψυχαναλυτικό ψυχοθεραπευτή Jeremy Holmes, τα πράγματα είναι λίγο πιο πολύπλοκα. Ο Jeremy Holmes εξετάζει τη θεωρία του Bowlby -τις διεργασίες της προσκόλλησης και της απώλειας- και ερευνά τους τρόπους με τους οποίους η “Θεωρία του Δεσμού” μπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση της κοινωνίας και των προβλημάτων που την βασανίζουν.

H φύση και η μορφή της πρώτης σχέσης γίνεται μοντέλο για τις μετέπειτα σχέσεις, προκαλώντας προσδοκίες για το αν το άτομο είναι άξιο αγάπης και κατά πόσο μπορεί να βασιστεί στους άλλους. Σύμφωνα με τον Holmes, κατά τη διαδικασία της κοινωνικής μας εξέλιξης, κατασκευάζουμε εσωτερικά λειτουργικά μοντέλα (internal working models) ή νοητικές αναπαραστάσεις του εαυτού και των προτύπων αλληλεπίδρασης με τους άλλους. Τα μοντέλα αυτά οργανώνουν την εξέλιξη της προσωπικότητας, κατευθύνουν την κοινωνική μας συμπεριφορά και αποτελούν τη βάση για τη διαμόρφωση προσδοκιών, αντιλήψεων και συμπεριφορών, καθώς και το πως βιώνουμε τα συναισθήματα σε υπάρχουσες αλλά και σε νέες σχέσεις.

“Δηλαδή, τώρα που ξέρω, θα σταματήσω να κάνω σχέσεις που με ταλαιπωρούν;”.

Όταν κάποιος φτάσει στην κατανόηση των βιωμάτων του και αξιολογήσει το παρελθόν του, είναι σημαντικό να μη σταθεί μόνο στη λύπη. Εάν στο σήμερα νιώθω υπερβολικό πόνο ή καθήλωση για κάποια συμπεριφορά που έρχεται από τον απέναντι μου, θα με βοηθήσει να μείνω λίγο σε μένα και να σκεφτώ, τι μου θυμίζει αυτή η συμπεριφορά που με καθηλώνει και από που την ξέρω. υπήρχε κάποιος στο στενό μου περιβάλλον που συμπεριφερόταν παρόμοια;

Πολλές φορές τα συναισθήματά μας δεν γεννιούνται από την τρέχουσα κατάσταση και δεν αφορούν στην πραγματικότητα το εν λόγω πρόσωπο, αλλά αναπαράγουν-πυροδοτούν κάτι που μας συνέβη πριν πολύ καιρό.  Στο τότε, το είχαμε βιώσει πραγματικά τραυματικά ίσως γιατί ένα παιδί δεν μπορεί να εξηγήσει γνωστικά αυτά που του συμβαίνουν. Στο σήμερα, εάν κάποια παρόμοια συμπεριφορά επαναληφθεί, υπάρχει πιθανότητα να με γυρίσει πάλι πίσω στο παλιό, παρόλο που γνωστικά θα λέω “μα πως είναι δυνατόν”.

Το παρελθόν δεν αλλάζει. Αλλάζει όμως ο τρόπος με τον οποίο το αντιμετωπίζω και σίγουρα, η μεγαλύτερη παγίδα, θα είναι να προσπαθήσω ν’ αλλάξω τον άλλον. Δεν έχουμε καμιά δουλειά να κάνουμε τέτοια πράγματα. Το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι να επικεντρωθούμε σε εμάς και στις αλλαγές που θα κάνουν τη ζωή μας καλύτερη.

Let’s get physical

Η άσκηση είναι γνωστό ότι σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο θνησιμότητας από αιτίες όπως αυτές της καρδιαγγειακής νόσου, του εγκεφαλικού επεισοδίου και διαβήτη, αλλά η σχέση της με την ψυχική υγεία ήταν μέχρι πρότινος ασαφής. Στόχος μια μεγάλης έρευνας που δημοσιεύθηκε στο ψυχιατρικό περιοδικό “The Lancet Psychiatry” ήταν να εξετάσει τη συσχέτιση μεταξύ άσκησης και ψυχικής υγείας σε ένα μεγάλο δείγμα, έτσι ώστε να κατανοήσουμε καλύτερα την επιρροή του τύπου άσκησης, της συχνότητας, της διάρκειας και της έντασης.Η μελέτη που έγινε σε περίπου 1,2 εκατομμύρια ανθρώπους, έδειξε πως όσοι ασκούνται τακτικά έχουν κατά μέσο όρο μιάμιση μέρα λιγότερη κακής-δύσκολης ψυχικής υγείας μέσα στο μήνα σε σχέση με όσους δεν ασκούνται καθόλου. Η άσκηση για 45 λεπτά από τρεις έως πέντε φορές την εβδομάδα, έδειξε πως έχει τα μεγαλύτερα οφέλη στη διάθεσή μας και πως σχετίζεται με καλύτερη ψυχική υγεία ανεξαρτήτως ηλικίας, φυλής, φύλου, εισοδήματος και μόρφωσης.Μέσα στο μήνα ένας άνθρωπος που δεν ασκείται, έχει κατά μέσο όρο 3,4 μέρες που δεν νιώθει καλά ψυχολογικά, ενώ όποιος ασκείται, έχει δύο μέρες κακής ψυχολογίας. Η άσκηση είναι πιο ωφέλιμη για όσους είχαν στο παρελθόν διαγνωσθεί με κατάθλιψη (επτά μέρες καλής διάθεσης έναντι 11 ημερών για όσους δεν ασκούνται).Από τα διάφορα είδη άσκησης, το μεγαλύτερο ψυχικό όφελος φαίνεται να προσφέρουν κατά σειρά τα ομαδικά αθλήματα, το ποδήλατο, η αεροβική άσκηση και το γυμναστήριο.Ενδιαφέρον έχει να αναφέρουμε πως η ίδια μελέτη έδειξε πως εκείνοι που πίστευαν πως όσο περισσότερο ασκούνταν, τόσο καλύτερα θα ένιωθαν, κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Η άσκηση για πάνω από 90 λεπτά την ημέρα σχετίζεται με χειρότερη ψυχική υγεία και αυτό πιθανόν έχει να κάνει με ψυχαναγκαστική συμπεριφορά η οποία αυξάνει την πιθανότητα ψυχικής αστάθειας. Έτσι λοιπόν, πάντα με μέτρο, για σένα νοιάσου και γυμνάσου.

Ο τρόπος που μιλάω στον εαυτό μου

cof

Κάθε τι που βιώνουμε είναι το αποτέλεσμα του τρόπου που είχαμε αντιδράσει σε ένα ή περισσότερα γεγονότα στη ζωή μας. Για να φτάσουμε όμως στη δράση, έχουν προηγηθεί διάφορα άλλα στάδια με πρώτο αυτό της αρχικής μας σκέψης. Ο τρόπος που σκεφτόμαστε, ο τρόπος που ερμηνεύουμε ένα γεγονός, ακόμα και οι εικόνες που φτιάχνουμε για εμάς και τους άλλους στο μυαλό μας καθορίζει τη συμπεριφορά μας, τη δράση μας.

Συμβαίνει κάποιο γεγονός σημαντικό ή ασήμαντο. Στο ερέθισμα που έρχεται απ’το περιβάλλον δεν έχουμε κάποιο έλεγχο ούτε μπορούμε να το αλλάξουμε. Το να προσπαθούμε να ελέγχουμε ή να αλλάξουμε το ερέθισμα -το οποίο μπορεί να είναι οτιδήποτε- είναι κουραστικό και μάταιο.

Αυτό που μπορούμε να αλλάξουμε, να έχουμε έλεγχο είναι μόνο στον εαυτό μας και συγκεκριμένα στην αρχική μας σκέψη. Γιατί είναι τόσο σημαντική η αρχική μας σκέψη; γιατί αυτή θα καθορίσει το συναίσθημα που θα προκύψει, το σωματικό σύμπτωμα και τη δράση μας, τη συμπεριφορά μας. Εάν η αρχική μας σκέψη δεν είναι υποστηρικτική προς εμάς, ή διαστρεβλωμένη τότε το συναίσθημα που θα έχουμε να διαχειριστούμε θα είναι δύσκολο, το πιθανότερο είναι να μην αισθανόμαστε καλά στο σώμα και η δράση-συμπεριφορά δεν θα είναι σε καμία περίπτωση βοηθητική.

Ετσι λοιπόν όταν καταλαβαίνετε πως η αρχική σας σκέψη δεν είναι βοηθητική -θα το αναγνωρίζετε απ’όλα τα υπόλοιπα και κυρίως απ’την αίσθηση στο σώμα και τη δράση- είναι να στέκεστε λίγο σε εσάς και να λέτε “υπάρχει κάποιος άλλος τρόπος να σκεφτώ και να ερμηνεύσω το αρχικό ερέθισμα;” Εάν αυτό σας δυσκολεύει τότε σκεφτείτε ή ρωτήστε κάποιον που σκέφτεται και αντιδρά διαφορετικά από εσάς.  Να θυμάστε πως μόνο τρία πράγματα μπορούμε να ελέγξουμε: τις σκέψεις μας, τις εικόνες που φτιάχνουμε στο μυαλό μας και τη συμπεριφορά μας.

Από πολλούς η παραφροσύνη ορίζεται ως η συνεχής επανάληψη μιας συμπεριφοράς με την προσδοκία ενός διαφορετικού αποτελέσματος. Δοκιμάστε να αλλάξετε τις σκέψεις σας, τις συνήθειές σας, τον τρόπο που νοηματοδοτείτε αυτά που σας συμβαίνουν, αυτά που διαβάζετε, τους ανθρώπους που συναναστρέφεστε και κυρίως τον τρόπο που μιλάτε για τον εαυτό σας και τους άλλους.

Έχω παρατηρήσει πως ένα μεγάλο ποσοστό ανθρώπων στεναχωριέται και μένει στο γεγονός πως κάποια πράγματα τα έμαθε σε μεγάλη ηλικία και ότι θα πρέπει να καταβάλει προσπάθεια για να καταφέρει να σκέφτεται υποστηρικτικά προς τον εαυτό του.  Το καταλαβαίνω πάρα πολύ, όμως να χαίρεστε που έχετε τη δυνατότητα να μαθαίνετε καινούργιους τρόπους -και ας μην τους χρησιμοποιήσετε ποτέ- γιατί αυτό σας δίνει επιλογές.

Τα πέντε στάδια

cof

Μια απ’τις σημαντικότερες ψυχολογικές μελέτες του 20ου αιώνα, που επηρέασε βαθειά τους τομείς της ψυχικής υγείας και της έρευνας και πενήντα χρόνια μετά την πρώτη έκδοση, κυκλοφορεί για πρώτη φορά στα ελληνικά το βιβλίο της Elisabeth Kubler-Ross.

Σε μια περίοδο που οι επαγγελματίες της υγείας μιλούσαν για τις σοβαρές ασθένειες με ευφημισμούς και ψιθύρους, εμφανίστηκε μια γιατρός που συζητούσε με ειλικρίνεια με τους ανθρώπους για την αρρώστιά τους, κυρίως όμως άκουγε με μεγάλη προσοχή όσα της έλεγαν. Ο τρόπος με τον οποίο πέθαιναν οι άνθρωποι έγινε κάτι σημαντικό.

Μέσα απ’τις συνεντεύξεις και τις συνομιλίες που είχε με τους ασθενείς, διερεύνησε πώς ο θάνατος επηρεάζει εκτός απ’τον ίδιο, το οικογενειακό του περιβάλλον, τους γιατρούς και το ιατρικό προσωπικό που βρίσκεται κοντά του. Εισήγαγε τη θεωρία για τα στάδια της άρνησης, του θυμού, της διαπραγμάτευσης, της κατάθλιψης και της αποδοχής. Δηλαδή τις συναισθηματικές καταστάσεις που βίωναν οι σοβαρά ασθενείς, καθώς και τους μηχανισμούς προσαρμογής που χρησιμοποιούσαν για να κατανοήσουν αυτό που τους συνέβαινε.

Η θεωρία της Kubler-Ross -αν και έχει δεχθεί επικρίσεις- προκάλεσε μια επανάσταση για τη βελτίωση της φροντίδας στο τέλος της ζωής κυρίως όμως άλλαξε τη δομή των σχέσεων των ασθενών με τους γιατρούς και τους επαγγελματίες της υγείας.

Τα πέντε στάδια του πένθους ήταν ορόσημο και για έναν ακόμα λόγο. Οι ειδικοί στον τομέα  της ψυχικής υγείας παρατήρησαν ότι οι άνθρωποι, κάθε φορά που ερχόμαστε αντιμέτωποι με κάποια απώλεια, μικρή ή μεγάλη, βιώνουμε αυτά τα πέντε στάδια.

Μια συμβουλή για τους γονείς

Adam Grant

Προ ημερών, διαβάζοντας διάφορα ρεπορτάζ από το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, έπεσα πάνω σε αυτή τη συνέντευξη του ψυχολόγου  Adam Grant στην οποία του ζητούσαν να αναφέρει την καλύτερη και τη χειρότερη συμβουλή που είχε να δώσει για την ανατροφή των παιδιών.

Ο Grand αναφέρθηκε στον τρόπο που τα παιδιά μπορούν να αποκτήσουν την πολυσυζητημένη ανθεκτικότητα και τη συσχέτισε με τη σχέση που αναπτύσσουν με τους γονείς τους.  Μάλιστα, αναφέρθηκε σε μια γνωστή μελέτη για όσους στο Ολοκαύτωμα έβαλαν τη ζωή τους σε κίνδυνο για να σώσουν, συχνά, άγνωστους σε αυτούς ανθρώπους.

Το ερώτημα ήταν τι τους οδήγησε σε αυτή τη συμπεριφορά;

Σήμερα που είναι η Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος, σκέφτηκα να μοιραστώ μαζί σας τις σκέψεις του Adam Grand για το θέμα.

Είπε λοιπόν:

Η χειρότερη συμβουλή για γονείς που έχω ακούσει ποτέ είναι ότι όταν τα παιδιά κάνουν κάτι λάθος, πρέπει να τιμωρούνται. Έχει γίνει μια γνωστή μελέτη για εκείνους που κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος έβαλαν τη ζωή τους σε κίνδυνο για να σώσουν -σε ορισμένες περιπτώσεις άγνωστους σε εκείνους ανθρώπους-. Το ερώτημα ήταν τι τους έκανε διαφορετικούς από τους συνανθρώπους τους, που ζούσαν στις ίδιες πόλεις, οι οποίοι ποτέ δεν τοποθετήθηκαν; Η απάντηση ήταν ότι εν μέρει, οι γονείς τους, τους αντιμετώπιζαν διαφορετικά όταν παρεκτρέπονταν. Εκείνοι που δεν ενεπλάκησαν, τιμωρούνταν συνεχώς όταν έκαναν κάτι λάθος και έτσι έμαθαν να αποφεύγουν τις αρνητικές συνέπειες των πράξεών τους. Εκείνοι που έπαιρναν το ρίσκο να βοηθήσουν τους συνανθρώπους τους σε κίνδυνο, αντί να τιμωρούνται, λάμβαναν εξηγήσεις απ’ τους γονείς τους.

Όταν δεν τηρούσαν κάποιον κανόνα, τους εξηγούσαν πως όσο ανόητος και αν τους φαινόταν, οι πράξεις τους, η συμπεριφορά τους έχει αντίκτυπο στους άλλους και μπορεί να τους βλάψει.  Με αυτό τον τρόπο είναι πιθανότερο για ένα παιδί να προβληματιστεί σχετικά με τον αντίκτυπο της συμπεριφοράς του σε άλλους.

Βεβαίως, δεν μπορούμε να ξέρουμε αν αυτή η στάση των γονιών τελικά τους έκανε να τοποθετούνται με πράξεις ηρωισμού, θυσίας και θάρρους. Αυτό όμως που ξέρουμε είναι ότι τα παιδιά μαθαίνουν να σχετίζονται με διαφορετικό ηθικό σκεπτικό όταν τους έχουμε εξηγήσει γιατί η συμπεριφορά τους είναι λάθος και γιατί οι πράξεις τους μπορούν να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στους άλλους. Όταν λοιπόν τους εξηγούμε το λάθος αντί να τα τιμωρούμε τότε είναι πιθανότερο να διαμορφώσουν ηθικές αρχές που ως ενήλικες θα τους κινητοποιούν να επιλέξουν το σωστό για τους άλλους.

Είναι σημαντικό τα παιδιά να μάθουν από νωρίς ότι δεν είναι μόνον αυτά που μπορούν να υπολογίζουν στη βοήθεια των άλλων αλλά και ότι οι άλλοι μπορούν να βασίζονται σε εκείνα.

Και αυτό είναι κάτι που μαθαίνεται από τους γονείς και αρκετά νωρίς._

Το δεκαεννιά

Για τη χρονιά που φέρθηκες ως ενήλικη περισσότερο από κάθε άλλη φορά διατηρώντας πάντα μια εσάνς ντραμακουινισμού

που επιβεβαιώθηκε για άλλη μια φορά το γεγονός πως η ανθρώπινη φύση είναι εκπληκτικά οικουμενική και καθολικά απογοητευτική

που είπες στον εαυτό σου πως δεν διατηρείς την ακεραιότητα και την ανωτερώτητά σου με το να φεύγεις κάθε φορά που κάποιος σε απογοητεύει και πως χρειάζεται να συγκρουστείς ακόμα και με corporate τρόπο

που είπες πολλές φορές τη φράση “δεν μπορώ, έχω προπόνηση”

που είδες τον πατέρα σου να μεγαλώνει και να αποσύρεται και έκλαψες πολύ

που περνάτε καλά μαζί με τη συνάδελφο που συνεργάζεσαι και λέει η μια την άλλη partner

που ανακάλυψες την άρση βαρών και λες τι βλακεία που δεν ασχολήθηκα πιο νωρίς με τον αθλητισμό

που ερωτεύτηκες με μηδενισμένο το κοντέρ

που τελικά δεν κατάφερες να μιλήσεις για σένα όπως είχες πει πως θα κάνεις

που η μόνη υπόσχεση που δίνεις για την καινούργια χρονιά είναι να ταξιδέψεις όσο περισσότερο μπορείς

Καλή χρονιά 🙂